--prof. ir. D. H. Frieling, Amsterdam
Sterke marktpositie vergt sterk bestuur

De crisis heeft zwakheden in het al te vrije functioneren van& nbsp; - in dit geval -& nbsp; financiële markten blootgelegd en dwingt nu& nbsp; - omdat omvangrijke publieke middelen nodig waren om dit private falen te beteugelen -& nbsp; de publieke sector om sterk te bezuinigen.
De onder druk staande internationale marktpositie van Nederland kan echter alleen verbeteren als sterke marktpartijen kunnen rekenen op sterk openbaar bestuur. Bezuinigen op publieke uitgaven zal dus moeten leiden tot een sterker openbaar bestuur. Dat wordt hier uitgewerkt voor de ruimtelijke inrichting van ons land.

Een sterker openbaar bestuur op dit beleidsterrein ontstaat door vier ingrepen:
1. samenvoegen van de ministeries van V& amp;W, VROM en LNV
2. opheffen van de provincies en vervangen daarvan door regionale rijksdiensten, die
& nbsp;& nbsp;& nbsp; het sectorale rijksbeleid op dit beleidsterrein regionaal via projecten coördineren.
3. instellen van vervoerschappen naar analogie van waterschappen, inclusief het
& nbsp;& nbsp;& nbsp; omzetten van belastinginkomsten van rijk en provincies uit verkeer en voer in
& nbsp;& nbsp;& nbsp; vervoerslasten, te betalen aan deze vervoerschappen.
4. coördineren van de verkiezingsdata van gemeenteraden, waterschappen en
& nbsp;& nbsp;& nbsp; vervoerschappen ten behoeve van stevig maatschappelijk draagvlak.

De kracht van het bestuur op dit beleidsterrein wordt verder bevorderd door:
5. het rijk verantwoordelijk te maken voor de uitvoering van grote publieke werken in
& nbsp;& nbsp;& nbsp; gemeenten (zoals de Noord-Zuidlijn in Amsterdam).
6. de structuur van het openbaar vervoer minder eenzijdig op railvervoer te richten,
& nbsp;& nbsp;& nbsp; omdat de tamelijk homogene bevolkingsspreiding in ons land zich nu eenmaal
& nbsp;& nbsp;& nbsp; slecht leent voor railvervoer; structuurwijziging impliceert ook dat taxivervoer als
& nbsp;& nbsp;& nbsp; volwaardig onderdeel van het openbaar vervoer wordt behandeld. Regionaal
& nbsp;& nbsp;& nbsp; opererende vervoerschappen zullen overigens, bij centraal vastgestelde normen,
& nbsp;& nbsp;& nbsp; tot regionaal verschillende oplossingen komen.
7. de kwaliteit van het Nederlandse landschap te bevorderen via instelling van
& nbsp;& nbsp;& nbsp; regionale groenfondsen, gevoed door heffingen op bestemmingswijzigingen van
& nbsp;& nbsp;& nbsp; ruraal in urbaan grondgebruik.

--Anne Geert Bosma, Den Haag
Snoei in ambassades of deel ze met andere landen

Nederland heeft over de hele wereld meer dan 150 ambassades, consulaten, consulaten-generaal en permanente vertegenwoordigingen bij internationale organisaties. Dat is ruim 25% meer dan vergelijkbare landen.& nbsp;Er zijn ongeveer 6000 voltijdsbanen bij het ministerie en op posten in het buitenland mee gemoeid. Deze posten& nbsp; kosten veel geld in de vorm van huur, riante salarissen inclusief dito onkostenvergoedingen, beveiliging, huishoudelijk personeel voor ambassademedewerkers enzovoort.
Natuurlijk zijn er landen waar we met een zware ambassade vertegenwoordigd moeten zijn, zoals belangrijke handelspartners en emigratielanden. We zijn echter ook aanwezig in landen waar we veel minder te zoeken hebben. Wat moet Nederland bijvoorbeeld met een eigen ambassade in Oeganda? Voor controle op een doelmatige besteding van ontwikkelingsgeld hebben we anno 2009, met al onze communicatiemiddelen, toch geen compleet opgetuigde ambassade meer nodig? Ook zonder ambassade zouden we wel vernomen hebben dat president Museveni in 2007 voor bijna 50 miljoen dollar een presidentieel Gulfstream-jet kocht, terwijl Nederland jaarlijks aan 50 miljoen euro ontwikkelingsgeld in dit land pompt.
Daarom stel ik voor dat de Tweede Kamer (niet het ministerie van Buitenlandse Zaken, want dat is hetzelfde als aan de slager vragen hoe we met minder vlees toe kunnen) een onafhankelijk organisatieadviesbureau de opdracht geeft te onderzoeken in welke landen we echt een post nodig hebben. De briefing aan genoemd bureau zou kunnen zijn:
1. onderzoek het bestaansrecht van alle 150 posten aan de hand van zakelijke criteria
2. welke posten kunnen worden afgeschaft?
3. zijn er posten die we gezamenlijk kunnen inrichten en beheren met andere landen, bijvoorbeeld samen met België?

--Gerard van Beynum, Voorburg
Nederland moet af van zijn subsidieverslaving

Nederland kent vele honderden subsidieregelingen. Vooral op het gebied van innovatie groeit het woud van regelingen snel. En de gebruikers van die regelingen beweren dat ze echt niet zonder die regelingen kunnen, verslaafd als ze zijn.
Om al die regelingen te bedenken zijn op de ministeries vele ambtenaren aan het werk. Daarnaast kent Nederland ook een ware subsidiefabriek, SenterNovem. Daar werken inmiddels zo’n 1500 ambtenaren.
Bovenop de duizenden ambtenaren zijn er ook nog honderden subsidieadviseurs die vraag en aanbod bij elkaar moeten brengen omdat SenterNovem daar kennelijk zelf niet of onvoldoende toe in staat is. Die adviseurs strijken zo’n 10& nbsp;tot 15 % van het subsidiebedrag op. Tezamen met de ambtelijke kosten leidt dat tot een zeer aanzienlijke post aan overdrachtskosten.
Het lijkt me dat het stimuleringsbeleid van de overheid dat gebruik maakt van subsidies fors op de schop moet. Het kan ongetwijfeld veel efficiënter, zeker ook veel effectiever omdat veel geld terechtkomt waar het niet hoort en dus ook niet rendeert.
De subsidieontvangers leveren meestal geen kritiek op het systeem, net zoals een junk die zijn dealer niet bekritiseert zolang deze maar levert.
Kap dus zeer fors in het woud van regelingen, uitvoerders (SenterNovem) en adviseurs en bedenk hoe de economie simpeler en effectiever kan worden gestimuleerd.

