Maar om de klassieke vraag weer eens te stellen: lenigt kernenergie de brandstofnood, of is het afvalprobleem een onneembare horde?

Lees hieronder de reacties die per e-mail binnenkwamen. Onderaan staan de bijdragen van de partijvoorzitters van CDA, PvdA& nbsp; en GroenLinks, en een korte verklaring van de VVD.

Kernenergie: Waarom niet

1. Kernenergie is niet nodig
Besparen op energieverbruik is een veel goedkopere en logischer stap; het gemiddelde huishouden kan zijn electriciteitsverbruik met een reeks maatregelen zonder problemen halveren, zonder in te leveren op comfort.
Hetzelfde geld voor het gasverbruik; passiefhuis renovatie kan de verwarmingsbehoefte bij bestaande bouw met wel 90% reduceren (!). Wat niet verbruikt wordt hoeft niet opgewekt te worden,& nbsp; stap één van de trias energetica. Deze aanpak combineren met duurzame opwek van bijvoorbeeld een windmolen of zonnepanelen is goedkoop; een huis wat gebouwd is volgens de passiefhuis norm, een warmtepomp heeft en zuinig is met electriciteit kan al met 7000 euro aan zonnepanelen een netto nul verbruiker worden, voor een periode van 30 jaar(!). Met een aandeel in een grote windmolen op land kan voor een jaarlijks 125 euro aan stroom het huis zelfvoorzienend worden. Een electrische auto voeden welke 10.000 km/ jaar rijdt kan met zonnepanelen voor een krappe 3000 euro. Daarvoor rijdt u 30 jaar zelfvoorzienend. Stroom uit een eigen doe-het-zelf installatie duikt op het moment onder de €0,20 / kWh. Windenergie op land is mogelijk voor 6 cent / kWh. Dat is goedkoper dan de “Goedkoopste”. Wie zei ook alweer dat duurzame energie duur is?
2. Kernenergie is niet goedkoop
Kerncentrales zijn onverzekerbaar, in het geval van een ongeluk of ramp betaald de overheid, dus de burger. Om dat te voorkomen moet men de meest veilige centrale bouwen, een van het type zoals nu in Finland wordt gebouwd; dit project kent een 50% budgetoverschrijding, wie betaald? Daarnaast is er geen oplossing voor de opslag van kernafval. De prijs voor korte termijn afval-opslag zit in de stroomprijs, maar wie betaald daarna?
3. Duurzame energie is risico-vrij en democratisch
Hoe veilig kernenergie ook mag zijn; de gevolgen van een fout kunnen rampzalig zijn. Dit is met geen mogelijkheid te zeggen van wind of zonnenergie.
Niemand kan iemand anders de toegang tot duurzame bronnen ontzeggen. Dat maakt partijen onafhankelijk en neemt een bron voor (gewapende) conflicten weg.
Harmen Jeurink, student, Groningen

Niet goedkoop

Ik weet niet of we het helemaal zonder kernenergie kunnen. Een ding weet ik wel kernnergie is niet goedkoop, veilig, CO2 vrij, wat de voorstanders ook mogen beloven. Ook is kernenergie niet erg flexibel en past dus slecht met andere vormen van energie-opwekking zoals zonne-energie of windenergie. Nog een jaar of twee en dan is zonne-energie zo goedkoop geworden dat het aantrekkelijk wordt voor particulieren om er in te gaan investeren. Dat betekent dat als in 2025 de nieuwe kerncentrale klaar is er misschien geen vraag is naar de strroom. Dus we moeten erg voorzichtig zijn voordat wij er als belastingbetaler er in gaan investeren cq. garant stellen voor de financiering.
Jan van der Heijden, Warschau, Polen

Alle bronnen zullen nodig zijn

Een schone, betaalbare en betrouwbare energievoorziening is de basis onder onze welvaart, economie en samenleving. Zonder energie gebeurt er niets. Een goede mix van energiebronnen is daarom essentieel, waarbij verantwoordelijkheid wordt genomen ten aanzien van betrouwbaarheid (veiligheid, voorzieningszekerheid, (on)afhankelijkheid, leveringszekerheid, geopolitieke verhoudingen), betaalbaarheid (ook al betalen we nu veel te weinig en verspillen (dus) te veel) en een beperkte tot geen invloed op de leefomgeving, voor onze en volgende generaties. Gezien onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, en de grote moeite die het zal kosten deze bron grotendeels te vervangen, ook in scenario’s waarin het energiegebruik afneemt, kunnen we ons het uitsluiten van het gebruik van uranium en thorium niet permitteren.
Alle bronnen zullen nodig zijn. Ook kernenergie. Nucleair afval is daarbij geen probleempunt. Het verdwijnt vanzelf (in tegenstelling tot CO2), maar dient voor lange tijd buiten de leefomgeving te blijven. Daartoe zijn er verschillende technische oplossingen, niet alleen mogelijk maar ook in uitvoering (Zweden, Finland). De basis hiervoor zijn randvoorwaarden, die in een democratie door de politiek dienen te worden gegeven. De technische oplossingen volgen dan vanzelf, omdat deze beschikbaar en haalbaar zijn, zoals in de afgelopen tientallen jaren uitgebreid is onderzocht en gedemonstreerd (zie het CORA onderzoek).
Maar zolang kernenergie een makkelijke bangmaker blijft, zullen de politieke randvoorwaarden niet zo snel op tafel komen. Niet voor afvalopslag, en ook niet voor nieuwe reactoren. Er zijn blijkbaar te veel belangen om kernenergie te problematiseren, terwijl het echte probleem, een adequate energievoorziening voor nu en later, links blijft liggen.
Ir. Sander de Groot, Petten

