Het hoger middenkader in de financi& euml;le sector heeft wel de helft van de bonus moeten inleveren.

Dat blijkt uit een gisteren verschenen onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) naar het beloningsbeleid onder 27 financi& euml;le instellingen in 2007 en 2008.

Twijfel aan ventielfunctie

DNB twijfelt daarom aan de zogeheten 'ventielfunctie' van de variabele beloning. Bestuurders verdedigden de bonussen altijd door te zeggen dat mindere prestaties van hun bank vanzelf leiden tot minder hoge bonussen, ook bij goed presterende medewerkers.

Bankiers met een salaris van meer dan euro 1,5 mln kregen vorig jaar een bonus van gemiddeld 311% (was 354% in 2007). Bankpersoneel met een loon tot twee ton moest het doen met een bonus van 11% (was 30% in 2007). Volgens DNB bestaat het risico dat topbankiers voor wie de beloning voor driekwart uit bonussen bestaat 'zich voornamelijk richten op het zeker stellen en het maximaliseren van hun variabele beloning'.

• Het rapport van DNB
• Dossier Bonussen

Hoogste bonussen bij zakenbankiers

De hoogste bonussen als percentage van het vaste salaris waren zowel in 2007 als in 2008 te vinden bij de zakenbankiers. Zij werden ook het minste gekort. De terug- gang in bonussen was het sterkst bij controlefuncties als riskmanagement en compliance.

In 65% van de gevallen is er een individueel maximum aan de variabele beloning gesteld, tegen 50% in de financi& euml;le sector buiten Nederland.

Bij leden van de raad van bestuur is wel flink gesneden in de extraatjes. Vorig jaar kreeg 43% van hen geen enkele vorm van variabele beloning, vier keer zoveel als een jaar eerder. Dat hangt mogelijk samen met de eisen die in ruil voor staatssteun werden gesteld.

DNB onderzocht in welke mate banken en verzekeraars zich houden aan een serie nieuwe uitgangspunten van de centrale bank en toezichthouder AFM.

Ernstige gebreken in de governance

DNB constateert ernstige gebreken in de governance van de sector. Zo stelt zij vast dat de raad van commissarissen, en de risk en compliance-afdelingen onvoldoende betrokken zijn bij het beloningsbeleid. Dit tegenwicht - DNB spreekt over countervailing power - in een organisatie wordt nauwelijks of niet gehoord bij bonussen die boven vooraf gedefinieerde grenzen uitkomen. Ook de betrokkenheid van de interne controleafdelingen bij de jaarlijkse vaststelling, periodieke wijziging van de beloning en de hoogte van de bonuspool is gering. Opvallend is dat DNB vaststelt dat zelfs de raad van bestuur 'niet in alle gevallen betrokken is bij belangrijke aspecten van het beloningsbeleid'.

In het rapport wordt geconstateerd dat de variabele beloning bij controlerende functies als riskmanagement en compliance 'voor een groter deel dan verwacht' afhankelijk is van kwantitatieve prestatiecriteria als winst en omzet. 'Daarmee kan hun rol als countervailing power in het geding komen.'

Leven gebeterd?

De bedrijven zelf zeggen dat ze inmiddels grotendeels aan de principes voldoen, maar DNB constateert juist tekortkomingen. 'Deze discrepantie is een signaal dat dit onderwerp een belangrijke prioriteit zal blijven in het toezicht.'

EU stelt plafond aan bankiersbonus& nbsp;18 september 2009
'Fed krijgt invloed op bonussen'& nbsp;18 september 2009
Niet op alle bonussen bankiers zit plafond& nbsp;11 september 2009