--Paul Gokkel, Utrecht
Veel bezuinigingen mogelijk

Er zijn veel bezuinigingen mogelijk die de burgers juist ontzien:
1. Eén publieke zender privatiseren. Soaps en quizzen kunnen ook goed door de commerciele omroepen worden uitgezonden, daar moet geen belastingsgeld in gestopt te worden.
2. In plaats van 12 provincies zijn vier provincies - Noord-, Zuid-, Oost- en West-Nederland - meer dan voldoende. De antieke versnippering van ons land in twaalf provincies is een enorme bureaucratie en geldverspilling. Er zijn wel veel gemeentes gefuseerd, waardoor je voor een paspoort of rijbewijs soms 20 km heen en terug moet reizen. Bij de provinciehuizen hoeven de burgers nooit te verschijnen.
3. Studentenstops voor studies met een overschot aan studenten. De massale toestroom van studenten bij sommige faculteiten doet afbreuk aan de studiekwaliteit. Terwijl er in ons land een schrijnend tekort is aan vaklui, verpleegkundigen,technici, enzovoort komen er steeds grotere aantallen afgestudeerden in modieuze pretstudies bij: mediasociologen, interculturele communcatiedeskundigen, vrijetijdswetenschappers enzovoort, enzovoort bij
4. Stel een eigen bijdrage in voor clienten van strafrechtdvocaten. Die kunnen nu in hoger beroep doorprocederen op kosten van de overheid. Dat is hun goed recht maar dan moeten ze maar een eigen bijdrage voor betalen. Net zo als clienten van civiele rechtzaken. Nu betalen verdachten niets voor pro deo-advocaten, die lang niet altijd genoeg tijd energie en vakmanschap steken in hun verdediging. Een hogere vergoeding voor pro deo-advocaten, deels uit een eigen bijdrage betaald, kan de rechtshulp verbeteren.
5. Verminder de bureaucratie in de gezondheidszorg door juist kleinschalige particuliere projecten te steunen ( in de thuiszorg, verpleeghuizen, maatschappelijke opvang, beschermd wonen).
6. Verhoog de alcoholaccijns door een minimumprijs voor alcohol in te voeren voor supermarkten. Die stunten de laatste jaren met spotgoedkope kratten bier. Dat is goed te merken op straat aan de overlast. De cafe's en slijters kunnen hier niet meer tegen op concurreren en zullen blij zijn met deze bezuinigingsmaatregel.
7. Laat alle uitkeringsgerechtigden een soort corvee doen in ruil voor hun uitkering. Dat zal de grote instroom van gelukszoekers en luilakken in ons uitkeringsstelsel drastisch verminderen. Nu krijgen mensen die niet willen werken een beloning van de overheid op kosten van de belastingsbetaler.

--Arjen Jaarsma, directeur Corgwell
Minder stokpaardjes en meer respect

Het vraagstuk bezuinigen bij de overheid heeft al menig kabinet beziggehouden. In de regel worden commissies en werkgroepen aan het werk gezet, die onderzoek moeten doen, rapporten en aanbevelingen moeten schrijven. En dan begint het gepolder pas echt. Tegen de tijd dat de adviezen omgezet moeten gaan worden in concrete actie, komen er alweer verkiezingen in zicht en gaan de partijen weer met hun eigen stokpaardjes op de loop. Ook nu lijkt voornoemd scenario weer realistisch. Maar wat moet er wel gebeuren?
Heel veel geld gaat thans verloren aan kostenoverschrijding bij grote projecten. Dit komt voor een deel door gebrek aan samenwerking op vooral de lagere ambtelijke niveaus. Te veel mensen streven daar hun eigen stokpaardjes na en worden simpelweg niet goed integraal aangestuurd. Ook lijken er eerder meer dan minder bestuurslagen te komen in de zin van gemeenschappelijke regelingen en intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. Dit met nog meer verbrokkeling als gevolg.
Belangrijke& nbsp; projecten als de Noord-Zuidlijn en de verbouwing van toeristische trekkers als het Rijks- en het Van Gogh Museum moeten aangestuurd gaan worden door professionals van het zwaarste profiel en met vergaande bevoegdheden. De tijd van eindeloze inspraakprocedures en elkaar tegenwerkende uitvoerende ambtenaren is voorbij.
In plaats van een ritueel wetsvoorstel om de salarissen van de hoogste ambtenaren en bestuurders verder te beperken zou het kabinet moeten kiezen voor kwaliteit in plaats van kwantiteit. En op zeer korte termijn bepalen welke projecten en programma’s vanaf& nbsp; 2010 prioriteit krijgen.& nbsp;& nbsp; Een dergelijk ferm besluit zal er ook voor zorgen dat burgers en ondernemers weer meer respect krijgen voor de publieke sector.

--Carl Messemaeckers van de Graaff, managing director bij risk- en businessconsultant Protiviti
Langetermijnvisie en referentiekaders onmisbaar in bezuinigen