Betrouwbaar en betaalbaar

Een betrouwbare elektriciteitsvoorziening is een hoeksteen in onze samenleving met hoge welvaart. Helaas heeft elke vorm van opwek van elektriciteit zijn manco.& nbsp; Fossiele brandstoffen als kolen en gas realiseren uitstoot van CO2. Wind- en zonne-energie hebben dat niet, maar zijn niet altijd beschikbaar en leiden tot hogere kosten voor elektriciteit. Kernenergie dan; het is betrouwbaar en leidt niet tot hogere kosten, maar het realiseert radio-actief afval. Zo kennen alle drie de vormen van opwek van elektriciteit; fossiele-, duurzame- en kernenergie hun manco, ze hebben echter alle drie, dus ook kernenergie, toekomst om onze samenleving met hoge welvaart betrouwbaar en betaalbaar te houden. Er is een politieke beweging / partij die zich richt op een betrouwbare en betaalbare energievoorziening in Nederland; de Energiepartij.
Anton Aarts, Oosterbeek

Ook Greenpeace akkoord

In de politiek moeten vele besluiten worden genomen op basis van een beperkte kennis van de toekomst. Dat is een geaccepteerd risico. Het vertrouwen in een bepaalde beslissing wordt mede bepaald door de belevingswaarde, of de publieke opinie. Onzekerheidsmarges liggen mogelijk wel in de orde van grootte van procenten of meer. Groeicijfers suggereren een toekomstige brandstofnood. Maar geldt dit ook voor Nederland? Kernenergie alleen lost dit niet op, maar kan wel een substantiële en bedrijfszekere bijdrage aan de oplossing gaan geven.
Binnen ongeveer tien jaar kan een nieuwe kerncentrale gerealiseerd worden. Die termijn is afhankelijk van urgentie, weerstanden en technische capaciteit. Deze grootschalige (1000 Mwe?) en vrijwel continue elektriciteitsproductie is niet afhankelijk van de olie- en gassector. Dankzij Urenco heeft Nederland ook contact met de splijtstofmarkt. De leveringsrisico's voor de splijtstof worden zo gespreid.
Het "afvalprobleem" is vooral bepaald door de belevingswaarde en dat leek een onneembare horde voor de politiek. Maar nu blijkt dat opgelost te zijn. Een recent voorbeeld is het volgende. De kerncentrale in Dodewaard (50 MWe) werd in 1997 na 28 jaar, uit bedrijf genomen. De bestraalde splijtstof is opgewerkt, en het onbruikbare verglaasde afval is opgeborgen in 28 stalen cylinders. Onlangs zijn die in het Hoog-radioactief Afval Behandelings- en Opslag-Gebouw (HABOG) bij Borssele gearriveerd. Ook Greenpeace gaat nu akkoord met deze vorm van opslag voor 100 jaar.
Het opgewerkte uraan en plutonium wordt waarschijnlijk opnieuw gebruikt.
De voorzichtigheid gebiedt de specifieke gegevens hierover met de nodige zorgvuldigheid te omringen teneinde toekomstig misbruik te verhinderen.
Maar internationale beveiligingstandaarden worden toegepast en Euratom en IAEA Safeguards zullen ook het vreedzaam gebruik van dat materiaal blijven garanderen.
Jörn Harry, Scheveningen

