Volgens de Raad Nederlandse Detailhandel (RND) schieten ze vergeleken met het oude model uit 2003 geen steek op.

'Helaas is er niets veranderd. Het blijft een typisch verhuurderscontract', zegt RND-secretaris Pieter Walraven. Er zou onevenredig veel risico, bijvoorbeeld bij schade of renovatie, richting winkeliers worden geschoven.

Hij wijst op het Bos en Lommerplein in Amsterdam, waar de winkels maandenlang onbereikbaar waren door een bouwfout. De huurbetaling stond stil, maar alle gevolgschades zijn standaard uitgesloten. 'Bij schade aan een pand staat de winkelier met lege handen.' Bij te late oplevering is ontbinding van het contract on mogelijk, behalve bij grove schuld. Ook als winkeliers voor renovatie weg moeten, zoals nu in Hoog Catharijne, is er geen regeling voor compensatie of noodwinkels.

Walraven raadt winkeliers aan 'niet meer klakkeloos te tekenen', en behalve over prijs ook scherper te onderhandelen over algemene bepalingen. De RND schat dat de detailhandel jaarlijks euro8 mrd tot euro10 mrd aan huren betaalt.

Raad voor Onroerende Zaken

De opsteller van het contract, de Raad voor Onroerende Zaken (ROZ), toont zich bij monde van directeur Aart Hordijk, niet erg onder de indruk. 'We hebben geprobeerd aan te sluiten bij wat in de maatschappij gebruikelijk is.'

De jongste wijzigingen zijn bedoeld om tegemoet te komen aan de klacht dat het oude model wel heel erg in het voordeel van de verhuurders was. 'We hebben ook punten overgenomen van het door de RND gepropageerde model.'

Ruimte is schaars

Ondanks de klachten wordt het ROZ-model standaard voorgelegd aan kandidaathuurders. De oproep van de RND ten spijt hebben ze vaak weinig keus. Hoewel Nederland als 'overbewinkeld' geldt, is ruimte schaars, zeker op goede locaties. Bijna 90.000 winkeliers zitten met een ROZ-contract.

Sinds de economische opleving in 2005 zitten de huurprijzen weer in de lift, bevestigt nationaal onderzoeksdirecteur Don Fiszbajn van makelaar Jones Lang Lasalle. Maar voor internationale ketens is Nederland nog steeds goedkoop. Zelfs als de economie inzakt, steunt dat de prijsontwikkeling.

Verhuurders kleine panden

Voor verhuurders van kleine panden in kleinere steden ziet de toekomst er minder zonnig uit. Hun staan nulgroei of zelfs huurdalingen te wachten, zo verwacht de makelaar.

David van Dijk, vastgoedadvocaat bij Boekel De Ner& eacute;e, legt een direct verband tussen de verwachte conjunctuuromslag en het tijdstip waarop de ROZ met een nieuw model komt. 'De retailmarkt is conjunctuurgevoelig. Opvallend is dat het vorige model uit 2003 nu al wordt herzien. Dat zou kunnen duiden op een charmeoffensief, als reactie op die conjunctuurgevoeligheid.' Hij noemt de wijzigingen vooral esthetisch. Ze brengen geen wezenlijke verandering in de contractuele machtsbalans.

Meerderheid van de huurders

Hordijk vindt dat erg negatief. Vijf jaar is volgens hem een normale termijn om het model te herzien. 'Er zijn ook wel degelijk dingen veranderd.' Een winkelcentrum kan bijvoorbeeld niet meer renoveren, voordat een meerderheid van de huurders instemt.

Maar dat verhuurders ooit aansprakelijkheid zullen aanvaarden voor alle gevolgschades, kunnen de huurders gevoegelijk vergeten. 'Dat is moeilijk te overzien. Bovendien bijna niet te verzekeren.'