Pas als de overheid kritisch kijkt naar de landen om zich heen en vervolgens zichzelf durft te bezien, kan zij effectief en gericht bezuinigingen. De belangrijkste stap hierin is het ontwikkelen van een langetermijnvisie. Wanneer de overheid voor ogen heeft waar zij wil staan in 2020 en weet wat de risco’s zijn om daar te komen, kan zij daadwerkelijk bezuinigen. Wanneer dit laatste niet wordt gedaan, reizen de kosten al snel de pan uit. Het meest bekende voorbeeld is wel de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Zonder deze visie wordt het schieten met losse flodders. Dat kost geld.
Essentieel daarbij is dat zij hierbij goed kijkt naar wat in het buitenland werkt en wat niet. Nederland is anders, maar tegelijkertijd kan een benchmark met het buitenland inzicht geven wat daar wel en niet werkt. Commerciële bedrijven passen deze vergelijkende referentiekaders al jaren succesvol toe, hier kan de overheid op korte termijn een inhaalslag mee maken en de risico’s eruit filteren.
Zo zijn er al een aantal zaken ook in het buitenland gaande. In Noorwegen, Zweden en het Verenigd Koninkrijk vindt de afschaffing van de hypotheekrenteaftrek over een periode van 30 jaar plaats. Dit gaat samen met de invoering van vlaktaks en de afschaffing van onroerendezaakbelasting. Dat scheelt direct een heleboel regels en dus ambtenaren en overheidskosten. In de meeste landen om ons heen wordt de pensioenleeftijd met een maand per jaar verhoogd. Waarom blijven wij hierin achter terwijl de meeste mensen en denkers (SER) dit geen goed idee vinden. In Duitsland is het energiebeleid veel succesvoller en stabieler dan hier door gegarandeerde stroomprijzen.
Op deze manier kunnen ongetwijfeld ook de kosten die de overheid zelf maakt tegen het licht worden gehouden. Welke landen hebben vergelijkbare voorzieningen als Nederland met lagere overheadkosten? Nutteloze bestuurslagen als provincies moeten hierbij kritisch worden bekeken en afgeschaft indien ze een te geringe waarde toevoegen aan het grotere geheel.
Pas als de overheid echt durft te analyseren, bekritiseren en bestuderen, kan zij werkgroepen opzetten die met de benodigde kennis en ervaring een deelgebied aanpakken.

--R. van Gerrevink, Uithoorn
Jongere generatie

Als 2009 één ding duidelijk heeft gemaakt is het wel dat wij aan onconventionele maatregelen moeten denken. Heel populair: 'out of the box'-denken. Dan spreken de maatregelen ook meteen aan bij de jongere generatie. Zij zijn degenen die de zeer hoge rekening van het 'graaien' over een zeer lange termijn, gaan betalen. Een schandalige last. Ik moedig hun aan om de politieke leiders langdurig onder druk te zetten en duidelijk te maken dat zij dit niet pikken. Zij moeten mijns inziens dan ook een veel zwaardere stem krijgen in de te nemen maatregelen. In mijn ogen zijn ouders, in principe, verantwoordelijk voor het gedrag van hun kinderen. Tot welke leeftijd gaat dit principe op? Mijn eerste voorstel is dat alle kinderen van ouders, die soms tientallen jaren arbeidsongeschiktheids- , AOW- en/of werkloosheidsuitkeringen hebben ontvangen, tot dat bedrag geen erfenis kunnen/mogen ontvangen. Ook de gigantische zorgkosten moeten uit deze eventuele erfenissen terugbetaald worden, voorzover mogelijk. Dat overgebleven geld komt toe aan de staat. In feite is deze hulp in het geheel niet nodig gebleken. Indien de erfenis hoger is als de uitgekeerde bedragen mogen de kinderen dit wel ontvangen.
Ten tweede moet Nederland geen 'bad bank' oprichten, maar een 'good bank'. Deze bank ontvangt spaargelden. Deze worden gegarandeerd tot& nbsp; 100.000 euro en gebruikt voor het verstrekken van hypotheken aan Nederlandse (of in eurolanden wonende) huizenbezitters. Hierbij bestaan drie soorten hypotheken. Spaar-, aflossingsvrije en annuitaire hypotheken met drie looptijden: 10, 20 en 30 jaar. De tarieven worden bepaald door de tarieven op de kapitaalmarkt. Weg alle ondoorzichtige provisieregelingen, renteopslagen, executiewaarden, taxatiefraudes, verwarde consumenten, NHG, Waarborgfonds, misbruik van spaargelden door banken, et cetera. Heel simpel. De besparing op lange termijn: 200 miljard euro steun aan banken en crisismaatregelen over een aantal jaren. Die zogenaamde systeembanken gaan toch weer op de oude voet verder en terecht, want het zijn commerciële banken.
Ik denk dat 96% van de jongere generatie deze simpele maatregelen zal steunen. De politiek moet door hun gedwongen worden deze ook in en uit te voeren.

--Louk Vencken,& nbsp; Asten
Mega-bestuurlijke omwenteling

In de jaren negentig van de vorige eeuw speelde de vraag over het noodzakelijke aantal bestuurslagen bij de overheid.
Ik studeerde toen rechten als avondstudent in Groningen. We hadden het in en na colleges bestuursrecht over de alsmaar uitdijende overheid en was het allemaal zo nuttig en nodig? Immers, rond grote steden begonnen zich regionale bestuurslagen te vormen, iets tussen provinciaal bestuur en gemeentes in. Al direct waren er conflicten over competenties, bevoegdheden, taken en financiering. Bij toch al stroperig verlopende procedures nam de tijd die verliep totdat een besluit werd genomen onrustbarend toe.
Af en toe vroeg men zich ook af of al die waterschappen wel nodig waren. Konden hun taken niet in een andere bestuurslaag worden ondergebracht ? Laten we de provincies opheffen en een aantal van ongeveer 100 of 150 grote gemeentes regelen was een idee. Als tussenlaag zouden een vijftal grote regionale bestuursorganen vorm krijgen. Wat een overzichtelijk bestuurlijk landschap en wat een kostenbesparing: veel minder ambtenaren, dus veel minder overheidsuitgaven in de personele sfeer. Veel snellere besluitvorming, dus minder kosten voor de burger, die sneller bepaalde projecten waarvoor overheidstoestemming nodig is kon verwezenlijken.
En waarom zouden we er nu niet mee beginnen, met deze mega-bestuurlijke omwenteling. Het begrotingstekort in Nederland is er groot genoeg voor!& nbsp; Een fantastische mogelijkheid tot het beteugelen van de overheidsfinancien dient zich aan.

