Door de aanhoudende prijzenslag in de postsector lijkt verbetering van de arbeidsvoorwaarden de komende jaren niet waarschijnlijk.

Dat blijkt uit een conceptevaluatie van de postmarkt die in handen is van deze krant. De bedrijven hebben wel bijna 3500 bezorgers (14%) een contract aangeboden, maar slechts 111 hebben dat tot dusverre geaccepteerd. Nog eens enkele honderden willen pas na de zomervakantie een vast contract. De dreigende mislukking zet de verhoudingen tussen partijen op de postmarkt verder op scherp.

Arbeidsvoorwaarden

Het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden was een van de eisen die het kabinet vorig jaar heeft gesteld aan de liberalisering van de postmarkt. Daarbij spraken overheid, bonden en de nieuwkomers op de markt (Sandd, SelektMail en TNT-dochter Netwerk VSP) af dat stapsgewijs meer en meer bezorgers een vast contract moeten krijgen, met 80% in oktober 2012 als einddoel. Zo zou er een rem moeten worden gezet op de concurrentie op arbeidsvoorwaarden tussen de postbodes van TNT en de postbezorgers van de nieuwkomers.

Sindsdien hebben de arbeidsvoorwaarden echter voortdurend tot conflicten geleid: de bedrijven stellen dat zij door de prijzenoorlog in de sector helemaal geen betere arbeidsvoorwaarden kunnen betalen, terwijl de bonden zeggen dat de bedrijven zelf schuldig zijn aan die strijd. Tegelijk staan ook de bedrijven en overheid voor de rechter over hoe hard de eisen aan betere arbeidsvoorwaarden zijn.

Vakbonden pessimistisch

De sociale partners gaan naar aanleiding van de evaluatie in gesprek om het proces weer op de rails te krijgen, maar Peter Wiechmann, bestuurslid van Abvakabo FNV, ziet het somber in. 'Het gat tussen doel en werkelijkheid is zo gigantisch groot, dat het de vraag is of dat nog te overbruggen is. Daar komt nog bij dat de werkgevers het eigenlijk wel best vinden zo.'

Ook Paul Jekkers van vakbond BVPP is pessimistisch. 'Zoals het nu gaat, zal het ingroeien naar betere arbeidsvoorwaarden niet lukken, ook niet op de wat langere termijn.' Als er geen nieuwe betere afspraken komen, zullen de bonden de overheid vragen om met dwingende maatregelen te komen.

'Betere arbeidsvoorwaarden niet te betalen'

Volgens Gert-Jan Morsink, directeur van Sandd en voorzitter van werkgeversvereniging WPN, bevestigt de evaluatie juist dat betere arbeidsvoorwaarden door de slechte markt niet te betalen zijn. Volgens de directeur laat het lage aantal instemmers zien dat de meeste postbezorgers helemaal geen vast contract willen. Morsink: 'Wij hebben onze goodwill getoond, maar uiteindelijk is het de bezorger die beslist.'

De FNV-bonden zijn het daar niet mee eens. Volgens hen weigeren postbezorgers vanwege te laag loon of andere slechte arbeidsvoorwaarden, zoals gedwongen wisseling van bezorgwijk.