Secretaris-generaal EZ houdt pleidooi voor goedkoper klimaatbeleid en minder lange werkloosheidsuitkering ouderen

Laurens Berentsen

Den Haag

Nederland moet de nationale klimaatdoelen loslaten die het kabinet heeft gesteld voor 2020. In plaats van deze ambitieuzere doelen moet Nederland in de pas gaan lopen met de Europese doelstellingen voor het klimaat. Dat maakt het klimaatbeleid goedkoper en niet minder doeltreffend.

Dit schrijft secretaris-generaal Chris Buijink van het ministerie van Economische Zaken in het traditionele nieuwjaarsartikel van de hoogste ambtenaar van EZ in het vakblad voor economen ESB. De topambtenaar gaat ook in op de arbeidsmarkt voor ouderen. Ouderen moeten volgens hem worden gestimuleerd langer te blijven werken, onder meer door de duur van de WW-uitkering in te korten.

Buijink stelt dat realiseren van de nationale klimaatdoelen extra uitgaven vergt. In het kabinetsakkoord staat dat in 2020 de CO2-uitstoot 30% lager moet zijn, 20% van de energie duurzaam moet worden opgewekt en jaarlijks 2% energie dient te worden bespaard.

Volgens Buijink moet Nederland de CO2-reductie als uitgangspunt nemen en het aan de markt overlaten hoe die het meest efficiënt kan worden bereikt. Het doel voor de CO2-reductie wil hij terugbrengen naar 20%, het niveau dat binnen de Europese Unie is afgesproken. Dit leidt volgens hem tot 'een significante verlaging van de kosten van het klimaatbeleid'.

De secretaris-generaal wil dat de overheid vooral geld steekt in innovatieve vormen van duurzame energie, die nog ver van de markt af staan. De regeling Stimulering Duurzame Energie (SDE) moet daarvoor op de schop. Subsidies voor de exploitatie van duurzame energie die nog net niet rendabel is, zoals windenergie, kunnen fors worden verlaagd, aldus Buijink.

Het pleidooi van Buijink om de nationale doelen los te laten, krijgt geen steun van regeringspartijen CDA en PvdA. Beide partijen wijzen er op dat de doelen voor duurzame energie en energiebesparing er ook toe moeten leiden dat Nederland voor zijn energievoorziening minder afhankelijk wordt van olie en gas uit het buitenland. 'Juist van een secretaris-generaal van Economische Zaken zou je verwachten dat die daar oog voor heeft', zegt PvdA-Kamerlid Diederik Samsom.

CDA-Kamerlid Liesbeth Spies waarschuwt de SDE ongemoeid te laten. 'De investeringen in duurzame energie beginnen juist weer van de grond te komen, omdat we investeerders voor langere tijd zekerheid hebben geboden', zegt zij.

Samsom noemt het 'stuitend' dat Buijink de reductie van de CO2-uitstoot wil terugbrengen naar 20%. 'Het laatste wat je moet doen in reactie op de klimaattop in Kopenhagen, is je doelstellingen verlagen. Dan kom je in een neerwaartse spiraal terecht.' Spies gaat ervan uit dat Europa naar 30% gaat, zodra de Verenigde Staten en China harde toezeggingen doen. Zij vindt dat de ambtelijke werkgroep klimaat en energie in het kader van de brede heroverweging moet nagaan of de reductie van CO2 goedkoper kan.

Buijink wil dat de 20 ambtelijke werkgroepen die het kabinet aan het werk heeft gezet om de overheidsfinanciën op orde te krijgen, meer doen dan alleen met bezuinigingen komen. Lastenverzwaring is voor hem geen optie. Wel moet het terugdringen van het overheidstekort worden gekoppeld aan versterking van de economie.

In navolging van minister Donner van Sociale Zaken stelt Buijink dat de lonen van oudere werknemers te hoog zijn. Om de arbeidsdeelname van ouderen te bevorderen wil hij onder meer de maximale duur van de werkloosheidsuitkering, 38 maanden, verlagen. Werkgevers moet worden geprikkeld om te investeren in de inzetbaarheid van hun werknemers. Dat kan door de WW-premie te differentiëren, afhankelijk van de inzetbaarheid van werknemers.

De vakcentrale FNV voelt niets voor verlaging van de maximale duur van WW-uitkering. 'Ik vind het schandalig dat Buijink zegt dat de WW een aantrekkelijke uittreedroute is voor oudere werknemers', zegt FNV-bestuurder Leo Hartveld. Volgens Hartveld is met de overgang van eindloon- naar middenloonpensioen het grootste financiële obstakel om ouderen in dienst te nemen, al weggenomen. Vooroordelen van werkgevers zijn een belangrijke hindernis voor werkloze ouderen om een nieuwe baan te vinden, stelt Hartveld.

'Nederland moet in

de pas gaan lopen met Europese doelen

voor het klimaat'