Veelbelovende toekomst

Kerntechnologie en het proces van kernsplijting is niet meer weg te denken uit ons hedendaagse leven. Zonder bijvoorbeeld de nucleaire geneeskunde, die gebruikt maakt van isotopen die worden gekweekt in een reactor zoals in Petten (NH), zou onze levensverwachting waarschijnlijk een stuk lager liggen. Kernenergie is milieuvriendelijke energiebron omdat, anders als bij kolen- en aardgasgestookte energiecentrales, geen koolstofdioxide vrijkomt. Kernenergie is zeer krachtig: 1 ton uranium is het energie-equivalent van ca. 70.000 ton kolen. Toch worden doorgaans vier problemen onderkend met kernenergie: het proliferatiegevaar, het kernsmeltingsprobleem, het afvalprobleem en het probleem van oprakend uranium. Bij nadere studie blijkt dat deze problemen kleiner zijn dan doorgaans wordt voorgesteld door tegenstanders van kernenergie en ook te wijten is aan onwetendheid. De eerste twee problemen, het proliferatiegevaar en het kernsmeltingsrisico zijn zeer beheersbaar. Het kernsmeltingsrisico is in een moderne kernreactor een te verwaarlozen factor. Het proliferatierisico is ook miniem, omdat de extractie van uranium en plutonium uit gebruikte nucleaire splijtstof geen sinecure is, niet voor een land als Iran en zeker niet voor terroristische organisaties. Verder wordt door tegenstanders aangevoerd dat het uraniumerts snel opraakt. Ook dit blijkt zeer mee te vallen. Veel uranium is nog onontgonnen. Zo kan uranium bijvoorbeeld worden gefilterd uit zeewater. Bovendien kan een ander veelvoorkomend element ook als nucleaire brandstof dienen: thorium. Verder is het nog altijd mogelijk om brandstof te "broeden" in kweekreactoren. Wat vaak wordt vergeten is dat het laatste probleem, kernafval, tegelijk een grote energiebron is. Ca. 97% van wat als kernafval wordt bestempeld, kan worden herverwerkt tot nieuwe brandstof voor reactoren. Het kernafval is dus grotendeels recycleerbaar. Welke andere energiebron kan milieuvriendelijk, 24 uur per dag, 7 dagen in de week en in zeer grote hoeveelheid energie voor onze elektriciteitsafhankelijke samenleving leveren ?& nbsp; Kernenergie heeft dus een veelbelovende toekomst.
Camiel Coenen, Tilburg

Decentrale opwekking

Zoals alle centralistische opties zal met name de peperdure en gecompliceerde energietechnologie kernsplijting uitsluitend de dominantie van grote energieholdings verstevigen. Zonne-energie promotor Hermann Scheer heeft in zijn briljante boeken The Solar Economy en Energy Autonomy reeds uitvoerig belicht hoe gevaarlijk en ongezond monopoliserend concentratie van energiemacht is. Het remt bovendien de progressie van decentrale opwekking waarmee de eigen bevolking en MKB een hoge mate van energie-autonomie in handen kan krijgen. En daarmee een belangrijke drijvende kracht achter de progressie van de hernieuwbare energierevolutie kan worden.
Het Finse nucleaire Olkiluoto 3 project is een financiële ramp met reeds jaren vertraging. Met dat soort compleet uit de hand lopende grote projecten wordt juist een wenselijke decentrale revolutie in haar wortels bedreigd. Want de Nederlandse bevolking zal bij nieuwe, grote kerncentrales, de uitbreiding van de hoogspannings-infrastructuur moeten gaan ophoesten bij een nu al dreigende overcapaciteit van - veelal zeer smerige fossiele – productie. Alle miljarden die in een dreigend nieuw nucleair megaproject gestoken zullen gaan worden zijn verloren voor duurzaam, en zal de toch al slakkentraag voortslepende opbouw van hernieuwbaar vermogen stil kunnen gaan leggen. Dat zal de (wellicht politiek gewenste?) doodsteek zijn voor decentrale opwekking.
Het is doorzichtig van de Haagse Regenten om de nuke optie weer zo onverholen uit te gaan spelen. Want kunstmatig goedkoop verkochte atoomstroom (externaliseren van hoge maatschappelijke kosten) stimuleert hoog verbruik en is dodelijk voor besparingsprikkels. Hoog stroomverbruik bevordert Staatsinkomsten. Want van elke kilowattuur afgenomen door de consument roomt de Staat momenteel maar liefst 13,26 eurocent incl. BTW af (tot 10.000 kWh/jaar verbruik). En vangt deze ook 19% BTW over de kale leveringsprijs van de energieleverancier. Die riante inkomsten vallen allemaal weg als een groot deel van de elektriciteit wettelijk verplicht "gesaldeerd" wordt middels zonnestroom opwek op eigen woning bij honderdduizenden huishoudens en bedrijven – zoals in Duitsland...
Peter Segaar/Polder PV,& nbsp; Leiden

Belast vervuilende energieopwekking

Kernenergie levert basislastvermogen en kan slecht worden bijgeregeld. Basislastvermogen (kolen en kernenergie) hebben we al meer dan genoeg. Investeren in nieuwe kerncentrales remt direct de transitie naar groene energie aangezien het geld maar één keer uitgegeven kan worden. Nieuwe kernstroom laat minstens 10 jaar op zich laat wachten waar, als de wil er is, groene opwekking direct kan worden ingezet.
Zelfs de "veilig" geachte vierdegeneratiecentrale, pas verwacht ná 2030, geeft zeer gevaarlijk afval, geschikt voor vuile bommen. Waar na afloop van de levensduur centrale en radioactief afval een onethische nalatenschap aan veel generaties na ons vormen, zijn groene bronnen direct schoon op te ruimen en te recyclen. Een kerncentrale moet veel langer dan tot 2050 worden ingezet om rendabel te zijn. Duurzame commissies van ruim driekwart van de politieke partijen streven naar 100% groen in 2050, dus wat moeten we dan nog met (nieuwe) kerncentrales?
Voorlopig kan zonder onbalans op het electriciteitsnet te veroorzaken veel groene opwekcapaciteit worden bijgeplaatst. Als we de grens daarvan hebben bereikt kunnen we denken over snel inzetbaar reservevermogen zoals bijvoorbeeld (bio)gascentrales. Belast vervuilende energieopwekking, steun met de opbrengst de groene energieopwekking (naar het Duitse EEG model) en investeer het geld voor een kerncentrale liever meteen in groene stroomopwekking, des te eerder is de energietransitie voltooid. Dat scheelt een hoop CO2, kernafval, zorgen, geopolitieke problemen, gevaren en onzekerheden. En niet in de laatste plaats: veel geld.
A. Jonker, Amsterdam