--W.Zurlohe, Venhuizen
Terugtrekkende heroverweging

Wellicht ook een open deur is defensie en de daarbij behorende raakvlakken met ontwikkelingssamenwerking en buitenlandse zaken. Hier is ook een heroverweging op zijn plaats. De vraag is welke defensie-inspanningen passen bij een land van onze omvang? Thans meten wij ons een status aan en een inspanning aan, die te groot is. Indien we kijken naar onze zuiderburen dan is er maar een conclusie: een terugtrekkende heroverweging. Deze heroverweging zal zeer veel geld opleveren. Opgemerkt wordt dat België een trouwe Navo-partner is en ook goed scoort op de aardige baantjes, zoals baas van Europa.
Waarom zijn we de Irak-politiek& nbsp; van de& nbsp;VS gaan steunen, alleen om de Hoop Scheffer aan een baan te helpen?
Waarom zitten we in Afghanistan? Wat voegt het toe aan Nederland, behalve cynisch gesproken een groot aantal doden.
Is het dan alleen omdat sommige politici belangrijk willen worden gevonden? We lopen steeds voorop. Onze minister van Buitenlandse Zaken struikelt bijna over zijn teksten om maar te laten blijken dat we Amerika volgen. Zonder aan te geven waarom. Vredesoperaties kosten handenvol met geld?
Of is er wellicht een erebaan in het verschiet bij de VN of iets dergelijks.
Ik heb niet zoveel woorden nodig om het punt duidelijk te maken. Terugbrengen van onze defensie-uitgaven tot het niveau dat past bij een klein land, stoppen met vredesoperaties als& nbsp;beste jongetje& nbsp;van de klas.

--N.J. Bos, Almere
Overheidsbezuinigingen - Enige suggesties

- Terugvorderen van het te veel betaalde aan Europa en afdracht terugbrengen naar normaal niveau (niet meer dan andere landen);
- Volksvertegenwoordiging terugbrengen naar de helft (Eerste en Tweede Kamer);
- Aantal ambtenaren reduceren met 50%, ook gemeenten;
- Waterschappen opheffen, taken overdragen naar Rijkswaterstaat en provincies;
- Provincies moeten hun taken expliciet verantwoorden aan de bevolking (wat doen ze precies met de opcenten?, et cetera);
- Ambtenaren moeten zelf meer doen, uitbesteden alleen in uitzonderingsgevallen;
- Semi-publieke sector opheffen (privatiseringen terugdraaien), personeel in ambtenarenschalen;
- Overheidssubsidies alleen toekennen aan instellingen/instanties waarvan de werknemers/directeuren niet meer verdienen dan een Tweede Kamerlid.
- Ontwikkelingshulpbudget halveren, alleen hulp geven& nbsp;ten behoeve van vooraf gedefinieerde projecten (doelstellingen, onderbouwde kostenraming, planning, evaluatie, verantwoording).
- Niet meer betalen voor klimaat dan andere vergelijkbare landen& nbsp;zoals België. Ook hier duidelijke bestedingen aanwijzen en verantwoording.

--J.E.Mellema, Den Haag
Bezuinigen op adviescircus

In het post-communistische Nederland van 2009 kan zonder enig probleem bezuinigd worden op de apparaatkosten van het gehele ambtenarenapparaat, inclusief de variabele kosten van de het adviescircus wat in den Haag zetelt. In ieder bedrijf wordt bij een bezuinigingsronde& nbsp; het aantal medewerkers gesaneerd, waarom niet in Den Haag? Hierbij ook hooggeplaatste paladijnen niet ontzien. Ook beide Kamers kunnen bij zichzelf te rade gaan. Is het aantal gekozenen een waarmerk voor kwaliteit waar wij voor betalen?
De staatsbegroting zou zodanig kunnen worden uitgekamd zodat - om te beginnen - een aantal& nbsp; ministeries kan worden gefuseerd. Oude ideeen waren ondermeer Economische Zaken samen laten gaan met Landbouw en Voedselveiligheid en Ontwikkelingshulp.& nbsp; O& amp;W een stuk van EZ laten overnemen, waarbij meer aandacht (en financiering mogelijk wordt) van de broodnodige technologische stimulering.
Instituties als NWO, centraal planbureaus, Rekenkamer, Waterschappen (integreren bij Waterstaat?) en andere gelieerde instituten flexibeler laten werken als profitcenters voor en binnen de overheid.& nbsp; (declaratie van tijd aan de opdrachtgevende en betalende ministeries).
Wat doen we anno 2009 nog met de productschappen? Laat de financiering hiervan geheel over aan de primaire producenten en betaal geen overheidsgeld meer voor de instandhouding van deze Mansholtiaanse versteende organisaties.
Daar waar nodig meer Nederlandse universitaire kennis verplicht laten gebruiken voor adviezen. Minder budget bestemmen voor internationale samenwerking op wetenschap en technologie (zoals EMBO, CERN, de diverse commitments voor de exploitatie van sterrekundige infrastructuur verlagen et cetera, omdat Nederland op dit moment onvoldoende profiteert van deze euro(mondiale)kennisinfrastructuur).
Op gebieden van kunst en cultuur meer het profijtbeginsel hanteren en de diverse beoefenaars& nbsp; op hun eigen benen laten staan.
Tenslotte, er kan zoveel worden gedaan om de& nbsp; ambtelijke federale buraucratie te verminderen, dat dit opschrijven 'een open deur wordt'.
De grootste winst komt uit de integratie van de provinciale bestuurslagen en de gemeentelijke deelraden in de& nbsp; twee uiteindelijke& nbsp; resulterende lagen van openbaar bestuur, namelijk gemeentelijk en federaal .
De allergrootste bezuinigingswinst wordt behaald in Brussel en Luxemburg. Hierover is al voldoende gezegd, maar is moeilijk realiseerbaar.
Alles komt aan op de uitvoering en zoals bekend zal een aantal externe zwaargewichten (van buiten en ruim beloond) deze zaken ter hand moeten nemen met een doorlooptijd van circa 2 tot 3 jaar, waarbij niemand gespaard kan worden. Geen ambtelijke commissie onder leiding van onze Balkenende of Bos.
Welk een geweldig leuke opdracht om deze taak te realiseren met medewerking van onze Opperste Sovjet.

