Het ministerie van Financiën verkondigt nu de boodschap dat het bankgeheim niet langer in de weg staat om informatie op te vragen over tegoeden van Nederlandse zwartspaarders. De autoriteiten in Zwitserland geven daarentegen aan dat zij het bankgeheim willen handhaven.

De vraag is welke gevolgen het spanningsveld heeft tussen de verdragsrechtelijke bevoegdheid om informatie op te vragen en de instandhouding van het bankgeheim voor verborgen 'appeltjes voor de dorst'.

Bescherming privacy& nbsp;

Vooropgesteld kan worden dat het bankgeheim nog niet gekraakt is, hoewel informatie-uitwisseling op grond van het verdrag een bijzonder behulpzaam en efficiënt middel is voor informatievergaring. Maar de gegevens worden niet automatisch uitgewisseld en de Zwitserse wetgeving die de geheimhouding en privacy beschermt, blijft van kracht.

Daarnaast mag een informatieverzoek alleen worden ingediend als alle beschikbare middelen in de nationale belastingprocedure zijn gebruikt. Wat wordt verstaan onder deze procedure, maken het verdrag en het bijbehorend protocol niet duidelijk. Vanuit formeel oogpunt kan hieronder worden verstaan de nationale rechtsgang met de Hoge Raad als eindstation. De praktijk leert dat een dergelijke procedure een aantal jaren in beslag neemt.

Zwartspaarder identificeren

Mocht de Belastingdienst de nationale belastingprocedure hebben gevolgd zonder de gewenste informatie boven tafel te krijgen, dan kunnen de Zwitserse autoriteiten worden ingeschakeld. Volgens de richtlijn uit het protocol dient de belastinginspecteur in ieder geval het volgende te verstrekken:

- voldoende gegevens om de zwartspaarder te identificeren;
- het tijdvak;
- de gewenste inlichtingen;
- het fiscale doel waarvoor informatie wordt opgevraagd;
- de naam van de (rechts)personen die beschikken over de gevraagde informatie.

Hieruit kan dus worden afgeleid dat bij expliciete verzoeken medewerking wordt verleend door Zwitserland. Daarnaast verbiedt het protocol zogenaamde 'fishing expeditions' en verzoeken die irrelevant zijn voor de fiscale aangelegenheden van de belastingplichtige.

Desalniettemin is bepaald dat de uitvoering van de richtlijn een effectieve uitwisseling van inlichtingen niet mag frustreren.

Kroon op het werk

Het verbeterde verdrag is een kroon op het werk van De Jager als voormalig staatssecretaris van Financiën. Over de vraag in hoeverre het bankgeheim hiermee daadwerkelijk ontrafeld is valt nog menige boom op te zetten. Zwartspaarders zullen niet direct in paniek raken, aangezien alleen informatie kan worden opgevraagd die betrekking heeft op de periode vanaf 1 maart 2010.

De praktijk zal moeten uitwijzen of deze informatie wordt gebruikt om navorderingsaanslagen over het verleden op te leggen. Wellicht staat in deze gevallen alleen Zwitserse wetgeving de informatie-uitwisseling in de weg.

Igor Groenewegen en Femke Endert zijn verbonden aan JAN© Accountants & amp; Belastingadviseurs.