Het is een raadsel waar economen van de Nederlandsche Bank (DNB) al langer mee worstelen. Banken kunnen door de kredietcrisis nu al een jaar moeilijk aan financiering komen. Maar de kredietverlening door banken aan het bedrijfsleven neemt volgens de meest recente cijfers nog steeds toe. Volgens DNB gaat het in het tweede kwartaal om een stijging van ruim 13% ten opzichte van een jaar geleden. Dit terwijl de economie al langere tijd vaart mindert.

Hoe vrijgevig banken tot voor kort waren, blijkt uit een enqu& ecirc;te van deze krant onder ondernemingen met een omzet van euro 10 mln en meer. In het onderzoek dat aan het begin van de zomer werd gehouden krijgen banken gemiddeld een 7,9. Vorig jaar, toen de kredietcrisis nog niet was losgebarsten, was dit nog een 7,7.

Reacties op het onderzoek
Wat zeggen banken over de kredietsituatie zoals die nu is?
Wat als de markt verslechtert?
Verantwoording Onderzoek banken

Opvallend is ook dat de banken onderling nauwelijks verschillen. Dit ondanks de overname van ABN Amro door Fortis waardoor beide partijen het moeilijker hebben om aan financiering te komen. De enqu& ecirc;te werd gehouden in samenwerking met de Erasmus Universiteit, Vallstein en bureau voor handelsinformatie Graydon (zie verantwoording).

Ook in de afgelopen weken wijzen de ontwikkelingen er op dat banken de geldkraan voor de meeste bedrijven nog gewoon open hebben staan. 'Banken vertrouwen elkaar niet meer', zegt Hugo van Wijk van adviesbureau Vallstein. 'Maar de meeste ondernemingen hoeven daar niet onder te lijden. Banken geven hun geld liever aan bedrijven dan aan elkaar.'

Bankiers van grote Nederlandse banken bevestigen dit. 'Ons kredietbeleid is niet veranderd in de afgelopen weken', zegt Diederik van Wassenaer, directeur grote bedrijven van ING Wholesale. 'Maar we zijn wel selectiever. Zo hebben klanten die ook op andere gebieden van onze diensten gebruikmaken een streepje voor.' Net als Rabobank ziet ING door de onrust in de markt veel nieuwe klanten op zich afkomen en kan een keuze worden gemaakt welke bedrijven wel en niet worden geaccepteerd.

Tegenvaller voor de uitdagende partijen

Dat er volgens de uitslagen van de enqu& ecirc;te tussen de banken onderling geen verschil was in de bereidheid om kredieten te verstrekken is een tegenvaller voor de uitdagende partijen. Ten Heggeler van Rabobank: 'We hebben de wind nu vol in de zeilen. Als we het nu niet gaan winnen, verdienen we het nooit.'

Hoewel het door Rabo en ING niet hardop wordt uitgesproken is het ook een tegenvaller dat de klanten van ABN Amro in de enqu& ecirc;te aangeven nauwelijks last zeggen te ondervinden van de overname. Op de vraag of de splitsing van de bank van invloed is op de onderneming antwoordt het merendeel dat dit nauwelijks het geval is.

Ik zie geen& nbsp;marktaandelen verschuiven

Voor Reehoorn is de uitslag een triomf. 'Terwijl de winkel wordt verbouwd, gaat de verkoop gewoon door', zegt hij. 'Kennelijk zijn we erin geslaagd de klant meer te geven dan hij wil.'

Volgens Reehoorn is het cruciaal dat klanten zo veel mogelijk dezelfde bankmedewerkers houden. De bank heeft dit volgens hem geleerd van 'Zonder Omwegen'. Bij deze reorganisatie die begin 2000 werd afgekondigd om besparingen te realiseren ging alles fout wat fout kon gaan. Reehoorn: 'Daar hebben we van geleerd.'

Bedrijven die hun relatie be& euml;indigen zegt Reehoorn dan ook niet te zien. 'Er komen klanten bij en er gaan er weg. Ik zie geen marktaandelen verschuiven.' Wel uit hij kritiek op Rabo. Die bank zegt klanten te winnen van ABN Amro, maar dat klopt volgens hem niet. 'Ik hoor de Rabobank steeds lawaai maken, maar in het onderzoek zie ik dat niet terugkomen.'

Bij Rabobank wordt daar duidelijk anders over gedacht. Daar is het de uitslag van de enqu& ecirc;te die verbaast. Ten Heggeler zegt het nauwelijks te kunnen geloven: 'Ik had dit niet verwacht', zegt hij over de uitslag dat klanten niets merken van de overname van ABN Amro. 'Wij zien groei op alle gebieden en aangezien de markt niet veel groter wordt, blijft alleen de groei over doordat er onrust is in de markt.' De enige verklaring die hij ziet is dat klanten hun relatie met ABN Amro niet opzeggen, maar relatief meer doen bij andere banken. 'Niemand zegt zijn relatie volledig op', aldus Ten Heggeler.

& nbsp;