De zakelijke rijder betaalt meer omdat hij veel kilometers maakt in spitsuren, maar komt door de betere doorstroming op de weg toch tot een efficiencyvoordeel van euro 800 per jaar.

Dit zei minister Camiel Eurlings van Verkeer en Waterstaat vrijdagavond in een toelichting op een zwaar bevochten kabinetsbesluit.

Bos wil meer zekerheid

Naar verluidt wilde minister Wouter Bos van Financi& euml;n meer zekerheid dat de schatkist op den duur niet lijdt onder deze nieuwe manier van betalen. Hij verliest de bpm en de wegenbelasting, die worden uitgefaseerd. Ook had Bos er moeite mee dat de opbrengsten in een infrastructuurfonds komen voor wegen en openbaar vervoer. Belastinginkomsten zijn zelden of nooit geoormerkt.

De gemiddelde personenauto start in 2012 met 3 cent per kilometer, oplopend tot 6,7 cent in 2018. Schone auto's betalen minder, vuile auto's meer. Vrachtwagens komen op rond de 2,4 cent per kilometer uit. Medio volgende week is op www.kilometerprijs.nl voor iedere auto te zien wat de kilometerprijs wordt.

Lastenneutraal

Voor de automobilist moet het rekeningrijden uiteindelijk lastenneutraal werken. Guido van Woerkom, voorzitter van de ANWB en een van de initiators van het plan, waarschuwt echter dat de overgangsfase van in- en uitfaseren kan leiden tot extra lasten voor de automobilist. 'Daarvoor wil ik met de minister nog wel naar betere oplossingen zoeken.'

Directeur Renate Hemerik van de Vereniging van Nederlandse Autoleasemaatschappijen sluit zich hierbij aan. Ze verwacht wel, net als de minister, dat het sneller kunnen doorrijden ruim opweegt tegen extra kosten voor veelrijders. In de leasecontracten zal een voorschot worden opgenomen voor de te rijden kilometers en dat zal, net als de benzine, na een bepaalde periode worden verrekend.

• Lees ook: automobilisten dragen in totaal euro 20 mrd aan belasting af

Vergroening

Hemerik verwacht ook verdere vergroening van het wagenpark, omdat de uitstoot van CO2 bepalend is voor de kilometerprijs. 'Maar die verduurzaming is al gigantisch. Van alle hybride auto's is 75% van leaserijders en we leasen steeds meer auto's in de milieucategorie& euml;n A en B.' Per jaar koopt de leasebranche 150.000 auto's.

Volgens Dick van den Broek Humphreij, directeur van verladersorganisatie EVO, leidt rekeningrijden in Londen tot 30% minder auto's in het centrum. De tijdwinst voor vrachtwagens is 50%. 'Bovendien kan Nederland dit systeem straks in het buitenland verkopen. '

VVD, SP en PVV tegen

Oppositiepartijen VVD, SP en PVV zijn fel tegen de voorstellen. De VVD stelt dat de automobilist 'schandalig wordt gepakt'. Tussen nu en 2018 gaan de kosten voor iemand die 12.500 kilometer per jaar rijdt omhoog van euro 800 naar euro 900, aldus de rekensom van VVD-Kamerlid Charlie Aptroot.

Kilometerbeprijzing leidt tot meer doordacht autogebruik, stellen de voorstanders. Ook zijn er 7% minder doden, 15% minder verkeer, 50% minder files, 10% schonere lucht, 6% meer openbaar vervoer en schatkist noch autorijder hebben er nadeel bij. Bijna 60% van de autorijders zal financieel beter af zijn omdat hij minder rijdt.

Hoofdpijndossier versleet al zes ministers

Ondanks al deze voordelen is de kilometerbeprijzing al twintig jaar een hoofdpijnonderwerp in Den Haag. Zes ministers hebben er aan gewerkt en als het in 2018 werkt zijn dat er misschien wel acht. Neelie Kroes, Hanja Maij-Weggen, Annemarie Jorritsma en Tineke Netelenbos experimenteren volop, vooral om de Randstad te ontlasten, maar niets komt van de grond. Karla Peijs zet de Commissie Nouwen aan het werk en die komt met een advies dat de basis is voor deze wet.

In dit kabinet wilden PvdA en ChristenUnie milieuvoorwaarden invoegen, het CDA hield vast aan het oormerken van de inkomsten voor infrastructurele projecten. De invoering werd om diverse redenen al enkele keren uitgesteld.

Draagvlak versus schatkist

Ook vrijdag was het nog spannend. Volgens premier Balkenende stond Bos voor de schatkist en Eurlings voor het draagvlak. Bos had naar verluidt moeite met het oormerken van het geld voor een infrafonds en hij wilde meer zekerheden tegen een deuk in zijn inkomsten door dalend vervoer.

Bos viel de afgelopen weken over een extra uitverdieneffect van euro 400 mln, bovenop de euro 1,1 mrd inkomstenverlies dat in Den Haag al was geaccepteerd. Dat verlies is gecompenseerd in de voorgenomen investeringen. Daarmee is in de Nota Mobiliteit van 2004 al rekening gehouden. In plaats van euro 87 mrd is er wegens het invoeren van kilometerbeprijzing tot 2020 euro 80 mrd ingepland voor infra.

De worsteling is nog niet voorbij. In de overgangsfase dreigen automobilisten dubbel te betalen: bpm en per kilometer. Voor de provincies, die hun opcenten verliezen, mag het volgende kabinet iets bedenken.

Benelux

Het Nederlandse plan voor kilometerheffing moet in Beneluxverband worden afgestemd op soortgelijke plannen in Belgi& euml; en Luxemburg, vindt de Belgische politicus Bart Tommelein, fractievoorzitter van de liberalen in de senaat en voorzitter van het Beneluxparlement.

& nbsp;
Tommelein wil 'een compatibel systeem voor wegentol in de lage landen', meldde hij zaterdag op zijn website. 'In goed nabuurschap moeten we een platform vinden om dergelijke systemen van tolheffing mogelijk te maken. Afgestemd op mekaar, maar ook met respect voor de eventueel verschillende beleidskeuzes'.

& nbsp;

Regelchaos rond zuinige auto's& nbsp;16 september 2009
Lobby wil limiet aan rijverboden& nbsp;19 augustus 2009
Invoering kilometerheffing vertraagd& nbsp;7 april 2009