Schoon, betrouwbaar, betaalbaar

Volgens een bekende Nederlander ‘heb elk nadeel z’n voordeel’. Velen dichten aan kernenergie nog steeds twee onoverkomelijke nadelen toe: een mogelijk kernongeval en radioactief afval. Dit ondanks het overvloedige aanbod van feiten en informatie waaruit is af te leiden dat deze aspecten geen belemmering meer vormen. Hoe zit dit nu? In de jonge geschiedenis van kernenergie hebben zich twee ongevallen voorgedaan: Harrisburg in 1979 en Chernobyl in 1986. Bij het eerste ongeval heeft het insluitsysteem van de centrale precies gedaan waarvoor het ontworpen was, waardoor de omwonende nimmer blootgesteld zijn geweest aan gevaar. Tchernobil was ernstiger en toerekenbaar aan het ontwerp van de centrale. In het westen is een dergelijk ontwerp ten strengste verboden (nu ook in de voormalige Sovjet Unie). Een vergelijkbaar ongeval kan zich in een westerse centrale niet voordoen, simpelweg op grond van de toegestane ontwerpparameters. Dit is vergelijkbaar met een bal die door de zwaartekracht niet omhoog kan vallen. Beide ongevallen hebben echter ongekende ontwikkelingen in de techniek van moderne kerncentrales in gang gezet. Vandaag zijn we enkele ontwerp generaties verder en veiligheid vormt bij de nieuwste modellen geen enkele belemmering meer. Radioactief afval blijft een nadeel waar meer tijd voor nodig is. Het voordeel is echter dat de hoeveelheid enorm klein is in vergelijk met andere vormen van grootschalige elektriciteitsopwekking. Terwijl bij fossiel gestookte centrales miljoenen tonnen schadelijke stoffen onomkeerbaar de lucht in worden geblazen, wordt in een kerncentrale slechts een zeer kleine hoeveelheid hoog radioactief afval geproduceerd. Dit maakt het goed hanteerbaar. Nu al wordt brandstof uit kerncentrales gerecycled in zogenaamde ‘mixed oxide fuels’, waardoor de hoeveelheid afval verder wordt gereduceerd. In de volgende generatie kerncentrales wordt dit nog verder teruggebracht. Bovendien kan hierin het huidige afval worden ‘opgebrand’. Daarom moeten wij doorgaan met kernenergie voor een schone, betrouwbare en betaalbare energievoorziening.
Rob van den Berg, Hilversum, Ingenieursbureau Jacobs, directeur nucleaire projecten

De feiten spreken voor zich

De vraagstelling of kernenergie de toekomst heeft is uit economisch oogpunt een gepasseerd station en dient losgemaakt te worden van gedateerde meningen vanuit de politiek.De feiten spreken voor zich. Nieuwe energiebronnen voor de opwekking van elektriciteit, met name voor wind- en zonne-energie, zijn vooral vanwege hun kleinschaligheid economisch niet rendabel en dienen zwaar te worden gesubsidieerd. Kernenergie is het enige grootschalige alternatief. Actief als beleggingsdeskundige in de uraniumsector doe ik u bijgaand mijn meest recente presentatie toekomen. De daarin vermelde informatie spreekt voor zich.
Marino G. Pieterse, uitgever en hoofdredakteur Uraniumletter International

