Veel banken hebben ook na alle vermogensversterking van de afgelopen maanden niet voldoende kapitaal om een nieuwe golf afschrijvingen en stroppen te absorberen. 'Op de beurzen zijn nieuwe kapitaalinjecties al ingeprijsd', zegt een bankier, verwijzend naar de sterke koersdaling van banken. 'Beleggers houden ernstig rekening met een recessie, waardoor kredietverliezen oplopen en het eigen vermogen van banken erodeert.'

Van Lanschot versterkt kapitaalpositie& nbsp;1 december 2008
BayernLB schrapt 5.600 banen& nbsp;1 december 2008
Kroes akkoord met staatssteun Aegon& nbsp;27 november 2008

De recente injecties die overheden wereldwijd hebben verstrekt, dekken maar nauwelijks wat banken en verzekeraars tot vandaag hebben afgeschreven op complexe financi& euml;le producten. 'Banken zitten nog steeds niet ruim in hun kapitaalbuffers, hoewel dat gegeven de oplopende risico's wel zou moeten', zegt een bron.

Audio:

Arnoud Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering en financi& euml;le markten

Wereldwijd heeft de kredietcrisis de banken tot heden euro 760 mrd aan kredietverliezen en afschrijvingen gekost, zo blijkt uit gegevens van persbureau Bloomberg. In dezelfde periode hebben zij euro 687 mrd aan nieuw kapitaal aangetrokken.

Bos: nu geen steun nodig

Minister Wouter Bos ziet momenteel geen redenen voor een nieuwe serie kapitaalinjecties. Dat zei hij vandaag in de Tweede Kamer. Volgens de minister lenen banken nog steeds geld uit. Ze doen dit& nbsp;weliswaar minder dan vroeger, maar dat komt door het slechte economische tij. Toch sluit de minister& nbsp;latere steuningrepen niet uit, aangezien het verdere verloop van de kredietcrisis niet te voorspellen is.

Nationalisatie Fortis Nederland

In Nederland is het saldo positief, bijna euro 22 mrd weggestreept en euro 32 mrd nieuw kapitaal. Maar de helft van het nieuwe vermogen is gegaan naar de volledige nationalisatie van Fortis Nederland, inclusief het belang in ABN Amro.

Toezichthouders beginnen aan te dringen op kapitaalversterkingen. Zij realiseren zich dat banken pas makkelijker krediet gaan verstrekken als hun buffers op orde zijn. In de politiek wordt de roep om een ruimhartiger kredietbeleid steeds luider nu de overheden financieel zijn bijgesprongen.

Grote vastgoedportefeuilles

Welke banken hun kapitaal moeten verhogen, hangt af van de mate waarin ze worden getroffen. 'Vooral banken met veel bedrijfsleningen en grote vastgoedportefeuilles krijgen het moeilijk', zegt een andere bankier. 'Voor de overige partijen zal het effect van de kredietverliezen beperkt zijn.'

Veel banken voldoen maar net aan de minimumvermogenseisen die de markt hanteert. In afwachting van formalisering van hogere eisen door het Basels comit& eacute; van centrale bankiers, hanteert de markt een minimumnorm voor het kernkapitaal tussen 8 en 10% van de naar risico gewogen uitstaande leningen. ING en SNS Reaal komen na hun kapitaalinjecties op 10% aan de bovenkant van die marge. Van Lanschot komt na zijn succesvolle kapitaalmarktemissie van maandag op 10,1%.

Gebrek aan beleggersvertrouwen

Banken die verlegen zitten om meer buffers kunnen nauwelijks terecht op de kapitaalmarkt. Van Lanschot , en ook het Spaanse Santander, horen tot de grote uitzonderingen. Sterk gedaalde beurskoersen en een gebrek aan beleggersvertrouwen maken een emissie voor andere banken extreem onaantrekkelijk of onmogelijk.

Het bufferkapitaal kan ook niet aansterken langs toevoegingen uit de resultaten. De winstverwachting is te mager om zoden aan de dijk te zetten. De sterke omslag in de economische ontwikkeling geeft nog geen uitzicht op het bereiken van de bodem, laat staan op herstel. Ook op de beurs is nog geen verlichting in zicht.

Dossier Staatssteun