Na ruim tien jaar steggelen over locaties en overheidssteun, heeft Nederland pas twee kleine windparken van 228 megawatt, genoeg om 225.000 huishoudens van stroom te voorzien. In 2011 worden er daar hooguit drie aan toegevoegd, zo blijkt uit de huidige overheidsplannen voor nieuwe subsidies en vergunningen om de Nederlandse elektriciteitsvoorziening 'schoner' te maken. In de negen jaar die dan nog resten zouden er 25 parken moeten verrijzen in de Noordzee, en dat is simpelweg onmogelijk.

Achter aan de rij

Dit plaatst Nederland achter aan in de rij, zeggen de experts. In de ons omringende landen worden tal van windparken ontwikkeld. Omdat daar al claims worden gelegd op de schaarse windturbines, knowhow en middelen, loopt Nederland een onoverbrugbare achterstand op. 'Nederland is sterk in snelle beleidsveranderingen, en dat is dodelijk voor dit soort projecten', zegt Dirk Berkhout van projectontwikkelaar Econcern.

'Nederland heeft de laatste jaren met de bouw van de windparken bij IJmuiden en Egmond een voorsprong opgebouwd, maar die zijn we nu al kwijt', zegt PvdA-kamerlid Diederik Samsom.

Reconstructie

Deze krant maakte een reconstructie van de moeizame totstandkoming van de huidige twee windparken. Daaruit blijkt dat de overheid de afgelopen tien jaar een zwalkend beleid heeft gevoerd. Groene subsidies worden van de ene op de andere dag afgeschaft en ook het regelen van vergunningen is een tijdrovend karwei waarbij bedrijven moeten onderhandelen met maar liefst vijf ministeries. Vaak is onduidelijk aan welke voorwaarden moet worden voldaan.

'Projectontwikkelaars hebben zich daarom terughoudend opgesteld bij het reserveren van turbines voor Nederlandse projecten. Ze richten zich nu liever op projecten in het buitenland', zegt Marcel Gerritsen, directeur Project Financiering van Rabobank.

Eén van die milieuprojectontwikkelaars is het Utrechtse Econcern. Het bedrijf werkt aan de realisatie van duizenden megawatts op zee. Niet in Nederland. 'We worden met de snelheid van het licht door andere landen ingehaald', zegt directielid Dirk Berkhout.

Subsidie

In mei 2005 werd de subsidieregeling van 9,7 eurocent per kilowattuur plotseling afgeschaft. Een nieuwe regeling is er nog steeds niet. Deskundigen wijzen op het belang van een stabiel subsidiestelsel. De bouw van megaprojecten als windparken op zee - met investeringen tot euro 2,5 mrd - is volgens Gerritsen zonder overheidssteun pas over vijf tot tien jaar rendabel.

'Laten we onszelf niet voor de gek houden dat het allemaal op een koopje kan', zegt Huub den Rooijen, projectdirecteur van Shell.

In Europa ligt de stroomprijs tussen 8,5 en 11 eurocent per kWh, met 9 eurocent is wind op de beste locaties op land kostendekkend. Windenergie op zee is dat bij 14 tot 16 eurocent.