De Brabanthallen in Den Bosch staan in het teken van de jaarlijkse hengstenkeuring. Het festijn trekt tienduizenden paardenliefhebbers en test behalve de kwaliteiten van circa 200 driejarige hengsten ook de zenuwen van de fokkers. 'Den Bosch' selecteert namelijk 80 hengsten voor de finale keuring die later dit jaar uiteindelijk 20 'studs' toegang tot de 'dekdienst' geeft en hun fokkers daarmee een riant extra inkomen verschaft.

'De vraag naar hun sperma en hun nakomelingen is vanuit de hele wereld enorm', zegt John Knaap, directeur van het Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (KWPN). 'De Hollandse hengst geldt namelijk als de Ferrari onder de paarden.'

Bruce Springsteen

Knaap verwijst naar 'wapenfeiten' zoals de Amerikaanse popster Bruce Springsteen, die onlangs voor dochter Jessica de topmerrie Ude kocht van springruiter Willem Greve. Een andere springcoryfee, Eric van der Vleuten, verkocht voor een 'miljoenenbedrag' zijn Tomboy aan Athina Onassis. Okidoki, het toppaard van Albert Zoer, ging over naar de bemiddelde Argentijn José Larocca.

Den Bosch trekt steeds meer buitenlandse bezoekers, tot Chinezen en Russen toe. Zij komen af op de Nederlandse hengst die is uitgegroeid tot 'big business' en een gewild exportproduct, dat de internationale ranglijsten aanvoert van zowel spring- als dressuurpaarden. Knaap: 'De VS zijn al sinds jaar en dag de belangrijkste afzetmarkt, maar Rusland en China zijn in opkomst.'

Driedaagse keuring

De veiling van tophengsten vormt het slot van de driedaagse hengstenkeuring in de Brabanthallen. Bij het loven en bieden, dat ook vanuit het buitenland gebeurt, gaan hengsten voor gemiddeld euro 40.000 van de hand.

In voorgaande jaren wisselenden sommige Nederlandse dekhengsten zelfs voor een paar ton van eigenaar. Deze dieren zijn gelauwerd in de olympische ring of bij de wereldbekers springen of dressuur. Zo bracht het talent Bustique in 2008 euro 220.000 op, terwijl bij de veiling in totaal ruim euro 1,1 mln omging. In 2007 was de hengst Zagreb goed voor niet minder dan euro 430.000.

De top van de sector bestaat uit een handvol hengstenhouderijen en een subtop van enkele tientallen bedrijven, elk met een tiental hengsten of meer. De export van hengsten, hun sperma en hun nakomelingen, is goed voor miljoenenomzetten. Zo heeft hengstenhouderij Team Nijhof in het Gelderse Geesteren met 25 hengsten de omzet uit dekgelden de afgelopen tien jaar 'enorm' zien toenemen tot euro 3,8 mln in 2008.

Recessie

'Er is nu een dip door de recessie', zegt Jeannette Nijhof, die het bedrijf samen met haar vader en broer bestiert. 'Normaal gesproken fluctueert de omzet door het al dan niet in huis hebben van een hengst of zijn nakomelingen die topprestaties hebben geleverd.'

Team Nijhof behoort met houderij Joop van Uyter in Heerewaarden en met VDL Stud in Beers, dat wordt gesponsord door Wim van der Leegte van VDL Industrie uit Eindhoven, tot de top drie van hengstenfokkerijen in Nederland. Jeannette Nijhof noemt haar bedrijf een Europees 'winstation' dat de hele wereld per vliegtuig binnen 24 uur 'bedient' met sperma, al dan niet diepgevroren in stikstofcontainers. 'Nog deze week hebben we klanten bediend in Chili, Zuid-Afrika, Italië, Frankrijk en Nieuw-Zeeland.'

'Het is allemaal kunstmatige inseminatie', zegt Johan Knaap, directeur van het Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (KWPN), dat waakt over de kwaliteit van de fokkerij. 'Gemiddeld "springt" zo'n hengst twee tot drie keer in de week. Ze vinden het hartstikke leuk.'

Waardevol sperma

De houderijen hebben elk zo'n twintig dekhengsten die per seizoen elk een paar honderd merries bedienen. De gemiddelde prijs van hun 'product' ligt op euro 1000 tot euro 1500 per merrie; in het topsegment kan dat oplopen tot euro 5000.

Het succes van het Nederlandse paard is te danken aan het strenge selectiebeleid van de KWPN, het hoge professionele niveau van de ruiters en de houderijen en, niet in de laatste plaats, aan de 30.000 particulieren die uit liefhebberij een of meer merries voor de fokkerij houden. Knaap: 'In Nederland staan de inventiviteit en creativiteit van de merriehouders, gecombineerd met een scherpe handelsgeest, aan de basis van de kwaliteit van de paarden.'

Jeannette Nijhof: 'Andere landen houden hun stamboeken zeer gesloten om de bloedlijn te beschermen. Het gevolg is niet zelden inteelt en allerlei negatieve eigenschappen. Nederlandse fokkers halen het neusje van de zalm uit andere landen en maken daar een mengelmoes van. Onze paarden zijn eigenlijk Europese paarden, gezond en met een goed karakter, wat voor de topsporters en de subtop van groot belang is.'