Een vrouw wordt door haar baas gefeliciteerd met haar zwangerschap nadat zij op haar werk een aantal websites hierover heeft bezocht.

Een vrouwelijke medewerker van het luxe warenhuis Neiman Marcus in Californi& euml; ontdekt een bewakingscamera in de kleedruimte voor vrouwen. Wat zich daar afspeelde, werd nauwlettend in de gaten gehouden door de mannelijke collega's.

In zowat elk managementboek wordt& nbsp;het belang van vertrouwen en openheid benadrukt, maar de realiteit is op veel werkplekken volstrekt anders. 66% van de Amerikaanse werkgevers weet welke websites hun medewerkers bezoeken, blijkt uit onderzoek van de American Management Association. Persoonlijke interesses en voorkeuren blijven daarmee allesbehalve priv& eacute;.

Lees meer: de do's en don'ts van priv& eacute; internetten op kantoor

Gluren naar werknemers

Ruim 90% van alle bedrijven in de VS bewaken en controleren hun medewerkers, aldus het National Workright Institute. De Duitse weekkrant Die Zeit signaleert dat verborgen camera's ook in Duitsland steeds vaker worden ingezet op de werkvloer.

Zo bleek onlangs dat supermarktketen Lidl verborgen camera's gebruikte om medewerkers te controleren, de collega's van drogisterij Schlecker zijn al niet& nbsp;anders meer& nbsp;gewend. Deze bewakingspraktijken zijn illegaal; het is wettelijk niet toegestaan om medewerkers stiekem in de gaten te houden.

Managers bespioneren

Het bespioneren van medewerkers gaat ver. G4S, een van de grootste Duitse veiligheidsorganisaties, vroeg trainees om hun leidinggevenden nadrukkelijk in de gaten te houden omdat het bestuur van het bedrijf vermoedde dat managers belangrijke informatie aan de concurrentie doorspeelden.

Lees meer: Big Brother in de leaseauto

Sollicitanten screenen

Ook in Nederland schakelen steeds meer bedrijven een bedrijfsrecherchebureau in om bijvoorbeeld sollicitanten te screenen.

Lees meer: sollicitanten screenen, mag dat?

Dat wantrouwen niet tot betere prestaties leidt zal, niemand verbazen. Toch kan het geen kwaad ook wetenschappelijk aan te tonen dat vertrouwen effectiever is dan wantrouwen of controle.

De twee Duitse economieprofessoren Armin Falk en Michael Kosfeld berichtten over een onderzoeksexperiment in de American Economic Review. Een groep van 150 studenten speelde een rollenspel: een dag op kantoor. De ene groep kreeg nauwkeurige werkinstructies en werd uitvoerig gecontroleerd. De andere groep kreeg geen enkele aanwijzing of controle. Iedereen kreeg na afloop een vergoeding, of ze nu iets presteerden of niet.

Harde werkers

Wantrouwige werkgevers denken doorgaans dat medewerkers zonder sturing de kantjes eraf lopen. Wat bleek? De inzet en motivatie waren van beide groepen hoger dan verwacht. De groep die geen werkinstructies kreeg presteerde zelfs beter. Iedereen deed aanzienlijk meer dan in eerste instantie werd verwacht.

Uiteraard zijn er bedrijven die jaarlijks veel schade lijden door misbruik en fraude van eigen werknemers. Maar dat rechtvaardigt niet om alle medewerkers als potenti& euml;le criminelen te behandelen. Er zullen altijd medewerkers zijn die onder werktijd priv& eacute; bellen of op het internet surfen. Maar net zo veel mensen zijn ook thuis nog aan het werk.

Geen binding

Werknemers die met wantrouwen benaderd worden, zullen weinig binding voelen met hun werkgever. De tijd en het geld die in middelen worden ge& iuml;nvesteerd om medewerkers te bespioneren, kunnen dus veel beter gebruikt worden om te investeren in vertrouwen. Geen camera's, maar leidinggevenden die het goede voorbeeld geven. Alles wat je aandacht geeft, wordt tenslotte groter.

Blik naar binnen is een wekelijkse rubriek over psychologie op de werkvloer. Dominique Haijtema is journalist en psycholoog.

Archief Dominique Haijtema& nbsp;& nbsp;