Onder de huidige marktomstandigheden zou de Staat bij een volledige ontkoppeling euro 2 mrd mislopen, zeggen deskundigen. Dat is ongeveer een vijfde van de jaarlijkse aardgasbaten.

Zover zal het in de praktijk niet komen, maar GasTerra, de verkoper van het Nederlandse aardgas, verwacht wel lagere inkomsten. Een concrete schatting kan het bedrijf echter niet geven.

Ook onderzoekers van Booz & amp; Company waarschuwen dat Nederland rekening moet houden met minder productie, verkoop en opbrengst van aardgas. Het Nederlandse gas heeft de Staat tot dusver bijna euro 200 mrd opgeleverd.

Gas helft goedkoper

Gas op de dagmarkt is momenteel bijna de helft goedkoper dan oliegekoppeld gas. Het verschil is euro 0,09 per kubieke meter. Ook voor 2011 en 2012 ligt die gasprijs onder het oliegerelateerde gas.

Traditioneel wordt vrijwel al het Europese gas verkocht via langlopende oliegerelateerde contracten. Daarbij kost een kubieke meter aardgas evenveel als een hoeveelheid olie met dezelfde energie-inhoud.

Die koppeling is oorspronkelijk een Nederlands idee, dat wereldwijd navolging vond. Het moest helpen om de gasmarkt rendabel te kunnen ontwikkelen. Gas en olie werden vaak door dezelfde bedrijven gewonnen. Een gelijkwaardige gasprijs maakte het gemakkelijker om de dure aanvangsinvesteringen in gasproductie te doen.

Nu de gasprijs op de dagmarkt zo uit de pas loopt, willen kopers van hun onvoordelige oliegerelateerde contracten af. Grote Europese spelers als het Russische Gazprom en het Noorse Statoil hebben onder druk van hun klanten de prijskoppeling deels losgelaten. Zij bieden nu langlopende contracten aan die de prijsontwikkeling op de spotmarkt volgen.

Aanpassen contracten

GasTerra wil niet zeggen of het zijn contracten aanpast. 'Maar als de omstandigheden dat wenselijk maken, zal GasTerra in onderhandeling met zijn klanten zoeken naar een gepaste oplossing', meldt een woordvoerder. GasTerra onderscheidt zich daarin volgens hem niet van Gazprom of andere marktpartijen.

Deskundigen verschillen van mening over de mate waarin de Europese gasmarkt zal ontkoppelen. Een toekomst waarin hybride contracten - met een deel gas- en een deel oliekoppeling- de boventoon voeren, lijkt het waarschijnlijkste scenario.

Lees ook: machtspositie gasconcerns brokkelt af (alleen abonnees)