Geen betaalbare alternatieven

Voor het beperken van de wereld-CO2-emissie en het verzekeren van de toekomstige wereldenergievoorziening is breed en krachtig inzetten op kernenergie geboden. Er zijn geen bruikbare, aanvaardbare én betaalbare alternatieven, noch redelijke beletselen.
Er worden tegen kernenergie talrijke bezwaren geopperd, maar die zijn zonder uitzondering onjuist of overdreven, waardoor ze niet opwegen tegen de belangrijke verdiensten: betrouwbare, relatief goedkope en goed regelbare elektriciteitsproductie, naast afwezigheid van schadelijk geachte emissies, i.h.b. van CO2 en radioactiviteit. Ook het zeer geringe ruimtebeslag - in vergelijking met bijvoorbeeld wind, zonneschijn en biomassa - is een belangrijk pluspunt.
Maar zal het betaalbaar winbare uranium dan niet snel opraken? Geenszins. Reeds nu is er in zgn. black shales 2½ miljard ton uranium bekend, winbaar voor 300-400 euro per kg. Voor dezelfde prijs is evenveel winbaar uit tropisch oceaanwater (door adsorbentdragers in de stroming te hangen, dus weinig energieverbruik). Bij een moderne EPR komt de post 'uraniumkosten' bij deze prijzen op hoogstens ½ €ct per kilowattuur. Deze voorraden zijn genoeg voor 20.000 jaar huidig wereldstroomverbruik. Verarmd- en bij afvalopwerking teruggewonnen uranium kan hieraan, bij inzetten van 'snelle kweekreactoren', nog een miljoen jaar toevoegen.
Het 'afvalprobleem' bestaat niet. Wel onterecht problematiseren van kernafval. De uitkomst van tientallen jaren onderzoek is dat verglaasd opwerkingsafval, opgeborgen in een 'mijn' in een door experts geschikt geachte geologische formatie van steenzout, 'Boomse' klei of graniet, fail-safe zal zijn. En er zijn legio 'geschikte formaties'. Maar nog geen 'eindbergingsrijp' afval. Het wordt namelijk eerst 100 jaar gecontroleerd bewaard, zoals bij COVRA te Borsele, waarbij het al 95% van zijn radioactiviteit en warmteontwikkeling verliest.
Na 1000 jaar mag zo'n mijn overigens best in het ongerede geraken. De radioactiviteit die hierdoor het leefmilieu zou kunnen bereiken kan nooit meer worden dan 1% van de natuurlijke achtergrondstraling, wat volstrekt onschadelijk is.
Arie C. de Goederen, sinds 1995 gepensioneerd hoofd onderzoeksafdeling bij groot octrooibureau
PS. Alle stellingnamen steunen op wetenschappelijke bronnen.

Niet fundamenteel anders

De vragen die de Optiekredactie met betrekking tot kernenergie stelt, hoewel niet wederzijds uitsluitend, zijn vrij makkelijk met respectievelijk ja en nee te beantwoorden. Om met het ‘nee te beginnen; het is moeilijk vol te houden dat 1 extra kerncentrale in Europa het afvalprobleem sifnificant zou verhogen. In die zin kan het afvalprobleem bijna geen ‘onneembare horde’ zijn. En dan het ‘’ja’; Of er sprake is van ‘brandstofnood’ is een beetje de vraag, maar het staat wel vast dat landen en bedrijven die sterk& nbsp; afhankelijk zijn van kolen en gas, er grote baat bij kunnen hebben om kernenergie in hun mix te hebben.
Met andere woorden, het is helder dat voor Europa kernenergie een onderdeel zal blijven uitmaken van een toekomstbestendige energie-strategie.
De vraag is wel, wie daarvoor de verantwoordelijkheid kan en wil nemen. Het is niet voor niets, dat o.a. in de Verenigde Staten forse staatsteun wordt uitgetrokken om nieuwe kerncentrales mogelijk te maken. De vaak getoonde kostenvergelijkingen per kilowatuur tussen bijvoorbeeld kern- en wind, laten buiten beschouwing dat de investeringen voor de meeste partijen simpelweg te omvangrijk en de terugverdientijden te lang zijn. De risico’s zijn daarmee enorm. Zoals Citibank schrijft; ‘[..]The risks could bring even the largest utility company to its knees’
Dat maakt kernenergie overigens niet fundamenteel anders dan windenergie; als partijen vinden dat het er moet komen, zullen ze onder ogen moeten zien dat ze er iets voor moeten doen.& nbsp;
Dus wie neemt verantwoordelijkheid? Hoewel de favoriete term van onze premier, zien we er in de praktijk weinig van terug; Vd Hoeven voelt zich niet verantwoordelijk om Europese duurzaamhiedsdoelstellingen haalbaar te maken, en Verhagen gooit een steen in de kernenergie-vijver, zonder toezegging wat de overheid kan en wil doen. Dan weten we waar het heengaat; er is geen Nederlandse onderneming die een kerncentrale kan bekostigen.
Ebel Kemeling, Amsterdam

