'Onze branche is een thermometer voor de economie', zegt voorzitter Jan Kusters van de Nederlandse Vereniging van Leasemaatschappijen (NVL) en in het dagelijks leven commercieel directeur van marktleider en Rabo-dochter De Lage Landen.

De cijfers van de NVL zijn exclusief de contracten van de autoleasemaatschappijen, die een aparte brancheorganisatie hebben. NVL-leden financieren onder meer industriële machines, landbouwmachines, computers, zeecontainers, vrachtwagens en vliegtuigen.

Vooral bij de transportmiddelen zat de klad erin. Daar ging de productie van nieuwe contracten met 44% omlaag naar euro 1,2 mrd. De lease van zware vrachtwagens (meer dan tien ton) is zelfs meer dan gehalveerd. Bij de lease van computers was er nauwelijks sprake van teruggang.

Leasebedrijven

Volgens Kusters is de teruggang in nieuwe contracten voor de meeste leasebedrijven niet zo'n probleem. Klanten hebben er massaal voor gekozen om bestaande machines voor een langere termijn te leasen, zodat de maandlasten dalen en er minder nieuwe contracten nodig zijn. 'De leasemaatschappij behoudt echter zijn klant', zegt Kusters. De echte slachtoffers zijn de producenten van de nieuwe machines.

De markt lijkt de laatste tijd een beetje aan te trekken. 'Ik heb nog geen cijfers van de hele branche, maar als ik in mijn eigen bedrijf kijk, zie ik in de eerste maanden van het jaar een duidelijke verbetering ten opzichte van het laatste kwartaal van 2009', zegt Kusters.

Met een productiecijfer van euro 4,5 mrd over 2009 zit de sector weer op het niveau van 2006. Vanaf toen is de productie fors gestegen en dat kwam destijds niet alleen door de aantrekkende economie, maar ook door de toen ingevoerde boekhoudregels. Een machine huren in plaats van met geleend geld kopen, zorgt voor een solidere en kortere balans.

Dat gaat binnenkort mogelijk veranderen. De internationale organisatie voor de boekhoudregels IASB werkt aan een wijziging, waardoor bedrijven in vrijwel alle gevallen de geleasede machines alsnog op de eigen balans moeten nemen, waarbij het leasecontract beschouwd wordt als lening. Dan is er dus geen enkel verschil met de machines zelf kopen en aan een bank een financiering vragen.

Dienstverlening toegevoegde waarde

Kusters erkent dat dit een probleem kan vormen voor de sector. 'Daar waar de balans het belangrijkste argument vormde om bedrijfsmiddelen te leasen, zul je de omgekeerde redenering zien', zegt hij. Leasemaatschappijen zullen in de toekomst meer moeten zijn dan pure financieringsmaatschappijen, aldus Kusters. 'Er moet meer nadruk worden gelegd op dienstverlening als toegevoegde waarde. Zodat de balans niet het enige argument is om voor lease te kiezen.'

Kusters heeft de indruk dat de maatschappijen daarvan doordrongen zijn. Probleem is nog wel dat niet duidelijk is hoe de nieuwe boekhoudregel eruit gaat zien.

In totaal hebben de leden van de NVL voor ruim euro 20 mrd aan bedrijfsmiddelen in de boeken staan. De meeste contracten kennen een termijn van drie of vier jaar. In Nederland werken ongeveer zesduizend mensen in de sector.

De klad zit vooral in het leasen van transportmiddelen. De lease van zware vrachtwagens is meer dan gehalveerd