De aankondiging vorig weekend dat de Amerikaanse overheid het roer overneemt bij Fannie Mae en Freddie Mac en tot $ 200 mrd in beide noodlijdende instellingen wil investeren, zorgde begin deze week voor opluchting op de financi& euml;le markten. & lsquo;Met het reddingsplan is de onzekerheid over het voortbestaan van Fannie en Freddie weggenomen& rsquo;, zegt Dean Baker, econoom van de denktank Center for Economic and Policy Research.

Groeiende onrust

& lsquo;Er was groeiende ongerustheid bij de financiers van Fannie en Freddie, waardoor beide instellingen meer rente moesten betalen op hun schulden. Dankzij de overheidsinterventie kunnen ze nu goedkoper middelen aantrekken om hun activiteiten & mdash; het opkopen en garanderen van hypotheken & mdash; te financieren.

Daarnaast zullen banken, zo is de verwachting in de markt, opnieuw vlotter hypotheken verstrekken aan Amerikaanse consumenten omdat ze gerust zijn dat Fannie en Freddie die leningen zullen overnemen. Het gevolg is een groter aanbod van hypotheekleningen tegen een lagere rente& rsquo;, meent Baker.

Dat laatste zou de Amerikaanse huizenmarkt moeten ondersteunen. Ook Larry White, hoogleraar financi& euml;le instituten aan New York University, verwacht een daling van de hypothecaire rentetarieven, nu Fannie en Freddie geruggesteund worden door de diepe zakken van de schatkist. Fannie en Freddie zullen waarschijnlijk de commissie verlagen die ze banken aanrekenen voor het opkopen of verzekeren van leningen, wat de hypothecaire rente naar beneden kan duwen.

Waarschuwing

Maar White waarschuwt: & lsquo;Het reddingsplan helpt de huizenmarkt een beetje, maar er is nog altijd een onevenwicht tussen het overaanbod aan woningen en een te kleine vraag. Ik zie huizenprijzen nog 5% tot 10% verder dalen.& rsquo; Baker wijst daarnaast op de & lsquo;vele andere factoren& rsquo; die de markt kunnen be& iuml;nvloeden. & lsquo;Zo wordt volgende week een nieuw inflatiecijfer bekendgemaakt. Als dat hoger is dan verwacht, kan de rente opnieuw stijgen.& rsquo;
& nbsp;
White verwacht dat de aanhoudende druk op de huizenmarkt nog slachtoffers zal maken. & lsquo;Naarmate meer huiseigenaars hun woonkrediet niet langer afbetalen, zullen meer commerci& euml;le banken over de kop gaan. Mogelijk nemen de problemen toe in andere delen van de kredietmarkt, zoals creditcards en consumentenleningen, en in minder mate de markt voor commercieel vastgoed.& rsquo;

Het is ook afwachten hoeveel de reddingsoperatie van Fannie en Freddie de Amerikaanse belastingbetaler uiteindelijk zal kosten. De Amerikaanse minister van financi& euml;n, Henry Paulson, geeft geen schatting. Het & lsquo;Budget Office& rsquo; van het Congres deed dat in juli wel, en kwam met het cijfer van $25 mrd op de proppen. & lsquo;Dat is een zeer conservatieve raming& rsquo;, meent Baker. & lsquo;Ik verwacht dat het minstens $100 mrd zal zijn. Huizenprijzen dalen zo fors dat steeds meer woningen veel minder waard zijn dan de hypotheek.& rsquo; Ook Larry White gokt op een prijskaartje van $100 mrd.

Hervorming

Intussen is duidelijk dat Fannie en Freddie een hervorming te wachten staat. Dat wordt een opdracht voor de volgende president en het Congres. De huidige hybride vorm met priv& eacute;aandeelhouders en met impliciete & mdash; nu expliciete & mdash; schuldgaranties door de overheid, lijkt ten dode opgeschreven. Dat marktverstorende model ligt volgens waarnemers aan de basis van de problemen bij Fannie en Freddie.

& lsquo;Ik verwacht dat hun rol kleiner wordt. Er is misschien zelfs een mogelijkheid om Fannie en Freddie te privatiseren& rsquo;, meent White. & lsquo;Ik hoop wel dat hun publieke rol om woonkredieten betaalbaar te maken voor zo veel mogelijk Amerikanen, behouden blijft. Maar dat moet dan via een overheidsinstelling gebeuren, bijvoorbeeld door een uitbreiding van de bevoegdheden van de Federal Housing Administration. Fannie en Freddie zouden dan daarnaast bestaan als private bedrijven.& rsquo;

Baker gelooft dat Fannie en Freddie genationaliseerd moeten worden om hun rol van stabilisator in de secundaire hypotheekmarkt zo goed mogelijk te kunnen spelen. & lsquo;Maar hun toekomst zal mede afhangen van het resultaat van de presidentsverkiezingen. De Republikein John McCain zal een privatisering proberen door te drukken, terwijl de Democraat Barack Obama zal opteren voor een publieke instelling of een publiekprivate status.& rsquo;