In een gisteren gepubliceerd rapport wordt de kantoren onder meer verweten dat ze niet altijd 'de vereiste professioneel-kritische instelling' hebben getoond. De kritiek spitst zich toe op de accountantscontrole van financi& euml;le instellingen in het verslagjaar 2007, toen de kredietcrisis nog niet wereldwijd had toegeslagen.

Bij '& eacute;& eacute;n of meer' kantoren komt de AFM binnenkort langs voor een 'normoverdragend gesprek'. Volgens directeur Berry Wammes van beroepsorganisatie Nivra is dat vergelijkbaar met een gele kaart: het is een 'laatste waarschuwing'.

KPMG, Deloitte, PricewaterhouseCoopers& nbsp;en Ernst & amp; Young onderzocht

De toezichthouder heeft zijn onderzoek beperkt tot de vier grote kantoren KPMG, Deloitte, PricewaterhouseCoopers (PwC) en Ernst & amp; Young. Het rapport vermeldt niet welke kantoren bepaalde fouten hebben gemaakt.

AFM-directeur Steven Maijoor zegt dat accountants steken hebben laten vallen bij het waarderen van 'specifieke financi& euml;le producten die zijn gerelateerd aan de Amerikaanse vastgoedproblemen, zoals verpakte hypotheken'.

Waardebepaling

De markt voor dit soort effecten was in 2007 al grotendeels tot stilstand gekomen. Daardoor kwamen er nauwelijks prijzen tot stand. Dat maakte het moeilijk om de waarde te bepalen voor een financi& euml;le instelling die zulke effecten op haar balans heeft staan.

Omdat er voor de jaarrekening een waarde moet worden bepaald, kunnen handelaren een kunstmatige prijs afgeven. Daarvoor gebruiken ze economische modellen. Een accountant die zo'n jaarrekening controleert moet weten hoe de waardering tot stand komt: via een marktprijs of een kunstmatige prijs. En daar gaan sommige accountants in de fout, aldus de AFM.

Beleggers

'Voor beleggers is die informatie van groot belang', zegt Maijoor. 'Maar wij hebben niet in elk dossier kunnen vaststellen of de accountant zelf heeft onderzocht hoe de waardering tot stand is gekomen. Soms heeft hij ook te veel gesteund op informatie van de controleklant. In die gevallen was de professioneel-kritische houding onvoldoende.'

In de loop van het onderzoek, dat in 2008 is begonnen, hebben de accountantskantoren al stevige maatregelen genomen. Volgens het rapport hebben ze 'enkele accountants' teruggetrokken uit het register van de AFM. In dat register staan de partners van accountantskantoren die een controleteam leiden en hun handtekening onder de jaarrekening zetten. Maijoor wil niet zeggen welke accountants zijn uitgeschreven en voor welke kantoren ze werkten.

Accountants blij met rapport

De kantoren zelf reageren allemaal enthousiast op het rapport. 'Deloitte heeft passende maatregelen genomen', aldus een woordvoerder van het kantoor. 'Dit toont aan dat het toezicht van de AFM kwaliteitsverhogend werkt.'

KPMG vindt dat de toezichthouder 'een belangrijke bijdrage levert aan het proces van continue kwaliteitsverbetering van de accountantscontrole'. PwC laat weten simpelweg 'gelukkig' te zijn met het rapport.

AFM kan marktmisbruik niet bestraffen& nbsp;3 december 2009
AFM: DSB-belangenclubs opereren buiten de wet& nbsp;23 november 2009
AFM: meer onderonsjes bedrijf en belegger& nbsp;20 november 2009