Kernenergie helpt economie niet vooruit

Veel mensen denken dat kernenergie een noodzakelijk kwaad is omdat anders energietekorten ontstaan en de economie schade oploopt. Voorstanders van kernenergie jagen mensen ten onrechte angst aan. De koele cijfers laten zien dat kernenergie onze economie noch onze energievoorziening vooruit helpt.
Twee jaar geleden heeft Energie Onderzoekscentrum Nederland (ECN) op verzoek van de SER de feiten over kernenergie op een rijtje gezet. Hieruit blijkt dat een extra kerncentrale in Nederland niet zal leiden tot een lagere prijs van elektriciteit en net zo min tot extra werkgelegenheid. Een nieuwe kerncentrale helpt onze economie dus niet.
Voorstanders van kernenergie benadrukken hoe goedkoop kernenergie zou zijn. Zij baseren zich vooral op de oude afgeschreven kerncentrales waarvan de bouw ooit met staatssteun werd gefinancierd, zoals in Frankrijk. De nieuwe generatie kerncentrales die nu worden gebouwd, onder andere in Finland hebben te maken met enorme kostenoverschrijdingen. Als kernenergie zo goedkoop is als wordt beweerd, waarom worden nieuwe kerncentrales in Finland, Frankrijk en de VS dan gesubsidieerd? En dan praten we nog niet eens over de hoge kosten van beveiliging buiten het bedrijfsterrein en de onverzekerbaarheid van kerncentrales in geval van ongelukken. Beide kostenposten komen voor rekening van de belastingbetaler.
Minister Verhagen (CDA) beweert dat zonder extra kerncentrale de kans bestaat dat het licht uit gaat in Nederland. Een mooi staaltje misleiding van de kiezer. Nederland is sinds dit jaar een netto-exporteur van elektriciteit geworden. Netbeheerder TenneT en ECN verwachten dat dit zeker tot 2025 nog zo zal blijven.
Tot 2020 neemt de vraag naar elektriciteit toe met 20 procent ten opzichte van nu. De productie van elektriciteit in Nederland stijgt naar verwachting met maar liefst 80 procent (studie CE Delft). Dit flinke overschot aan elektriciteitsproductie maakt een extra kerncentrale de komende vijftien jaar overbodig. Het is daarom economisch verstandig om de afweging van een extra kerncentrale sowieso met tenminste vijftien jaar uit te stellen. Dit heeft als voordeel dat tegen die tijd meer bekend is over nieuwe technologische oplossingen. En de kans is groot dat de kostprijs van energie uit wind en zon dan lager is dan van kernenergie.
Ron Wit, Hoofd Klimaat en Energie, Stichting Natuur en Milieu

Nederland te klein voor experimenten

De oproep van de redactie om te reageren op de ‘klare taal’ van PVV, CDA en VVD moet een genuanceerd antwoord opleveren (FD 22 april). Immers, natuurlijk zal kernenergie met de bouw nieuwe generaties centrales veiliger worden, maar wat opvalt in alles wat ‘dezer dagen’ in kranten wordt geschreven over dit thema is dat het afvalprobleem onder het vloerkleed blijft liggen.
Dat verdoezelen van dit bijna chronische afvalprobleem tegenover het optimisme over de nieuwe technische ontwikkelingen maakt een paradox zichtbaar, die conclusie rechtvaardigt dat kernenergie verder ontwikkeld moet worden in gróte landen waar bevolkingsarme gebieden bij uitstek geschikt zijn om risicoloze technieken – w.o. afvaltechnieken - te genereren. Weinig risico? Ja, want in werkelijkheid weten we niet welke risico’s we wereldwijd nemen en bijna-ongelukken over de hele wereld plaatsvinden. Al die bedrijfsongelukken worden waarschijnlijk topsecret weggemoffeld vanwege de nationale economische en energetische belangen.
Kortom, het dichtbevolkte Nederland is dus bij uitstek geschikt om andere vormen van alternatieve commerciële energie te ontwikkelen, maar geen kernenergie. Laten wij ons dus concentreren op windturbines vanwege ons windrijke klimaat, zonnecollectoren op daken naar Duits voorbeeld, en biomassa vanwege onze agro-industrie.
Conclusie luidt dat het afvalprobleem een onneembare horde voor ons land blijft, maar het is een misverstand is te denken dat invoer van kernenergie beschouwd moet worden als een hypocriete aangelegenheid. We voeren immers te allen tijde energie in; welke soort doet niet terzake, want kosten- en bedrijfseconomische afwegingen zijn hierin bepalend. In de verre toekomst is kernfusie de bron waar de wereld op draait.
Jan Willem Jongejans, Zoetermeer

