Dat blijkt uit de verkiezingsprogramma's van de belangrijkste politieke partijen in de vier grote steden die deze krant heeft onderzocht.

In de partijprogramma's voor de raadsverkiezingen van 3 maart wordt er niet of nauwelijks rekening mee gehouden dat de gemeentelijke inkomsten miljarden lager zullen uitvallen.

Gat in de begrotingen

De forse bezuinigingen waarover het kabinet later dit jaar besluiten neemt, slaan ook een gat in de gemeentelijke begrotingen. Lagere Rijksuitgaven hebben tot gevolg dat gemeenten aanzienlijk minder geld krijgen uit het Gemeentefonds. Daarnaast worden de gemeenten geconfronteerd met miljarden lagere inkomsten uit grondtransacties en bouwactiviteiten vanwege de malaise in alle vastgoedsectoren.

De inkomenstendaling treedt vooral op in de tweede helft van 2010-2014, de nieuwe raadsperiode waarvoor de kiezers over twee maanden naar de stembus gaan. Gemeenten moeten zich volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) 'op het ergste voorbereiden'.

Zwartste scenario

In het zwartste scenario gaat de algemene uitkering uit het Gemeentefonds vanaf 2011 met 20% omlaag. Verantwoordelijk staatssecretaris Ank Bijleveld van Binnenlandse Zaken heeft al laten doorschemeren dat de uitkeringen via het Gemeentefonds met euro 3 mrd per jaar kunnen dalen. Daarbovenop komt naar schatting euro2 mrd aan gederfde gemeentelijke inkomsten uit grondtransacties en de bouwproductie.

De verkiezingsprogramma's van politieke partijen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht verzwijgen deze miljardentegenvallers. In een flink aantal gevallen is er niet eens een financiële paragraaf opgenomen in het programma. Als er al sprake is van een financiële verantwoording, wordt hooguit in algemene termen gesproken over lagere inkomsten. Concrete bedragen ontbreken in de 25 onderzochte verkiezingsprogramma's.

Geen beleidskeuzes

Bijna alle partijen beloven sluitende begrotingen en wijzen verdere verhoging van lokale belastingen af. Die mogen hooguit de inflatie volgen. Het betekent dat er flink moet worden bezuinigd. De kiezer krijgt echter geen beleidskeuzes voorgelegd waarmee de gaten worden gedicht.

Als er al bezuinigingen worden aangedragen in hun verkiezingsprogramma's, gaat het vooral om het verminderen van het aantal ambtenaren, het terugdringen van de bureaucratie en het beperken van de diensten van externe adviseurs.

Geen prijskaartje

De PvdA die in de vier grote gemeenten in het bestuur zit, erkent dat er moet worden bezuinigd maar de partij vindt de onzekerheid over de omvang te groot om concreet te zijn in verkiezingsprogramma's. 'We hebben niet alle plannen voorzien van een prijskaartje', geeft de Haagse PvdA-fractievoorzitter Bas Seperas toe. 'We kijken bij de collegeonderhandelingen na de verkiezingen hoeveel geld er nodig is en waar we dat kunnen vinden.'

Alleen voor abonnees:
Meer over de partijprogramma's