--Jan Willem Jongejans, Zoetermeer
Bezuinigingen 2010 ten behoeve van burgerschap

De bezuinigingen voor 2010 worden in navolging van de Algemene Rekenkamer (FD 19 december) gefocussed op versterking van onderwijs, innovatie, budgettaire duurzaamheid en klimaatagenda. Dit betekent versterking van innovatie en burgerschap als algemeen toekomstperspectief.
Focus op inhoudelijk onderwijs op álle niveaus én de afbouw van alle managementlagen enerzijds en innovatie anderzijds.
Alle innovatiefaculteiten (alle technische universiteiten) zijn meer waard gebleken dan het praatcircuit van het Innovatieplatform van Balkenende. Opheffen. Binnen het Innovatiedossier mag óók defensie worden opgenomen, met dien verstande dat de Afghanistan-missie, zoals arts-zonder-grenzen Kees Rietveld afgelopen zondagmorgen op de radio betoogde, zinloos is en voor de Navo als een verloren zaak moet worden beschouwd. Obama dient dus volgend jaar met een geheel nieuwe Afghanistan-vertrekstrategie te komen ten behoeve van een plan van rechtvaardige spreiding van de mondiale welvaart, conform de nieuwe mondiale verhoudingen na ‘Kopenhagen’. De krijgsmacht blijft dus inzetbaar voor internationale VN-missies, hoewel deze inzetbaarheid afhankelijk moet worden van evenredige spreiding van lasten over alle lidstaten van het bondgenootschap. De Navo/VN zet een fonds op waaruit iedere troepeninzet bekostigd wordt.
Het toekomstige ministerie van Innovatie, inclusief budgettaire duurzaamheid en klimaatagenda, vervangt de ministeries van Economische Zaken en Vrom, omdat het eerste nu geen enkele waarde meer heeft. Opheffing van Vrom accentueert het coördinerend ministerie van Innovatie. Dat past perfect in het kader van een algehele reorganisatie van de Rijksdienst, die minstens driekwart kleiner kan worden. Vooral voorlichtingsafdelingen worden wegens overbodigheid opgeheven. De praktijk van de decennia heeft immers afdoende bewezen dat de overheid slecht werd (en wordt) verkocht. De nieuwe rijksdienst verkoopt de nieuwe overheid in een compleet nieuwe structuur.
Daaruit kan het gehele bezuinigingsbedrag worden opgehaald, als ook provinciale overheden worden opgeheven omdat deze tussenlaag geen bestaansrecht heeft. Nederland ambtenarenstaat verandert dan in een écht Nederland Burgerschapsland met een interactieve en innovatieve overheid.

--Roel Toppen, registeraccountant in Rotterdam
Slagvaardiger Rijksoverheid juist nu!

Stelselmatig raken op de tekentafel bedachte bezuinigingsplannen, zoals beperking van het aantal ambtenaren en samenvoeging van ministeries, achterhaald. Zo lag er een plan van de SG's om het aantal ambtenaren met 10 tot 12% te verlagen, enkele ministeries samen te voegen (zoals V& amp;W met Vrom respectievelijk EZ met Landbouw, Justitie met BZK) en vier grote steden om te vormen tot Randstad Nederland.Telkens blijkt dat plannen van de SG's tot beperking van het aantal ambtenaren bij de Rijksoverheid in ruime mate worden gecompenseerd door nieuwe ambtenaren te benoemen voor nieuwe overheidstaken. Daar zijn de SG's overigens niet schuldig voor.
Zo zijn er vele ambtenaren bij de Belastingdienst nodig voor het toekennen van zorg-, huur- en kindertoeslag (maandelijks ruim 6 miljoen betalingen) omdat de Tweede Kamer dat wilde en het rekeningrijden waarvoor al vele ambtenaren gedurende 20 jaar plannen maakten die allemaal onuitvoerbaar bleken (zie FD artikel van 1 december jl). Die plannen zijn van de tekentafel gevallen, terwijl de super-SG belast met de inperking van het aantal rijksambtenaren nu zijn aandacht richt op behoud van het huidig aantal ministeries, omdat er in vele landen 12 ministeries zijn. Alles moet dus bij het oude blijven. Wat een gemiste kans om slagvaardig aan de gang te gaan.
Waar is het plan om te komen tot bundeling van drie provincies en vier gemeenten onder leiding van een gezaghebbend burgemeester gericht op sturing van beheersbare zaken van West-Nederland. De bestuurlijke drukte zou dan echt verminderen. Tenslotte het besluit van de minister van V& amp; W om een nieuwe zeesluis bij IJmuiden aan te leggen, maar containerschepen moeten dan wel eerst containers op de Maasvlakte lossen om minder diepgang te bereiken& nbsp;om pas daarna het Noordzeekanaal op te kunnen varen. Extra havengeld, sluisgeld en loodskosten betalen. Dat gaan rederijen als Maersk toch nooit doen.
PS. Kan minister Eurlings wel rekenen? Hoe kan de kilometerheffing voor veel burgers goedkoper worden als Houderschapsbelasting + Provinciale opcenten + BPM + Systeemkosten kilometerheffing = Kilometerheffing. Tot heden werden de BPM-systeemkosten immers door de auto-importeurs betaald.

--J.G. Gerritsen, Epe
Bezuinigingen

-Fiscale afspraken grote bedrijven
-Afdracht EU
-Hypotheekrenteaftrek
-Salarissen publieke en semi-publieke sector (waterschappen, publieke omroep, zorginstellingen , et cetera)
-AWBZ
-Kinderopvang
-Ontwikkelingshulp
-Geen (vredes) missies meer (alleen indien betaald door UN/EU/NAVO)

--M. van Esch, Veghel
Ombuigen

Ik vind het woord bezuiningen erg negatief, ik ben voor het woord "ombuigen", want door het ombuigen van in- en uitgaves kun je uiteindelijk hetzelfde resultaat bereiken. Bijvoorbeeld de hypotheekrenteaftrek. Ons uiteindelijke doel is dat zoveel mogelijk mensen een eigen woning bezitten. Dit kun je bereiken door het ombuigen van de aftrek van je belastingtarief naar een middentarief voor iedereen gelijk. Zo hebben de mensen met een klein inkomen meer aftrek en komen er meer kopers onderop de markt, zodat deze naar boven gaan bewegen en waardoor men meer overdrachtsbelasting ontvangt, dus win/win. Het stimuleren van je gezondheid moet buiten je eigen bijdrage van de ziekenkosten vallen, dus ombuigen, naar win/win.
Zet elke burger met een uitkering in, in de maatschapij, zodat mensen positief bekrachtigd worden, alweer win/win.