Kernenergie voor een duurzame energievoorziening

De eindeloos voortkabbelende discussie over kernenergie doet vermoeden dat men de ernst van het energieprobleem en van het klimaatprobleem sterk onderschat. Wereldwijd zijn 53 kerncentrales in aanbouw en zijn concrete plannen voor enkele honderden nieuwe kerncentrales. Kernenergie is grootschalig toepasbaar, veilig, economisch concurrerend en met een verwaarloosbare CO2-uitstoot. Bovendien beperkt kernenergie de afhankelijkheid van het buitenland en zijn ook de langetermijnkosten goed voorspelbaar doordat fluctuaties van de grondstofprijs nauwelijks invloed hebben op de kilowattuurprijs. In Europa komt 35 procent van de elektriciteit uit kerncentrales. Ook Nederland maakt daar via import graag gebruik van.
Terecht wordt door velen gesteld dat kernenergie geen optie is als het afvalprobleem nog een open eind heeft. De nucleaire industrie heeft echter de noodzakelijke technologie voor het verwerken van radioactief afval reeds ontwikkeld en voor een groot deel in gebruik heeft genomen. In Finland en Zweden is men vergevorderd met de definitieve berging van hoogradioactief afval in de geologische ondergrond.
In tegenstelling tot de situatie bij fossielgestookte centrales zijn de kosten van de verwerking en de berging van het afval en die van de uiteindelijke ontmanteling van de centrale reeds verwerkt in de kilowattuur-prijs.
Uranium kan nog voor eeuwen economisch worden gewonnen in politiek stabiele landen. Die periode wordt vergroot tot tienduizenden jaren wanneer de zogenoemde vierde generatie kerncentrales waaraan momenteel wordt gewerkt, in bedrijf komen. Wie voor een duurzame energievoorziening kiest, kiest nu voor kernenergie. Als richtlijn kan het Europees gemiddelde worden genomen: 1/3 van de elektriciteit nucleair. Onze kleinkinderen zullen het ons verwijten als we nog langer dralen. Een overgang op betaalbare energie uit zon en wind is ons aller doel, maar duurt nog vele decennia. In de tussentijd moet de maatschappij blijven draaien op fossiele brandstoffen en op kernenergie, al is het maar om die optimale energievormen te kunnen ontwikkelen. Met kernenergie kopen we tijd, tijd om andere opties een kans te geven.
Tim van der Hagen, Delft& nbsp;& nbsp;

CDA: Alleen nieuwe centrales als energiebedrijven investeren

Mijn partij is voorstander van een nieuwe kerncentrale in Nederland. Deze keuze is ingegeven uit het oogpunt van betaalbaarheid, voorzieningszekerheid en verduurzaming van de energiehuishouding. Daarbij komt dat kernenergie geen CO2-uitstoot heeft.
Nederland en andere landen staan de komende jaren voor de opgave om energietransitie vorm te geven. Juist ook om niet afhankelijk te blijven van energiebronnen uit instabiele regio’s. Dat betekent dat het einddoel, duurzame energie, helder is.
Echter, de komende jaren zal de vierslag — besparing, duurzame energie, kernenergie en fossiele energie met CO2-afvang — zonder restricties nodig zijn. We zijn niet in de positie om een van deze mogelijkheden op voorhand uit te sluiten; daarmee zou Nederland, ook in een Noord-West-Europese energiemarkt, zich nodeloos kwetsbaar maken.
Als christendemocratische partij willen we vanuit Den Haag geen belemmeringen opwerpen voor een van de genoemde mogelijkheden. De keuzes worden namelijk elders in de samenleving gemaakt. Het CDA bepleit ruimte om nieuwe kerncentrales te bouwen wanneer energiebedrijven hierin willen investeren en er draagvlak is in de regio. Nieuwe kerncentrales komen niet in plaats van duurzame energie, maar zullen juist oude kolencentrales vervangen.
Onverminderd geldt hier dat de vervuiler betaalt en dat partijen die investeren in kernenergie ook zullen moeten reserveren voor afvalopslag en ontmanteling. Veiligheid blijft een permanent punt van aandacht. Daarom is het goed dat er op Europees niveau samenwerking is juist bij het onderwerp ‘hoe om te gaan met het afval’.
Verder moeten we ons als Nederland niet te klein maken. Op het gebied van nucleaire kennis en technologie hebben we met Borssele, Petten, Technische Universiteit Delft en Urenco in Almelo een toppositie, die aansluit bij een hoogwaardige kenniseconomie.
De bouw van een nieuwe centrale biedt overigens nieuwe kansen voor economie, werkgelegenheid en kennisontwikkeling. En de politiek moet ook daadkracht tonen door bij de invulling van het energiehoofdstuk consistentie en tempo te tonen op dit onderwerp.
& nbsp;Niet om kernenergie heilig te verklaren, maar wel om energietransitie serieus te nemen en zekerheid te geven naar de energiesector.
Kortom: kernenergie is niet de eindoplossing, maar wel noodzakelijk in de transitie naar duurzame energie.
Peter van Heeswijk is partijvoorzitter CDA.

