Volgens een voorstel van de tv-sector voor een nieuw model worden alle rechten geregeld bij & eacute;& eacute;n loket, direct bij de productie van een televisieprogramma. Volgens de tv-sector krijgen de rechthebbende makers in dit model meer geld, omdat er minder blijft hangen bij auteursrechtenorganisaties, zoals Buma/Stemra.

Omroepen (Nederlandse Publieke Omroep, RTL Nederland, SBS, MTV, Het Gesprek, The FrontDoor, en VCR), distributeurs (KPN, UPC Nederland, Canal Digitaal, NLKabel, Tele 2, Ziggo en CAIW) en producenten (Endemol, OTP, NVS en Palm Plus) willen met het plan een einde maken aan de ondoorzichtige claims van auteursrechtenorganisaties.

Machtspositie

Ad van Loon van adviesbureau X-Media Strategies is initiatiefnemer van het plan: 'Auteursrechtenorganisaties hebben een grote machtspositie, omdat zij het verbodsrecht kunnen uitoefenen. Hiermee kunnen zij de uitzending van een tv-programma verbieden, als zij niet worden betaald. Daardoor is er geen onderhandelingsruimte. De auteursrechtenorganisaties gebruiken hun machtspositie om omroepen en distributeurs hoge ondoorzichtige tarieven op te leggen. Hoe auteursrechtenorganisaties de tarieven vaststellen en de gelden onder de makers verdelen is onduidelijk.' Vooral de grootste en oudste auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra is de tv-sector een doorn in het oog. Van Loon: 'In 2006 heeft Buma/Stemra bij de kabelsector nog een tariefverhoging van 7 % afgedwongen door te dreigen met het verbodsrecht.'

Door het ontbreken van een wettelijk kader, kan iedereen een auteursrechtenorganisatie oprichten. Hierdoor is er een wildgroei aan auteursrechtenorganisaties die soms dezelfde rechten vertegenwoordigen, zegt Van Loon. 'Als een omroep of distributeur in zee gaat met een auteursrechtenorganisatie, is het niet zeker dat alle rechten afgekocht zijn. Er kan zo weer een andere auteursrechtenorganisatie op de stoep staan.'

Dubbele claims& nbsp;

Een ander probleem is dat auteursrechtenorganisaties in het huidige systeem zowel bij de omroepen als bij de kabelmaatschappijen claims mogen neerleggen, waardoor ze dubbel kunnen afrekenen. Ook vraagt de tv-sector zich af of de makers wel baat hebben bij het werk van auteursrechtenorganisaties. Van Loon: 'Wij vermoeden dat er veel geld aan de strijkstok blijft hangen.'

Er ligt al een wetsvoorstel klaar voor het verscherpen van het toezicht op auteursrechtenorganisaties. De Kamercommissie Gerkens constateert in haar rapport over auteursrecht echter dat het wetsvoorstel de problemen niet voldoende oplost. De commissie doet een aantal aanbevelingen, waaronder het vormen van een klachtenorgaan.

Maar producenten, omroepen en distributeurs willen dat de overheid verder gaat, zegt Frans Marechal, voorzitter van de taskforce rechten bij de Nederlandse Publieke Omroep. In het model dat de tv-sector voor ogen heeft, worden alle auteursrechtenorganisaties samengebracht onder & eacute;& eacute;n loket, dat onder streng toezicht staat van de overheid. Omroepen en distributeurs hoeven alleen met dat loket te onderhandelen over het afkopen van de rechten. De vergoeding zal afhangen van het succes van het eindproduct. Afspraken over de vergoeding worden gemaakt bij de productie van het televisieprogramma. 'De producent weet immers precies wie hij heeft ingehuurd voor zijn productie', zegt Marechal. 'Hierdoor worden de kosten inzichtelijker en kunnen de auteursrechtenorganisaties niet langer dubbel claimen.'

Meer geld naar de makers

Maar krijgen de makers dan niet minder geld? Marechal: 'Wij hebben afgesproken dat de gelden die nu door omroepen en kabelmaatschappijen worden betaald aan auteursrechten beschikbaar blijven. Ze worden alleen op een andere manier uitgekeerd. De kabelmaatschappijen betalen de omroepen. Die betalen weer de producenten. En de producenten betalen via het loket de makers. Dit maakt het systeem een stuk transparanter. Er gaat in het nieuwe model zelfs meer geld naar de makers, omdat er minder geld blijft hangen bij de auteursrechtenorganisaties. Die kunnen dankzij het loket namelijk enorm op kosten besparen.'

Vandaag reageert het kabinet op het rapport van de commissie Gerkens. Zij zullen daarbij ook ingaan op het conceptmodel van de tv-sector. Buma/Stemra studeert nog op een reactie.