Alleen met een zeer veel hogere solvabiliteit kunnen banken worden beschouwd als echte bedrijven.

Dat zei voorzitter Hans Hoogervorst van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) gisteren tijdens een symposium in Amsterdam. 'Als je afhankelijk bent van impliciete overheidsgaranties, is het op den duur onvoorstelbaar dat je je in de private sector handhaaft.'

Tijdens de kredietcrisis bleken banken wereldwijd veel te zwak. Tientallen moesten met belastinggeld overeind worden gehouden.

Dat banken wel en gewone bedrijven niet op staatssteun kunnen rekenen, is volgens Hoogervorst 'levensgevaarlijk voor de steun van de bevolking aan de markteconomie'.

Het pleidooi van Hoogervorst voor fors hogere kapitaaleisen komt op een moment dat het bankwezen daar juist tegen protesteert. De internationale toezichthouders, verenigd in het Basels Comité, hebben voorstellen op tafel gelegd die Hoogervorst nog veel te zwak vindt, maar die in bancaire kringen juist met zorg worden bekeken.

Overregulering

Afgelopen week waarschuwde president-commissaris Michel Pebereau van de Franse bank BNP Paribas nog dat overregulering dreigt en dat de kredietverlening in gevaar kan komen. Ook de Franse minister van financiën kwam met een waarschuwing. Eerder kwamen zulke geluiden van onder meer de Rabobank.

Hoogervorst weersprak het argument dat krediet te duur wordt als de buffers omhooggaan. 'Niets is zo duur als het huidige systeem, waar de samenleving nog jaren zal moeten betalen aan de gevolgen.'

Verschil van mening met Wellink

DNB-president Nout Wellink, die tevens voorzitter is van het Basels Comité dat de nieuwe kapitaaleisen formuleert, vindt de redenering van Hoogervorst te ver gaan. 'Je kunt niet zeggen: als de overheid ooit moet bijspringen, dan moet je de sector nationaliseren', zei hij bij hetzelfde symposium, dat was georganiseerd ter gelegenheid van het afscheid van Arnold Schilder als hoogleraar Accountancy. Schilder was tot een jaar geleden ook directielid bij DNB. 'Het kan zijn dat je moet leven met een risico dat zich eens in de honderd jaar voordoet.'

Hoogervorst vindt de voorstellen voor hogere buffers niet ver genoeg gaan. Zo wordt gepraat over invoering van een maximale verhouding tussen eigen vermogen en balanstotaal. 'In de wandelgangen hoor je dat die verhouding 25 zal worden. Dat betekent een solvabiliteit van 4%. Mijn boerenverstand zegt me dat dit geen grote dijk is voor een volgende financiële tsunami.'

Boekhoudregels

De AFM-voorman verschilt ook met Wellink van mening over de boekhoudregels voor banken. Het Basels Comité wil dat banken tijdens economische voorspoed alvast geld opzijzetten voor toekomstige kredietverliezen, terwijl de moderne boekhoudregels van IFRS juist voorschrijven dat verliezen pas genomen worden als ze concreet zichtbaar zijn.

Hoogervorst steunt IFRS. 'Je moet geen schijnzekerheid in de balans brengen', zei hij. De enige manier om zekerheid te krijgen is volgens hem een hogere buffer.