De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) voorziet 'druk op de hoeveelheid krediet'.

Veel ondernemers, vooral in het mkb, klagen sinds het uitbreken van de economische crisis in het najaar van 2008 dat ze moeilijker aan krediet kunnen komen. Tot nu toe ontkenden banken dat ze op de rem trappen.

Cijfers DNB over krediet

Maar onlangs meldde de Nederlandsche Bank dat er in december euro 4,3 mrd ofwel 1,3% minder naar ondernemers ging dan een maand eerder, waarmee de daling voor het eerst met cijfers werd onderbouwd. Minder kredietverlening remt het economisch herstel in Nederland af, dat het Centraal Planbureau gisteren raamde op 2% voor het jaar 2011.

De waarschuwingen van een van de grootste banken van het land en van de landelijke koepel van banken volgen op een reeks voorstellen die internationaal de ronde doen om banken veiliger te maken, zoals strengere kapitaaleisen en speciale belastingen voor banken.

Brief Rabobank-directeur Bert Bruggink

Financieel directeur Bert Bruggink schrijft op de website van Rabobank dat 'de voorstellen over elkaar heen buitelen' en vervolgt dat 'een en ander er flink in hakt, ook voor onze organisatie. Het zal ook voor de Rabobank moeilijker worden om de traditionele rol van kredietverschaffer uit te oefenen.'

De Rabo-bestuurder wil tot de publicatie van de jaarcijfers op 4 maart geen toelichting geven op zijn artikel.

Plan Obama

Ook de NVB kijkt met zorg naar alle ideeën. Op tafel liggen onder andere het plan van de Amerikaanse president Barack Obama om banken te splitsen, het idee van de Britse premier Gordon Brown voor een bankenbelasting, en de voorstellen van de internationale toezichthouders, verenigd in het Basel Comité, om voor een reeks aan bancaire activiteiten hogere kapitaalbuffers te eisen.

Vooralsnog hebben de beleidsmakers in Europa nog geen definitieve richting bepaald. Gisteren beraadden de ministers van financiën van de EU-landen zich over het plan-Obama om banken te splitsen in zakenbanken en nutsbanken. Een besluit wordt uiterlijk in april verwacht. Wel is er de nodige scepsis in Europa tegen dit voorstel.

'Rem op economisch herstel'

Simon Lelieveldt, hoofd Toezicht bij de NVB, vreest dat er inmiddels te veel voorstellen de ronde doen. 'Iedereen probeert vanuit zijn eigen hokje iets te doen. De grote puzzel is: wat is de totale impact? Onze zorg is dat niemand dat overzicht heeft. Straks krijgen we een auto die we zo hebben volgestopt met bumpers, airbags en dergelijke, dat hij te zwaar is om de weg op te kunnen. Met andere woorden: kunnen banken hun rol in de economie nog wel spelen?'

Volgens Rabo-bestuurder Bruggink zijn de voorstellen van het Basels Comité onder voorzitterschap van de Nederlander Nout Wellink het meest serieus te nemen. Maar een volledige invoering van de Baselse voorstellen, die nog wachten op een impactstudie, leidt volgens Bruggink tot 'een extra rem op het economisch herstel'.