In Duitsland is met grote verbijstering gereageerd op de grove fout die de investeringsbank van de overheid, Kreditanstalt f& uuml;r Wiederaufbau (KfW), heeft gemaakt. 'Duitslands domste bank' staat in vetgedrukte letters op de voorpagina van boulevardblad Bild te lezen.

De honderden miljoenen euro's van KfW zijn gestoken in een zogeheten 'swap'-transactie, waarbij vorderingen over en weer bestaan die na een bepaalde tijd vervallen. Meestal gaat het hier om valutawisselcontracten die automatisch aan het eind van de looptijd worden teruggedraaid. De transacties die hieraan verbonden zijn, worden vaak automatisch uitgevoerd door een computer. Waarom niemand de betaling maandagmorgen heeft geblokkeerd, wordt nu intern uitgezocht.

Inmiddels is het bedrag dat KfW door de problemen bij Lehmann Brothers verliest hoger dan de aanvankelijke euro 300 mln. Er wordt nu gesproken over zo'n euro 500 mln. De Duitse bank deed namelijk ook nog op een heel ander gebied zaken met de Amerikaanse zakenbank. Ook hier gaat het om enkele honderden miljoenen euro's die nu verloren lijken te zijn.

Peer Steinbr& uuml;ck, de Duitse minister van financi& euml;n, wiens departement verantwoordelijk is voor de controle op de overheidsbank, spreekt van 'een meer dan ergerlijke fout' en belooft opheldering. Politici reageren ondertussen woedend en spreken van een falend risicomanagement. Zij eisen nu dat de verantwoordelijken worden gestraft en dat de KfW onder toezicht komt van de financi& euml;le autoriteit BaFin.

Gisteren heeft KfW-bestuursvoorzitter Ulrich Schr& ouml;der zich al binnen zijn organisatie moeten verantwoorden voor de fout. Eigenlijk zou tijdens deze bijeenkomst de verkoop van bankdochter IKB aan de Amerikaanse investeerder Lone Star definitief worden gemaakt, maar het verlies van euro 300 mln kreeg voorrang.

Voor de pas aangetreden Schr& ouml;der is deze situatie buitengewoon vervelend. Hij staat nog geen drie weken aan het hoofd van de staatsbank. Hij is de opvolger van Ingrid Matth& auml;us-Maier die eerder haar verantwoordelijkheid nam voor het bijna-faillissement van middenstandsbank IKB, waarvan KfW hoofdaandeelhouder is. Of de deze week gemaakte fout persoonlijke gevolgen gaat hebben voor Schr& ouml;der is afwachten.

Verder is onduidelijk of KfW nog iets van het geld terugziet dat het in Lehman heeft gestoken. Bankexperts gaan er vanuit dat het bedrag grotendeels als verloren moet worden beschouwd. Dat zou betekenen dat het jaar 2008 met een verlies wordt afgesloten.