Zij zouden daarmee zonder duidelijke wettelijke bevoegdheden alle banken nationaliseren en aandeelhouders buitenspel zetten.Dat zegt Wouter Bos in een interview met deze krant waarin hij terugblikt op zijn termijn als minister van Financiën.

Instorten

Bos heeft de Nederlandse delen van ABN Amro en Fortis genationaliseerd en andere banken kapitaalinjecties gegeven. Verschillende keren vreesde hij dat het financiële systeem in zou storten. Een complete nationalisatie was toen een uiterste optie, aldus Bos. 'We waren op alles voorbereid.'

Op de vraag of het kabinet aan een volledige nationalisatie van de bancaire sector heeft gedacht, zegt Bos: 'Er was een regiegroep waarin de ministers van Algemene Zaken, Economische Zaken en Financiën zaten, waar DNB bij zat. Daarin werd met enige regelmaat over dat soort zaken gesproken.'

Ultieme mogelijkheid

Ofschoon er geen uitgewerkt plan lag, wisten Bos en een handjevol topambtenaren wel wat de ultieme mogelijkheden waren als het wereldwijde financiële systeem was geïmplodeerd. DNB kon toezichthouders plaatsen binnen banken, het bestuur overnemen, banken gecontroleerd failliet laten gaan en aandeelhoudersrechten tijdelijk opschorten.

'We wisten ook hoe moeilijk het zou zijn om banken met private aandeelhouders over te nemen.' Dat Nederland geen wet heeft die regelt wanneer banken genationaliseerd mogen worden, ervaart Bos als een gemis maar niet als een belemmering. 'Toen hadden we waarschijnlijk een minder koninklijke weg moeten kiezen.'

Niet eens met Wellink

De oud-minister is het niet eens met de analyse van DNB-president Nout Wellink dat ING louter last heeft gehad van een boekhoudkundig probleem met zijn Amerikaanse hypotheekportefeuille: 'Eén aspect van het probleem is zeker boekhoudkundig van aard. Maar er was echt wel iets meer aan de hand dan dat.' Bos wijst erop dat zelfs het ING-bestuur zelf toegaf dat de risicostructuur van de bank beter kon.

Onlangs bepleitte Wellink in deze krant dat eurocommissaris Neelie Kroes zich publiekelijk moet verantwoorden voor haar beleid tijdens de crisis. Alle bestuurders en politici moeten politieke verantwoording afleggen, dus de Commissie ook, zo redeneert de DNB-president. Volgens Bos bieden bestaande juridische procedures daar al voldoende mogelijkheden toe: 'Er zijn juridische procedures mogelijk waardoor je de Commissie dwingt zich te verantwoorden. Die mogelijkheden zijn er, en die moeten dan maar gebruikt worden.'

Griekenland

De Europese begrotingsafspraken in het stabiliteitspact moeten strenger, aldus Bos. Van landen zoals Griekenland die zich niet houden aan de regels moet tijdelijk hun stemrecht afgepakt worden, zo zegt hij. Bos denkt dat dat de effectiefste sanctie is.

Reactie Arnoud Boot

Arnoud Boot, hoogleraar financiële markten aan de Universiteit van Amsterdam,& nbsp;vindt de opmerking van Bos over nationalisatie van de hele bankensector veel te ver gaan.& nbsp;

Dat zei Boot tegen de NOS. Volgens hem was er bij de Rabobank bijvoorbeeld helemaal geen reden om te nationaliseren. 'Bovendien heeft de Rabobank geen aandeelhouders.' Volgens Boot speelde nationalisatie alleen bij ING.& nbsp;'Maar dan is nationalisatie een verkeerd woord. Het zou& nbsp;eerder een overgangsperiode zijn, waarbij de bank wordt geherstructureerd.'

Boot vindt wel dat er een nieuwe wet moet komen, waarmee de overheid voordat het& nbsp;nulpunt wordt bereikt& nbsp;al kan ingrijpen bij banken.& nbsp;