'Het klimaatpanel (IPCC) van de Verenigde Naties is irrelevant.' 'De organisatie heeft ons op een dwaalspoor gezet.' Wetenschappers als hoogleraar Arthur Rörsch (ex-TNO) en doctor Bas van Geel (UvA) straalden gisteren een soort superioriteit uit door dit soort uitspraken.

Voor- en tegenstanders in het klimaatdebat - met als centrale vraag: is de mens verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde? - werden gisteren in Den Haag gehoord over hun ervaringen met het klimaatpanel en de werkwijze van het VN-orgaan.

Schandalen

Aanleiding zijn de schandalen rond het IPCC van eind vorig jaar. Zo zijn enkele conclusies in het duizenden pagina's tellende rapport uit 1997 aangedikt, zoals het tempo waarin de gletsjers in de Himalaya smelten.

In november vorig jaar lekten bovendien gestolen e-mails uit die de indruk wekken dat Britse klimaatwetenschappers onwelgevallige informatie buiten het onderzoek hebben gehouden.

Deze controverse, die het klimaatdebat wereldwijd op scherp heeft gezet, was voor voormalig milieuminister Jacqueline Cramer begin maart aanleiding een onderzoek in te stellen. Het planbureau voor de Leefomgeving is hiermee bezig.

Sfeer bedorven

De vaak fel geformuleerde verwijten van de sceptici lokten gisteren ongemakkelijke reacties uit. Wetenschapsjournalist Karel Knip van NRC Handelsblad, die ook voor de commissie verscheen, vindt dat het klimaatdebat door de sceptici via weblogs volledig is verpest. Knip (tenger postuur): 'Er wordt enorm op de man gespeeld. De sfeer is zo bedorven, dat zelfs ik de neiging krijg iemand persoonlijk te lijf te gaan.'

Ook de ondervragende politici konden soms hun ergernis niet onderdrukken. Zo reageerde PvdA-Kamerlid Diederik Samsom getergd toen hoogleraar Salomon Kroonenberg van de TU Delft nogmaals de zon en kosmische stralen aanvoerde als mogelijke oorzaken van de opwarming van de aarde. 'U overtuigt me niet!'

Klimaatwetenschappers die de mens de schuld geven van de opwarming van de aarde, sloegen een veel mildere toon aan. Het Planbureau voor de Leefomgeving, dat eind mei de resultaten van zijn onderzoek presenteert, trok zelfs eenmaal het boetekleed aan over een fout in het IPCC-rapport over de gevolgen van de zeespiegelstijging voor Nederland. 'Die hebben wij aangeleverd.'

Geen antwoorden

Antwoorden, laat staan een oplossing voor het klimaatvraagstuk, kwamen er gisteren niet. De standpunten liggen daarvoor te ver uit elkaar. Een groot twistpunt is de rol van zonnestraling. Verder zijn de partijen verdeeld over de vraag of wetenschappers en beleidsmakers zo nauw moeten samenwerken als in het IPCC gebeurt. De vraag is of wetenschappers zich hierdoor opgejaagd voelen en de neiging krijgen te overdrijven. Alleen over het feit dat waterdamp in de atmosfeer leidt tot een sterke opwarming van de aarde, vonden de twee kampen elkaar.

'De sfeer is zo bedorven, dat zelfs ik de neiging krijg iemand te lijf te gaan'