Dat bevestigt interim-directeur Haijo Pietersma. 'We willen de onderste steen boven hebben.' Hij geeft pas toelichting als hij in mei de resultaten van het onderzoek, uitgevoerd door Deloitte, heeft.

Met 38.000 verhuureenheden zit De Key in de top tien van Nederlandse corporaties. Eerder lieten Rochdale, SGBB en Servatius hun vastgoedtransacties onderzoeken.

De Key nam vorig jaar onverwacht afscheid van topman Jaap van Gelder en Fer Felder, directeur van projectontwikkelingstak De Principaal. Van Gelder is recent gehoord door Deloitte maar weigert tegen deze krant commentaar. Hij zegt alleen: 'Ik heb niets gedaan waarvoor ik me moet schamen.'

Dure aankopen

De Key blijkt via abc-transacties mogelijk te dure aankopen gedaan te hebben. De interne controles schoten daarbij zwaar tekort. Commissarissen voelen zich misleid en overwegen aangifte.

Deloitte stuitte op onregelmatigheden. Van enkele projectontwikkelaars nam De Key afscheid. Ze zouden 'onprofessioneel' hebben gehandeld. Zelfverrijking van leidinggevenden stelde Deloitte niet vast. Het onderzoek loopt nog.

Uit een herwaardering van de projecten blijkt dat zeer grote risico's zijn genomen die uiteindelijk ten koste gaan van de huurders. 'De grote zorg van De Key', aldus een betrokkene bij de corporatie, 'is de optelsom van commerciële projecten die niet worden gegarandeerd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW).'

Kernactiviteit

De Key bezit al jaren een vrijwel leeg kantoor, twee kraakpanden, een kerk en een evenementen- en sportcentrum en weilanden, blijkt uit het Kadaster. Zij wil af van deze risico's en snel weer terug naar de kernactiviteit: sociale huisvesting.

In het Deloitte-onderzoek gaat de meeste aandacht uit naar de aankoop van gronden in Zeewolde. Hier kocht De Key in 2005 en 2008 voor in totaal euro 39 mln weilanden die later niet bebouwd konden worden. De gronden zijn zwaar afgewaardeerd.

Grondhandelaren

Voor de raad van commissarissen is verzwegen dat gekocht is via grondhandelaren. De Key kreeg de grond tegen hogere prijzen dan andere corporaties, nadat ze op één dag twee keer van eigenaar wisselden. Een bedrijf van Klaas de Ruiter, ex-topman van projectontwikkelaar AM, was de tussenpersoon. Hij verdiende samen met grondhandelaar Jan Schep euro 3,2 mln terwijl ze weinig risico liepen. De Ruiter en Schep noemen het een reguliere transactie.

De Key kocht in 2008 voor euro 13,1 gronden bij via een carrousel van transacties. Toen is gekocht van een vennootschap die voor 50% is van vastgoedman Ed Maas. Ook hier betaalde De Key 10% opslag.

Zwaar afwaarderen

De Key zal ook over 2009 stevig moeten afwaarderen. Gerekend wordt op afwaarderingen van tussen de euro 100 en euro 150 mln. Interim-directeur Haijo Pietersma onderstreept dat dit vooral door de recessie komt en dat de financiële continuïteit van de organisatie niet in gevaar is. Hij denkt in juni zelfs een winst over 2009 te kunnen laten zien