Bij diverse andere banken werden teams van specialisten gerekruteerd die ABN Amro moesten helpen in het kopen, opknippen, opnieuw bundelen en doorverkopen van kredietderivaten. Daarbij ging het om de handel in producten als de nu gewraakte Abacus-transactie die, zoals het er nu naar uitziet, een verliespost van $ 840 mln opleverde. Dit blijkt uit gesprekken met diverse betrokken van de zakenbank van ABN Amro. Dit onderdeel werd in oktober 2007 voor euro 15 mrd verkocht aan RBS.

Banken als Goldman Sachs en Citigroup lieten in de periode tot 2005 een snelle inkomstengroei zien op het gebied van de handel in kredietderivaten, waarbij verschillende vormen van garanties op leningen werden gekocht en doorverkocht. 'Het was een activiteit waarvan wij dachten dat we dat ook goed zelf konden doen', aldus een van de betrokkenen. 'Het werd gezien als betrekkelijk risicoloos. De producten die werden verhandeld hadden een hogere kredietstatus dan ABN Amro zelf. De verwachting in de markt was dat de bank eerder in problemen zou komen dan deze producten.'

Nauwelijks beslag op balans bank

De handel was niet alleen lucratief, hij had bovendien als voordeel dat hij nauwelijks beslag legde op de balans van de bank. Dat kwam deels zo doordat de activiteiten voor een belangrijk deel buiten de balans geplaatst konden worden. Aan de andere kant was het kapitaalbeslag zo laag dat het een gemakkelijke manier leek om geld te verdienen, aldus een betrokkene.

Meer over de fraude bij Goldman Sachs (alleen krantenabonnees)

• Ook beleggen in 'quadruple-A' blijkt een gok
• Vehikel Goldman Sachs doet vingers in EU extra jeuken
• Goldman onder druk ondanks verdediging
• New York is vreemde eend in de bijt bij Rabo

Het was in de periode 2004-2005 dat de druk op de zakenbank van ABN Amro verhoogd werd. Het rendement van dit onderdeel bleef indertijd achter bij dat van andere onderdelen van de bank. Geen van de betrokkenen ziet de strategiewijziging overigens als een bewuste poging om het risicoprofiel van de bank te veranderen. 'Als je naar de Var-ratio's (value at risk; een manier om het risico van een bank te meten, red.) kijkt, dan zul je zien dat deze in de bewuste periode niet zijn veranderd', aldus een van hen.

Efficiencyratio met 5% verbeteren

In het jaarverslag over 2006 is duidelijk dat het gewijzigde beleid effectief is geweest. De doelstelling om de efficiencyratio met 5% te verbeteren is ruimschoots gehaald', staat daar te lezen. Daar wordt overigens ook verwezen naar kostenreducties en andere methoden om het rendement te verbeteren, maar volgens de betrokkenen waren de winsten op de handel in kredietderivaten aanvankelijk aanzienlijk.

In de bewuste periode was het wel zo dat de markt er als geheel anders uit ging zien, stelt een van de bankiers. Bij de meeste betrokkenen leefde indertijd het idee dat met het doorverkopen van producten het risico werd verspreid, waardoor het risicoprofiel van de bank juist verbeterde. 'Achteraf gezien moet je constateren dat de correlatie tussen de verschillende producten toch groter was dan toen werd ingeschat.'

Winsten diverse handelsafdelingen

In de jaarverslagen van ABN Amro wordt geen onderscheid gemaakt tussen de winsten van de diverse handelsafdelingen. Zowel in het jaarverslag van ABN Amro over 2007 als in het verslag van RBS over 2008 wordt geen melding gemaakt van de nu gewraakte Abacus-transactie.