PvdA: Kies voor windenergie op zee

Op 26 april 1986 was ik net begonnen met werken en woonde nog in Rotterdam. In die dagen bereikte ons langzaam maar zeker het nieuws over de ramp met de kerncentrale in Tsjernobyl. Rare dagen waarin je met verbijstering naar het nieuws keek hoe de koeien uit de wei werden gehaald omdat er een ‘graasverbod’ was. Een nieuw woord in de Nederlandse taal. Bij de groenteboer om de hoek was er geen spinazie, sla of andijvie meer te krijgen — een verbod op bladgroente.
Iedereen herinnert zich dat voorval. En iedereen moet daar altijd aan denken in discussies over kernenergie. Maar het gaat in die discussie niet alleen om de veiligheid van kerncentrales. Het gaat er ook om dat wij kernenergie niet als langetermijnoplossing zien om een duurzame samenleving te bereiken. Niet zolang een oplossing voor het afvalprobleem buiten beeld blijft. Daarom is de PvdA geen voorstander van de bouw van nieuwe kerncentrales.
De nadelen van kernenergie zijn nog steeds aanzienlijk: de veiligheidsrisico’s van de centrales, de opslag en verwerking van nucleair afval. Ook levert kernenergie in vergelijking met duurzame energie geen voordelen voor onze economie en werkgelegenheid.
De PvdA wil daarom maximaal inzetten op de ontwikkeling van nieuwe, werkelijk schone energievormen zoals offshore windparken. Met onze ingenieurs, waterbouwers, baggeraars, bergers en offshore-industrie hebben we uitgelezen mogelijkheden om een wereldspeler te zijn op het gebied van windenergie op zee. Dat is beter voor onze economie en beter voor de werkgelegenheid.
Als we daarnaast fors meer energie gaan besparen, hebben we nieuwe kerncentrales niet meer nodig. Onze eigen Jacqueline Cramer heeft zich de afgelopen drie jaar als minister van Milieu de zolen van haar schoenen gelopen om duidelijk te maken dat de oplossing voor ons energievraagstuk ligt in het zoeken naar echt duurzame oplossingen.
Zo worden er nu huizen gebouwd die geen energie kosten maar energie opbrengen. Gewoon zonnecollectoren op het dak, goede isolatie, warmte winnen uit je eigen bodem. Allemaal innovaties van Nederlandse bedrijven die ons echt verder helpen.
De nadelen van kernenergie wegen voor de PvdA dus zwaarder dan de voordelen. Daarom kiest de PvdA voor écht duurzame energie.
Liliane Ploumen is partijvoorzitter PvdA.

GroenLinks: Met fabeltjes afrekenen in belang van duurzame stroom

Politiek is keuzes maken en de politiek staat op een tweesprong. Gaan we inzetten op echt schone energie of blijven we ons vastklampen aan eindige bronnen zoals uranium? Voorstanders van kernenergie prijzen het aan als goedkoop, betrouwbaar en haalbaar. Het is tijd om deze fabeltjes de wereld uit te helpen.
Goedkoop? Elke euro naar kernenergie is een euro naar de leveranciers van uranium. De afgelopen jaren is de prijs van uranium explosief gestegen. Wind en zon zijn gratis en beschikbaar en laten geen gevaarlijk radioactieve erfenis achter.
De nieuwe kerncentrale in Finland kost inmiddels €5,3 mrd, 80% meer dan begroot. Uit onderzoek blijkt dat een tweede centrale in Borssele onbetaalbaar zal zijn. Investeren in Nederlandse kernenergie is weggegooid geld en leidt amper tot meer werkgelegenheid: de specialisten komen vooral uit Frankrijk. Ondertussen wil geen verzekeraar de schade dekken als het misgaat. De belastingbetaler staat dus garant voor kernongevallen.
Betrouwbaar? Uranium, de energiebron van kerncentrales, komt vooral uit politiek en economisch instabiele gebieden, zoals Rusland. Duurzame energie wekken we zelf op met zon, wind en water. Deze bronnen zullen één elektriciteitsnet binnen Europa vormen: als de wind niet waait op de Noordzee staat de Spaanse zon nog altijd garant. De uraniumvoorraden zullen over zo’n 50 jaar op zijn, terwijl de zon zal doorschijnen en de wind doorwaait.
Haalbaar? Kerncentrales zijn niet in één dag gebouwd. Een aanzienlijk minder dicht bevolkt land als Finland is er al twaalf jaar mee bezig. Het aanleggen van windmolenparken op zee kan sneller en levert geen veiligheidsrisico’s voor de omgeving op.
Om de haverklap verschijnen studies die laten zien dat een 100% duurzame Europese stroomvoorziening mogelijk is in 2050. Als Nederland nu investeert, kan het koploper worden in deze sector.
Laten we de discussie in perspectief blijven zien, zonder taboes. Wat voor een energievoorziening willen we in 2050? GroenLinks kiest voor 100% duurzame stroomvoorziening met gas tijdens de overgangsfase. Een dergelijke visie wordt ondersteund door vele wetenschappelijke studies. Kernenergie is simpelweg niet nodig. Waar duurzame energie banen en echte zekerheid oplevert, levert kernenergie vooral zorgen op over veiligheid en radioactief afval.
Henk Nijhof is partijvoorzitter GroenLinks; Bas Eickhout is Europarlementariër voor GroenLinks en coauteur van het verkiezingsprogramma 2010.

VVD: Namens de leden

De heer Opstelten ziet zichzelf in zijn rol als partijvoorzitter van de VVD niet in de positie om een door u gevraagde ‘persoonlijke bijdrage’ te geven. Als voorzitter spreekt hij namens de leden en verwijst hij naar de passage over kernenergie in ons verkiezingsprogramma. Dat neemt overigens niet weg dat Opstelten, evenals de VVD, een voorstander is van kernenergie. Het gaat hier om een principiële keuze of de partijvoorzitter politieke standpunten moet innemen en uitdragen.
Boudewijn Revis, voorlichter VVD.