Een onderzoekscommissie van Provinciale Staten van Noord-Holland probeert vandaag met een serie hoorzittingen te achterhalen hoe euro 78 mln gemeenschapsgeld terechtkwam bij het IJslandse Landsbanki, de moeder van Icesave. Nadat de provincie dat geld aan Landsbanki toevertrouwde, viel de bank om. Er is voorlopig geen zicht op terugkeer van dit geld.

Alle fracties van de Provinciale Staten zijn vertegenwoordigd in de onderzoekscommissie. Veertien betrokkenen worden verspreid over vier dagen onder ede gehoord. Onder hen zijn de verantwoordelijke gedeputeerde Ton Hooijmaijers (VVD) en commissaris van de koningin Harry Borghouts (GroenLinks).

Uitzetten overtollige liquide middelen

De commissie had ook graag de enige provincieambtenaar willen horen die voor zover bekend fulltime bezig was met het uitzetten van de overtollige liquide middelen van de provincie. Maar deze treasurer van de provincie is verhinderd vanwege ernstige gezondheidsproblemen. De persoon in kwestie was vanaf het uitbreken van de bankencrisis oktober vorig jaar al niet meer aanspreekbaar.

Van een andere probleembank waaraan provinciegelden werden toevertrouwd, Lehman Brothers, heeft Noord-Holland inmiddels zijn volledige tegoed, met rente, terug. Dit meldde de provincie afgelopen vrijdag. Het gaat hier om euro 20,5 mln die de provincie Noord-Holland in deposito stalde bij de Duitse Lehman-dochter Bankhaus Lehman AG. De Duitse centrale bank stond hiervoor garant en heeft dit geld overgemaakt.

Bijna mislukte spaaractie

Het Lehman-geld is terug, maar toch gaat de commissie van Provinciale Staten ook deze bijna mislukte spaaractie van de provincie onderzoeken. De commissie kijkt terug naar alle gelduitzettingen door de provincie vanaf 1 april 2007, ruim voor het uitbreken van de bankencrisis.

De commissie moet bekijken of het college van Gedeputeerde Staten zich heeft gehouden aan de zogeheten wet Fido. Die wet is opgesteld na de Ceteco-affaire eind vorige eeuw. Daarin verloor de provincie Zuid-Holland veel geld met beleggen in beursfonds Ceteco.

Risicomijdend sparen

Sinds Ceteco mogen lagere overheden niet meer beleggen, maar alleen risicomijdend sparen. Desondanks bleek afgelopen herfst dat 23 gemeenten en provincies euro 200 mln gemeenschapsgeld bij omvallende banken hadden geparkeerd. De commissie moet nu onderzoeken hoe dit kon.

• Dossier Icesave
• Lees ook: 'Reguleer hoogte spaarrente'

Gedeputeerde Hooijmaijers wijt het debacle aan onvoldoende waarschuwingen van toezichthouder DNB. De commissie onderzoekt welke adviezen de provincie kreeg. Tot nu toe is geen lokale politicus afgetreden omdat hij geld in IJsland verspeelde. Ook van dit provinciale onderzoek worden geen politieke gevolgen verwacht.

Onderzoekers willen provinciale treasurer graag verhoren, maar die is verhinderd om medische redenen.

Laatste zelfstandige bank IJsland genationaliseerd& nbsp;9 maart 2009
IJsland officieel in recessie& nbsp;6 maart 2009
DNB houdt geld Icesave vast& nbsp;27 februari 2009