Via via. Op die manier vinden de meeste mensen een nieuwe baan. Daarom is een goed onderhouden netwerk zeker in deze crisistijden geen overbodige luxe. En zo'n netwerk begint, zelfs in de tijd van LinkedIn, iPhones en Blackberries, met een ouderwets adressenboek.

Tenminste, dat vindt Rob van Eeden, loopbaancoach en auteur van het vorige week verschenen boek Netwerken, zo eenvoudig is het (niet). Aan de hand van drie o's, opbouwen, onderhouden en oogsten, schetst hij hoe je een netwerk optimaal kunt inzetten.

'Dat opbouwen is niet het belangrijkste', begint hij. 'Het gaat niet om de grootte van een netwerk maar om de kwaliteit ervan, al denken sommige contactenverzamelaars op LinkedIn daar anders over. Steek dus vooral tijd in het onderhouden van je netwerk.'

De basis daarvoor is het ouderwetse adressenboek, stelt Van Eeden. Om zijn punt te onderstrepen, pakt hij zijn eigen exemplaar erbij. 'Dit kan ik als een boekje lezen', verklaart hij al bladerend. 'Het geeft mij meer overzicht in wie ik allemaal ken dan mijn lijst met connecties in LinkedIn, of de namenlijst in mijn telefoon.'

Bij sommige adressen heeft Van Eeden aantekeningen gemaakt. Ook heeft hij sterretjes gezet bij de belangrijkste personen in zijn boekje. ' Als ik hierin lees, zie ik meteen met wie ik weer eens contact moet opnemen. Dat heb je niet met een mobieltje.'

Van Eeden benadrukt vooral het dienende aspect van netwerken. 'Het is simpel: wie niet zaait, kan ook niet oogsten. Sommige mensen praten daar heel zweverig en esoterisch over, maar het betekent gewoon af en toe iets van je laten horen. Kijk wat je voor kennissen kunt doen. Maar laat ze ook weten waar jij mee bezig bent. Stuur ze eens een boekje of een nieuwsbrief. Zo bied je ze mogelijkheden om iets voor jou te kunnen doen.'

Dat klinkt eenvoudig. Maar waarom vinden veel mensen het dan zo moeilijk? Van Eeden: 'Omdat het in de praktijk ook best moeilijk is. Je moet goed kunnen luisteren en dat vinden mensen vaak al moeilijk. Ik geef bij trainingen vaak de opdracht om 2 minuten naar iemand te luisteren en daarna zijn of haar verhaal te herhalen. Heel veel mensen kunnen dat niet. Na een paar zinnen dwalen hun gedachten al af. Of ze horen iets interessants en willen daar meteen zelf op inhaken.'

Die presentatiedrang geeft netwerken voor veel mensen een vervelende bijsmaak. Van Eeden benadrukt dat een goede netwerker zichzelf ook moet kunnen presenteren, 'maar niet te hijgerig. De zin "laten we kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen", moet direct worden afgeschaft. Benadruk niet zo dat je er iets uit wilt halen.'

Die nadruk op het halen, maakte Van Eeden aanvankelijk sceptisch over digitale netwerken als LinkedIn. Dat was te veel het terrein van alfamannetjes en -vrouwtjes, pronkend met hun cv, honderden connecties en ronkende aanbevelingen.

Maar sinds hij zich voor zijn boek in LinkedIn verdiepte, is Van Eeden om. 'In de uitgebreide profielen van mijn contacten lees ik dingen die ik niet van ze wist. Waar ze bijvoorbeeld eerder hebben gewerkt en wie ze allemaal kennen.' Ook ontdekte hij het deel Question & amp; Answers als een effectieve manier om met veel mensen tegelijk te communiceren. 'Dat heeft LinkedIn voor op een adressenboek.'

Nu het ontslagspook door het land waart, zullen veel mensen via hun netwerk naar een nieuwe baan gaan zoeken. Maar hoe pak je dat aan? 'Netwerken op weg naar een baan is problematisch, omdat het niet de natuurlijke manier van netwerken is. Als iemand zijn baan, huis en leaseauto dreigt kwijt te raken, is er geen tijd om te zaaien en wil hij meteen oogsten.'

De eerste reflex is niet altijd de beste. Al je contacten een mailtje sturen om te vertellen dat je werk zoekt, is volgens Van Eeden het stomste wat je kunt doen. 'De kunst is om zo te netwerken dat mensen geen nee kunnen zeggen. En dat gebeurt als je lukraak vraagt of mensen een baan voor je weten.'

Netwerken voor een baan is een subtiel en moeilijk spel, waarbij mensen zich snel te gretig opstellen', waarschuwt Van Eeden. 'Vraag daaarom nooit om een baan, maar vraag om advies.'

'Benader iemand in de branche waar je aan de slag wilt en vraag hem om informatie. Zoek iemand op jouw niveau, dus niet meteen de directeur. Vertel gerust dat je werk zoekt, maar benoem vooral de deskundigheid van de ander. Het is een spel: zet hem op een voetstuk, zonder te overdrijven. Als hij dan een baan weet, kan hij zelf kiezen of hij je voordraagt.'

Dat is makkelijk voor mensen met een goed onderhouden netwerk, maar wat als het al jaren een dooie boel is? 'Dan zul je het toch moeten doen met de paar goede plekken die er nog in zitten', stelt Van Eeden laconiek. 'Het duurt een paar jaar om het weer te laten bloeien, dus daar is geen tijd voor. Maar verrassend genoeg komt ook uit de kleinste netwerken toch vaak iets goeds.'