De Italiaanse politie arresteerde deze week 56 personen in de zaak die de ‘carrouselfraude’ is gaan heten. Bij het witwassen van maffiageld staken Telecom Italia Sparkle, een volle dochter van Telecom Italia, en Fastweb voor in totaal €365 mln aan onterecht geïncasseerde btw in eigen zak.

Onder de gearresteerden topmanagers van de twee bedrijven, zijn de door de maffia gesteunde politicus Nicola Di Girolamo van de regeringspartij Popolo della Libertà, de al eerder van fraude verdachte advocaat Paulo Colosimo en broker Marco Toseroni.

Miljardair

Naar de oprichter van Fastweb, miljardair Silvio Scaglia, wordt gezocht. Hij zou zich in Zuid-Amerika bevinden voor werk, maar zegt bereid te zijn zich bij justitie te melden. Ook de huidige bestuursvoorzitter van Fastweb, Stefano Parisi, en de voormalig bestuursvoorzitter van Telecom Italia, Riccardo Ruggiero, thans bestuursvoorzitter van Telecom Italia Sparkle, worden in de zaak verdacht.

Met de carrouselfraude wordt een systeem bedoeld van valse facturen en geldstromen tussen de telecombedrijven, twee Italiaanse gelegenheidsbedrijven IGlobe en Telefox — in eigendom van de Nederlandse holding Sworiba —, een broker in Panama en het bedrijf Acumen uit Londen.

Bij Acumen kwam het zwarte geld de carrousel in. Fastweb en Telecom Italia Sparkle stuurden facturen voor fictieve telecomdiensten en werden betaald door Acumen. In ruil voor valse facturen maakten de telecombedrijven dat geld, inclusief btw, over aan de twee papieren bedrijven IGlobe en Telefox. Die bedrijven stuurden het geld naar Broker Management in Panama zonder vooraf de btw af te dragen. Broker Management leverde het geld weer af bij Acumen waarna de carrousel opnieuw ging draaien.

€ 2,2 mrd fraude

In totaal ging er €2,2 mrd door de carrousel. Fastweb en Telecom Italia Sparkle konden aan dit proces verdienen door een percentage achter te houden en de nooit afgedragen btw terug te vragen aan de fiscus. Sworiba bv was volgens de Italiaanse krant Il Sole 24 ore tot 2007 gevestigd aan de Amsteldijk 166 in Amsterdam waar ook het trustkantoor IMFC is gevestigd.

Directeur Hans Leijdesdorff van IMFC verklaarde desgevraagd ‘dat het mogelijk was dat zijn bedrijf bij Sworiba betrokken was geweest’. Op het adres in Amsterdam, het Riverstaete gebouw, zitten overigen zeker vijf trustkantoren. De witwas-‘carrousel’ draaide van 2002 tot 2006.

Volgens hoofdaanklager Aldo Morgini van de rechtbank in Rome gaat het om ‘een van de grootste fraudezaken ooit in Italië’. Hij overweegt beslag te laten leggen op de bedrijven Fastweb en Telecom Italia Sparkle. Daarover moet volgende week een besluit worden genomen. Bij Fastweb werken 3500 mensen in vaste dienst en nog eens 4000 bij toeleverende bedrijven zoals callcenter. De telecombedrijven zeggen zelf ‘de benadeelde partij’ te zijn in de zaak.

Swisscom

Swisscom is sinds 2007 voor 80% eigenaar van Fastweb. Het bedrijf verklaarde woensdag dat het al sinds die overname wist dat er een juridische onderzoek gaande was aangaande btw-afdracht.

Italië kende de afgelopen jaren meer grote fraudezaken. De grootste daarvan was het Parmalat-schandaal dat eind 2003 losbarstte. Daarbij bleek €14 mrd uit de boeken van het melkbedrijf verdwenen. Tienduizenden beleggers verloren hun spaargeld en het bedrijf werd lange tijd door een overheidsfunctionaris bestuurd.