Verantwoordelijk commissaris Neelie Kroes is mogelijk te streng geweest omdat ze niet alle mogelijkheden van het Europees Verdrag heeft benut.

Dat zegt president Nout Wellink van de Nederlandsche Bank in een gesprek met deze krant. Hij wijst erop dat de Commissie tot nu toe buiten schot is gebleven in de vele onderzoeken binnen en buiten Europa naar de hoofdrolspelers in de aanpak van de kredietcrisis.

Afstoten

Onder druk van 'Brussel' moesten banken die staatssteun kregen tijdens de zware financiële crisis, grote onderdelen afstoten omdat het anders niet eerlijk zou zijn tegenover de concurrentie die geen steun nodig had. Deze gedwongen herstructurering ging veel verder dan betrokkenen vooraf hadden gedacht. Zo moet ING de volledige verzekeringstak plus enkele bankendochters afstoten en moet bij de Commerzbank 45% van de balans in de verkoop.

De DNB-president noemt het 'wezenlijk' dat er een onderzoek komt. 'Europa heeft heel anders ingegrepen in de financiële sector dan de VS. Alleen dat al zou reden moeten zijn om te kijken of Europa gedaan heeft zoals zou moeten. Misschien wel, misschien hadden de VS het anders moeten doen.'

Lehman

Compensatie voor staatssteun vloeit voort uit het Europees Verdrag, maar Wellink wijst op de uitzonderlijke omstandigheden in de periode na de val van Lehman Brothers, najaar 2008. 'In het verdrag staat als uitzondering genoemd een ernstige verstoring van de economie in een lidstaat. Die mogelijkheid had gebruikt moeten worden', zegt Wellink.

ING heeft zich eind vorig jaar per brief beklaagd bij Kroes. De bank-verzekeraar stelt veel harder te zijn aangepakt dan andere Europese banken met steun. Kroes heeft dat in een interview ontkend. Wellink wil zich daar niet over uitlaten. 'Ik beschuldig de Commissie van niets.' Wel zegt hij dat ING 'in de kern een gezonde bank' was, terwijl de Commissie uitgaat van het tegendeel.

Onderzoek

Het gaat Wellink er vooral om dat de Commissie zich in een publiek onderzoek verantwoordt, omdat alle andere hoofdrolspelers dat ook doen. 'Waar alle autoriteiten op dit moment onderzocht worden of ze de zaken goed hebben gedaan - toezichthouders wereldwijd, ministeries van financiën - zou er ook gekeken moeten worden naar de Commissie.'

In zo'n onderzoek moet wat Wellink betreft ook de verhouding worden meegenomen tussen de Commissie, die waakt over de concurrentieverhoudingen, en de nationale toezichthouders op het bankwezen. 'Mijn perceptie is dat die verhouding niet goed is geregeld.'

Lees ook:
Het interview met Wellink& nbsp;(alleen voor abonnees)

Europees Parlement

Onduidelijk is wie het voortouw moet nemen bij een onderzoek naar de Europese Commissie. Het Europees Parlement heeft wel een soort enquêterecht, maar kan in tegenstelling tot de Tweede Kamer getuigen niet dwingen te komen, en hen evenmin onder ede horen.

Desnoods kunnen ook nationale onderzoekers Kroes oproepen, aldus Wellink. In Nederland onderzoekt de commissie-De Wit de kredietcrisis en ook in andere landen lopen of liepen onderzoeken.