De komende jaren zal ongeveer een kwart van de bestaande tussenpersonen in hypotheken en levensverzekeringen verdwijnen. Door nieuwe strenge provisieregels, de recessie en een slechte bedrijfsvoering komen steeds meer intermediairs in nood. Dit blijkt uit een rondgang in de sector.

Er zijn in Nederland circa 10.000 kantoren van tussenpersonen ingeschreven. Deze vari& euml;ren in omvang van eenpitters tot kantoren met honderden werknemers. Uit de top 100 van grootste kantoren zijn dit jaar al tien bedrijven weggevallen door faillissement.

AFM legt Afab boete op& nbsp;6 november 2009
Afab splitst tak intermediairs af& nbsp;4 november 2009

Oplopende kosten

'De inkomsten van de tussenpersoon vallen sterk terug, terwijl de kosten oplopen. Daardoor komt mogelijk een kwart van de bedrijven in gevaar', zegt Matthijs Mons, partner van het onderzoeksbureau IG& amp;H. Volgens Coen Mom, directievoorzitter van Unirobe Mee& ugrave;s Groep, wordt nu 'het kaf van het koren gescheiden'.

Tim Schoonbergen, directeur van het intermediairscollectief DAK, ziet eveneens een sanering in de sector. 'Tegelijk zie je hbo'ers en academici toetreden. Zij dragen niet de erfenis van de ruimhartige provisies uit het verleden.'

Dit jaar zijn al ruim honderd intermediairs failliet gegaan, het hoogste aantal ooit. Hieronder bevinden zich ook enkele grote bedrijven, zoals OBP (40 werknemers) en Vitaela (130 medewerkers), gespecialiseerd in uitvaartverzekeringen.

Strenge regels

Alles wat slecht kan gaan, komt dit jaar voor de intermediairs samen. De markt voor hypotheken is in mineur en het imago van financi& euml;le producten is negatief. De schandalen rond de aandelenlease, woekerpolissen en het bankroet van DSB zijn daaraan debet.

Daarnaast zijn dit jaar strenge provisie- en transparantieregels van kracht geworden. Deze maken een einde aan een bijna vanzelfsprekende en vaste inkomensstroom van verzekeraars richting intermediairs. Mons: 'De bonusprovisie mag niet meer. Daar komt bij dat de provisies die nog wel zijn toegestaan meer over de tijd gespreid worden uitbetaald.'

Bovendien neemt het risico toe dat er provisie terug moet worden betaald aan verzekeraars. Volgend jaar gaan verzekeraars hun klanten actief wijzen op het feit dat zij hun verzekering kunnen opzeggen. Bij tussentijdse opzegging moeten intermediairs provisies deels terug betalen.

Onvoldoende reserves

Dat trekt een zware wissel op intermediairs. Zij hebben vaak onvoldoende reserves aangelegd. OBP is ten onder gegaan doordat Reaal bijna een miljoen euro aan afsluitprovisie terugeiste.

De ingrijpende veranderingen hebben ook hun weerslag op de waarde van de bedrijven. Intermediairs die hun bedrijf willen verkopen - vaak is het een pensioenvoorziening - stuiten op gewijzigde waarderingsregels.

'Bij overnames zijn niet provisie-inkomsten maar het rendement leidend geworden. Financiers zijn kritischer geworden', zegt Wim Oeben, bedrijfstaxateur bij Dullemond Bedrijfsadvies.

Ook de samenstelling van de portefeuille weegt zwaarder dan eerder. Als er veel woekerpolissen in zitten, wordt de waarde volgens Oeben een stuk minder. 'Het is een kopersmarkt geworden. In vergelijking met acht jaar geleden is de prijs van intermediaire bedrijven met 30 tot 40% gedaald.'