Wie in Limburg zit, heeft het als ondernemer niet gemakkelijk. Regionale onderzoeken laten zien dat& nbsp;deze provincie& nbsp;het hardst getroffen is door de kredietcrisis.

De reden is simpel. Limburg telt verhoudingsgewijs veel industri& euml;le bedrijven die als eerste de klappen van de mondiale recessie hebben gevoeld. Het gaat om bijvoorbeeld DSM, Oc& eacute;, NedCar en hun toeleveranciers.

Kijk naar de lijst met winnaars
FD.TV kijk naar een video van de Reinaert Kliniek
Lees hier al het nieuws uit de regio
Alles over de FD Gazellen

Het is dan ook niet voor niets dat Solland Solar dit jaar de Gazellen-campagne laat voor wat die is. In 2008 was deze zonnecelproducent uit Heerlen nog het snelst groeiende bedrijf van heel Nederland. Maar ditmaal heeft Solland de handen vol aan de bedrijfsvoering en geen tijd meer voor wedstrijden.

Toch kent Limburg nog genoeg sterke groeiers, zij het niet meer binnen de industrie. Het gaat onder meer om Apotheekzorg, een onderneming die medicijnen bij pati& euml;nten thuis bezorgt, de Reinaert Kliniek, een priv& eacute;ziekenhuis en Montesquieu, een financieel dienstverlener. Deze drie ondernemingen vormen de Limburgse Gouden Gazellen van 2009 in respectievelijk de omzetcategorie& euml;n groot, midden en klein.

In een volle zaal met circa 100 ondernemers namen zij gisteravond hun prijzen in ontvangst. In het Maastrichtse theater Bonbonni& egrave;re deden de snelste groeiers uit Limburg uit de doeken waar zij hun succes aan te danken hebben.

Apotheekzorg

Deze onderneming is voor de tweede keer op rij winnaar in de categorie grote ondernemingen. Voor volgend jaar gooit Apotheekzorg opnieuw hoge ogen. Het bedrijf, dat kostbare medicijnen aan huis verstrekt aan ernstig zieke pati& euml;nten, heeft niet te lijden van de economische malaise. Dat komt doordat de medicijnen, tegen ziektes als artritis en multiple sclerose, in alle gevallen vergoed worden door de zorgverzekeraars

Desondanks is de omzetgroei van Apotheekzorg in het afgelopen boekjaar toch iets afgenomen. In de twaalf maanden tot en met oktober 2009 kwam die toename uit op 23,5% tegen 30% in het voorgaande jaar. Maar met een conjuncturele neergang heeft dat niet te maken, legt ceo Hans Smit uit. De groeivertraging heeft volgens hem een structurele oorzaak.

Sinds Apotheekzorg in 2002 begin met thuisbezorging is de Nederlandse markt min of meer volwassen geworden. Concurrenten zijn opgestaan en daarmee komen de grenzen aan de groei steeds meer in zicht. 'De markt begint verdeeld te raken', zegt Smit (48), die voor het lopende boekjaar toch weer een omzetgroei van 30% verwacht tot euro 260 mln.

Toch is er genoeg reden om het werkterrein meer naar het buitenland te verleggen. De komende vijf jaar zou Smit het liefst vaste voet aan de grond krijgen in even zo veel 'buitenlanden'.

In Duitsland, waar Apotheekzorg als drie jaar actief is, begint dat te lukken. In het laatste kwartaal heeft de Limburgse onderneming hier voor het eerst quitte gespeeld. Nu is het oog gericht op Groot-Brittanni& euml; en Zwitserland voor verdere expansie. Landen als Itali& euml; en Frankrijk staan ook op Smits lijstje.

Kliniek Reinaert

Net als Apotheekzorg is de Reinaert Kliniek uit Maastricht relatief conjunctuur-ongevoelig. Dat wil niet zeggen dat dit priv& eacute;ziekenhuis helemaal niets merkt van de economische malaise.

Esthetische chirurgie kampt bijvoorbeeld met minder klanten. Want als werkloosheid dreigt, kan een neuscorrectie nog wel even worden uitgesteld. Ook via de zorgverzekeraars heeft Reinaert, een door de overheid erkend behandelcentrum, last van de kredietcrisis. Directeur Pim Verduijn (60) legt uit dat de verzekeraars scherper onderhandelen. Voor Reinaert betekent dit dat de kliniek genoegen moet nemen met lagere vergoedingen. Al met al gaat het om een paar procentpunten per behandeling.

'Maar als je groeit, kun je dat opvangen', zegt Verduijn. Hij benadrukt dat de terugloop bij esthetische chirurgie ook weinig effect heeft op het totale resultaat. Deze afdeling is namelijk goed voor minder dan 10% van de omzet.

De totale omzet van Reinaert, dat drie klinieken in Zuid-Limburg heeft, zal dit jaar toenemen van euro 5,7 mln tot circa euro 6,5 mln. Per saldo betekent de kredietcrisis dat Reinaert dit jaar minder hard groeit dan in voorgaande jaren. Toen steeg de omzet met 20% tot 30%, geholpen door korte wachttijden en een klantvriendelijke benadering.

De grootste bedreiging voor verdere groei zit niet in de conjunctuur, maar in het structurele aanbod op de arbeidsmarkt. Verduijn ziet kansen voor een tiental nieuwe vestigingen in de komende vijf jaar. Helaas komt hij nauwelijks tot geen mensen tegen die deze klinieken zouden kunnen leiden. 'Het laatste halfjaar komen heel veel specialisten naar me toe', zegt hij, 'maar tot nu toe zijn dat geen mensen van wie ik zeg: die kan ik meenemen naar de bank om een nieuwe vestiging te financieren.'

Montesquieu

Voor Montesquieu geldt: driekeer is scheepsrecht. Vanaf 2007 was deze financieel dienstverlener jaarlijks genomineerd voor de Gazellen, maar nu gaat de onderneming uit Maastricht voor het eerst daadwerkelijk met de hoofdprijs aan de haal.

Montesquieu, opgericht in 2003, adviseert bedrijven en overheden bij het opstellen van financi& euml;le plannen, het verkrijgen van de financiering en het afdekken van renterisico's. Vooral in het begin profiteerde het adviesbureau van de onstuimige groei in de vastgoedsector. Hier werd de basis gelegd voor de forse omzettoenames die Montesquieu zelf heeft behaald. In de periode 2006 tot en met 2008 bedroeg die 181%.

Maar diezelfde vastgoedsector is er debet aan dat de groei dit jaar flink is afgenomen. Het aantal deals in onroerend goed is drastisch gedaald en daarmee ook de vraag naar financi& euml;le begeleiding.

Desondanks heeft Montesquieu, dat tien werknemers telt, niet te klagen. Stefan Roosendaal, een van de oprichters, denkt dat de omzet dit jaar met nog 10% tot 20% zal toenemen tot rond de euro 2 mln. Die groei heeft de financi& euml;le dienstverlener te danken aan andere klanten dan bouwers en projectontwikkelaars. Momenteel moet Montesquieu het vooral hebben van provincies en ziekenhuizen. De lagere overheden hebben de Maastrichtse onderneming onder meer ingeschakeld vanwege de verkoop van Nuon en Essent. 'Dat heeft ons het nodige werk opgeleverd', aldus Roosendaal (38).