--Maarten H. Godschalx, politiek commissaris Financiën, Economie en Sociaal van de JOVD
Terug naar de kern

De staatsschuld loopt op tot nieuwe recordhoogtes om op korte termijn de economie impulsen te geven. Echter dit is op de lange termijn niet wenselijk want zoals de overheid ons tutoyeert; “geld lenen kost geld”. Om de tekorten terug te dringen is fiscale discipline nodig. De overheidsuitgaven moeten dus terug om de begroting minimaal sluitend te krijgen en de schuld af te lossen.
Losstaand van de economische groeiscenario’s (want met een groeiende economie stijgen de inkomsten en dalen de uitgaven), moeten er politieke keuzes gemaakt worden om de overheidsuitgaven terug te dringen. Het devies hiervoor is om de aandacht te leggen op de kern van de overheid: zorg, veiligheid, onderwijs, justitie, innovatie en ondernemerschap zijn zaken die de overheid moet stimuleren om Nederland op de lange termijn concurrerend te houden.
Ons land is doorgeschoten in bepaalde sociale voorzieningen waardoor het voor veel personen met arbeidspotentie onaantrekkelijk is geworden om te werken. Nederland heeft die productiviteit juist nodig en de sociale voorzieningen die er moeten zijn, moeten begrensd zijn op een niveau, waarbij het aantrekkelijk is om te participeren in de arbeidsmarkt. Besparingen worden behaald door deze overheidsorganen (UWV) in te laten krimpen en de hoogte van de sociale uitkeringen te verlagen. Minder overheidsuitgaven op dit gebied werken daarbij tweeledig.& nbsp; Het “arbeidsbureau” van het UWV kan veel beter aan de arbeidsbureaus in de markt worden overgelaten en de kosten hiervan kunnen beter besteed worden aan de kerntaken van de overheid. Met de toekomstige groei van de economie zullen mensen die de voorzieningen nodig hebben liever participeren in de arbeidsmarkt en de groei ook kunnen realiseren in plaats van afremmen door een overheidsgecreëerde krappe arbeidsmarkt.

--Gijs B. Graafland, Amsterdam, econoom Planck Foundation
Mega-verbetering en mega-besparing

1) Schaf SenterNovem en Syntens compleet af. Snelle besparing met veel voordeel. Gisteren weer een 'innovatie'-event van ze meegemaakt gesponsord door EZ. Oude mannen van 50+ over innovatie. Het gaat nergens over, totaal, compleet nergens over. Ambtenaren kunnen geen innovatie maken of stimuleren. Is genetisch tegenovergesteld. Kies voor het business-angel plus concept met staatsgarantie via de banken als innovatie manier. De markt is de beste innovator. Business-angels investeren alleen als ze markt zien (ze lopen risico's). Mega-verbetering en mega-besparing tegelijk voor/op innovatie.
2) Kies voor een gesponserde master opleiding op de universiteiten. Elke student moet dan een sponsoringcompany zoeken voor zijn master. Dan directe link/interactie tussen wetenschap en bedrijfsleven op gezondere manieren dan de Ab Osterhaus-manier. Mega-verbetering en mega-besparing tegelijk voor/op wetenschappelijk onderwijs. Gesponsorde leerstoelen zijn& nbsp;fout voor wetenschap. Gesponsorde studenten zijn& nbsp;goed voor wetenschap.
3) Schaf de SDE (Stimulering Duurzame Energie) gelijk af. Te duur, te weinig effectief. Kies voor het duitse feed-in model dat door steeds meer landen ter wereld overgenomen wordt. Als je bedrijven met eigen energie-installaties uitsluit is er geen weerstand vanuit de industrie (gaf verloren jaren in Duitsland). Communiceer PeakOil en iedereen vindt feed-in een zegen in verband met future prosperity.
4) Doe 'huge central renewable energy investments' (à la Urk). Scheelt weer 1 miljard euro en geeft snellere, betere, goedkopere en volumineuzere realisatie.
5) Stop met de kilometerheffing. Weer 4 miljard euro (zal wel 8 of 12 miljard euro worden toch?) bespaard. PeakOil zal het aantal verreden kilometers sterk gaan reduceren. Echt roadpricing is 20-eeuwse oplosssing voor 20-eeuws probleem.

--Herman Schaap, directeur van Marfo, won samen met zorgorganisatie Florence de publieksprijs van de Koks! Innovatie Trofee voor een nieuw maaltijdconcept in de zorg
Dagelijks kunnen 400.000 mensen beter eten tegen lagere kosten

Dagelijks worden in verzorgingstehuizen, verpleegtehuizen, ziekenhuizen en in de GGZ bijna 400.000 maaltijden geserveerd. Jaarlijks zijn dat 146 miljoen maaltijden. Daarvan moet de kwaliteit omhoog en kunnen de kosten omlaag. Zorginstellingen willen eten dat gezond, goed en lekker is, met ruim dagelijkse keuze voor de bewoner of patiënt en relatief makkelijke bereidingswijzen. De maaltijden moeten een constante samenstelling, presentatie en kwaliteit hebben. Tegelijkertijd moeten ze in het groot, onder strenge hygiëne-eisen en kostentechnisch interessant worden geproduceerd en in de uitlevering weinig arbeidsproductiviteit opslokken. Binnen zorginstellingen blijkt er ondertussen bar weinig besef van de integrale kostprijs van een individuele maaltijd. De kosten van de ingrediënten worden simpelweg opgeteld. Daarmee wordt voorbijgegaan aan loonkosten, grondstoffen en aanleg en exploitatie van een enorme keuken die maar enkele uren per etmaal draait. Moderne instellingen vervangen uit gastvrijheidoverwegingen en vanuit kostenperspectief dan ook steeds meer de eigen grootkeuken door pantry’s die dichtbij de afdelingen en dus bij de patiënten liggen. De maaltijden zelf worden dan op een centrale locatie in Nederland door specialistische koks gemaakt. Met een gemiddelde maaltijdprijs over alle sectoren, van 10 euro& nbsp;wordt er jaarlijks 1,4 miljard euro uitgegeven aan maaltijden. Met dit bewezen concept van koken op afstand, dat werkt op basis van schaalvoordelen en het individueel portioneren van kwalitatief en culinair hoogstaande maaltijden, kan op de totale kosten per maaltijd gemiddeld 2 euro worden bespaard, zonder in te boeten op kwaliteit. Landelijk kan binnen de totale zorg jaarlijks zo een enorme bezuiniging worden gerealiseerd, oplopend tot 290 miljoen euro. Dat is een flinke post voor zorgbestuurders en overheid om rekening mee te houden in het zorgbeleid.

--Wim Reinders, Leiden
Verminderen

Neem de discussie ruimer door deze te richten op ‘Hoe kan het kabinet het overheidstekort verminderen’ om toekomstige generaties niet te belasten met hoge schulden veroorzaakt door overbesteding uit een verleden. De volgende maatregelen zijn denkbaar:
1. Vereenvoudiging van het ontslagrecht. Het huidige ontslagrecht lijkt op een werkgelegenheidsproject voor de advocatuur. Een grotere flexibilisering van de factor ‘arbeid’ bevordert de economische groei, waardoor het overheidstekort sneller kan teruglopen.
2. Het fileleed is groot in Nederland en meer asfalt is geen oplossing. Een dure en onzekere kilometerheffing lijkt aanstaande. Een eenvoudiger oplossing is de benzineprijs te verdubbelen naar zeg 3 euro per liter. Dit zal ongetwijfeld een aantal benzinepompen langs de grens hun kop kosten, maar de maatschappelijke en economische winst voor het land zijn groot.
3. Ontwikkelingssamenwerking (OS) lijkt nu deels te worden besteed om corrupte praktijken te handhaven wat met ‘ontwikkeling’ en ‘samenwerking’ weinig te maken heeft. Halveer het budget voor OS en organiseer deze sector op gewenste output in plaats van op geld input.
4. Beperk het aantal ambtenaren, maar zorg door een concurrerende beloning wel dat je de goeie mensen binnen krijgt. Minder ambtenaren geeft ook minder regeldruk, wat de economische groei bevordert.
5. Beperk in de collectieve arbeidsovereenkomsten de riante verlofregelingen voor senioren. Stimuleer werkgevers om ook 50-plusser aan het werk te houden. Maak voor deze categorie ontslag en daarmee ook de aanstelling eenvoudiger en goedkoper.
6. Breek het taboe open omtrent de woningmarkt, dat wil zeggen afbouw van hypotheekrenteaftrek, beperking van huursubsidie, beperking van overdrachtsbelasting, laat woningbouwcorporaties doen waar ze ooit voor waren aangesteld.
7. En stop met de eeuwige koopkrachtplaatjes.
En dan is het maximum van 300 woorden bereikt.

--M. (Rien) van der Linde, Arnhem, 63 jaar, sinds 1991 zelfstandig consultant
W-vorm

Vooropgesteld ik ben geen politicus, zal komende verkiezingen weer D66 stemmen.
Bezuinigingen betekent in het algemeen kiezen uit kwaden daar de effecten altijd bepaalde groepen zullen treffen.
Gezien de feitelijke financiële situatie van Nederland en mijn overtuiging dat de crisis een W-vorm zal krijgen, moeten er maatregelen worden genomen.
Bezuinigen waarop:
1. Ambtenarenapparaat, indien er klantgericht en procesmatig wordt gedacht en gewerkt kan een reductie van 25& nbsp;tot 30% mogelijk zijn.
2. Ontwikkelingshulp daar veel geld zand naar de Sahara dragen is, met andere woorden: het komt terecht in corrupte handen.
3. Reduceren van aantal bestelde JSF-vliegtuigen tot maximaal 20 stuks, dit betekent niet op Defensie verder bezuinigen.
4. Schaf de& nbsp;Eerste Kamer af en reduceer de& nbsp;Tweede Kamer tot de helft, betekent wellicht een effectiever en efficiënter politiek apparaat.
5. Laat de universitaire ziekenhuizen overheidsziekenhuizen blijven maar geef de overige ziekenhuizen de vrijheid voor meer marktwerking vanuit een commercieel concept zoals in het buitenland: Rhönklinikum, Hirschlandgroep et cetera. Leidt tot een bedrijfsmatiger bedrijfsvoering met minder verspilling, kan de stijging van de ziektekosten mitigeren.
6. Voer voor huishoudens tot een modaal inkomen& nbsp; opnieuw de “Krankenkasse” in à la Duitsland en Zwitserland, verhoog de eigen bijdrage voor huishoudens die daar boven zitten.

--A. van de Water, Boekelo
Angstaanjagende bedil- en regelzucht

De huidige overheids mentaliteit "alles is verboden, tenzij uitdrukkelijk toegestaan", dus de angstaanjagende bedil- en regelzucht met z'n duizenden vergunningen, ontheffingen, speciale regelingen, gefinancierd door belastingen, leges en heffingen, zou omgebogen moeten worden tot "alles is toegestaan tenzij uitdrukkelijk verboden"
Dat levert legercorpsen overbodige ambtenaren op en veel kantoorruimtes beschikbaar voor positieve bijdragen aan de economie.

--Mr. D.W. Swierstra, Hilversum
Twee meningen

1
Gehoor gevend aan uw oproep voor bezuinigingsvoorstellen wil ik voorstellen om het ambtelijke apparaat eens goed onder de loep te nemen. De aanzienlijke automatiseringsslagen die daar in recente jaren gemaakt zijn, zouden toch – net zoals in de private sector – tot arbeidsplaatsbesparingen moeten leiden. De cijfers die af en toe tot mij komen vestigen echter sterk de indruk van een nog steeds alsmaar uitdijend overheidsapparaat. Als er al eens bezuinigd wordt dan verdwijnen de (vooral: oudere) ambtenaren nog net in een plezierige afvloeiingsregeling, die kort daarna voor de burgers wordt afgeschaft.
Analoog zou ik willen pleiten voor een permanente snoeicampagne in de wet- en regelgeving, omdat dit nog een verdere besparing van FTE’s zal opleveren. De ervaring leert dat, gelijk onze eigen tuin, de het woud aan regels uiteindelijk toch weer sneller dichtgroeit dan wij gedacht hadden. De politiek zal het dan wel af moeten leren om voor ieder nieuw incident weer een nieuwe wet uit te vaardigen.
Natuurlijk besparen we niets tot weinig wanneer boventallige ambtenaren rechtstreeks in de WW verdwijnen. Bovendien is dat menselijkerwijs ook niet acceptabel. De overheid zal daarom een (pro)actief beleid dienen uit te zetten om de benodigde efficiency slagen te maken, zich enkel tot haar kerncompetenties te beperken en die voorts zo kostenefficiënt mogelijk uit te voeren. Dat zal hoge eisen stellen aan modern personeelsmanagement, aan loopbaanbegeleiding en aan een verhoogde arbeidsmobiliteit en –flexibiliteit, maar dat betaalt zich dubbel en dwars terug.

2
Gehoor gevend aan uw oproep voor bezuinigingsvoorstellen kom ik top-down en bottom-up bij Defensie uit. Bijstandsmoeders zullen weinig meer kunnen missen, van goed onderwijs zullen we het juist moeten hebben, onze infrastructuur is nog lang niet op orde en we zijn het aan onze status verplicht om goede zorg te (blijven) verlenen.
De JSF hadden we toch al nooit echt nodig, want de huidige generatie gevechtsvliegtuigen kan nog vele jaren mee. Bovendien brengt de moderne technologie onbemande jagers of missiles steeds dichter bij en is hun inzet makkelijker “politiek te verkopen”. Onze krijgsmacht wordt voorts in toenemende mate ingezet bij vredesmissies, waarbij maatwerk op de grond vele malen effectiever is dan grof geweld van hoog uit de lucht.
Daarbij komt nog dat de kosten van de JSF gigantisch uit de hand blijven lopen, terwijl de voorgespiegelde spin-off voor de Nederlandse industrie op zijn minst kwestieus genoemd kan worden.
Tot slot, wat moeten we in deze context nog met een duur nieuw vliegdekschip als onze marine niet eens ingezet mag worden bij het bestrijden van piraten elders? Dit is toch gewoon (ook) terrorisme bestrijding, maar dan op zee?
Wanneer we straks weer een begrotingsoverschot hebben, dan kunnen we altijd nog het benodigde – en dan – modernste defensiematerieel aanschaffen. Ik denk namelijk niet dat het rode of gele gevaar voor die tijd ons land binnen zal vallen.

--Theo Dekkers, Bergen op Zoom
Superbesparingen

Kabinet kan heel makkelijk bezuinigen op:
1. Raamambtenaren - uit eigen ervaring bij gemeenten en provincie heb ik kunnen vaststellen dat ongeveer een derde van de ambtenaren de dag vult& nbsp;& nbsp;& nbsp;
& nbsp;& nbsp;& nbsp; met niet productieve arbeid (niks doen).
2. Ontwikkelingshulp - een kritische blik in de spiegel leert ons dat ondanks alle goede bedoelingen de hulp in het verleden nauwelijks effect heeft gehad.
& nbsp;& nbsp;& nbsp; Het lijkt me niet meer dan logisch om er mee te stoppen.
3. Subsidies cultuur, sport, welzijn - waarom subsidie verlenen aan museum, sport etc. Als het credo is dat de vervuiler betaalt, dan lijkt het me ook logisch dat de gebruiker& nbsp; betaalt. Voorbeeld: Prof voetbal financieel ondersteunen is misplaatst.
4. Subsidie groene energie - stop subsidie op windenergie omdat de technologie uitontwikkeld is en zonder subsidie kan concurreren. Stop subsidie op zonnecellen, in ons klimaat zijn zonnecellen geen goede investering.
5. Eerste/tweede kamer - halveer beide kamers, onze democratie zal er niet door inboeten. De huidige samenstelling is gedateerd en het wordt tijd er een frisse wind door te laten waaien.
6. Gedateerde semi overheidsinstellingen - stop de waterschappen, waterleidingbedrijven, kamers van koophandel etc. het weinige zinnige werk dat deze instellingen doen kan worden voortgezet door provincie.
7. Gemeenten - reduceer de gemeenteraden met 50%. Uit eigen ervaring weet ik dat teveel raadsleden alleen voor de vergoeding deelnemen. Het bestuur van de gemeenten zal eerder beter dan slechter verlopen. In dit geval is minder meer!
8. Bijstandsuitkeringen - uitkeringen alleen voor mensen die bereid zijn hiervoor een prestatie te leveren tenzij het overduidelijk is dat een tegenprestatie echt niet mogelijk is. Te veel mensen voelen zich te goed om tomaten te plukken.& nbsp;& nbsp;& nbsp;& nbsp;
9. Buitenlandse zaken - reduceer de staf buitenlandse zaken met de helft, we hebben vel te veel mensen op de ambassades in het buitenland. Werk met een mobiel team dat vanuit de centrale overal in de wereld kan helpen als de locale staf vanwege calimiteiten overbelast is.
10.Onderwijs - maak een einde aan het huidige beleid. Vijftig jaar geleden was ons systeem een van de beste ter wereld, we hadden toen meer met minder mensen. Na alle experimenten lijkt het me evident om op onze schreden terug te keren, terug naar af, minder kosten en beter onderwijs.
11.Management overheidinstituten - brandweer, politie etc. teveel overhead, teveel managers en te weinig indians. Teveel mooie baantjes voor bestuurders en politici die elders zijn uitgerangeerd.
12. Zorg - opnieuw veel te veel overhead, veel te veel managers en coaches die allemaal weten hoe het zou moeten maar verder niks toevoegen. De overhead moet met minimaal de helft krimpen om de zorg betaalbaar te houden. Gespecialiseerde ziekenhuizen voor geplande zorg. Alle zorg willen geven in elke uithoek van NL is niet efficient.
13. Asielbeleid - streng, zorgvuldig en met discipline uitgevoerd zullen de kosten aanmerkelijk zakken.
14.Reintegratie - de instituten voor reintegratie kosten veel maar leveren weinig. We maken onszelf wijs dat het helpt om werklozen te helpen maar inmiddels moeten we beter weten.
15. Zorgverzekering - verhoog premie voor ongezond levende mensen
16. Gevangenis - stop de luxe, meer op een cel en sober. Het is tenslotte straf!
17. Werkloosheid overheidsbestuurders/ambtenaren - waarom hebben deze mensen een veel betere regeling dan in de publieke sector? Maak de regelingen uniform en bespaar maximaal.
Bovenstaande is een lijst die zo maar spontaan opkomt, veel denkwerk is er niet voor nodig geweest. Als de overheid echt wil dan moeten er superbesparingen mogelijk zijn. Het enige wat er voor nodig is "willen" en "uitvoeren met discipline".

--G.T. van Dijk, Barchem, pensionado
Particuliere fondsen

Voorstel bezuinigingen: hef het hele ministerie van Sociale Zaken op en hevel alles over naar particuliere fondsen zoals dat in de 19e eeuw ook gedaan werd.