Dat zegt manager sociale zaken Joep Rats van VNO/NCW in een gesprek met deze krant.

In een poging de organisatiegraad te verhogen is FNV Bondgenoten (475.000 leden) vijf jaar geleden begonnen met het invoeren van de uit Amerika overgewaaide tactiek van 'organizen' .

Professionele 'organizers' bezoeken dag in dag uit bedrijven en krijgen zo een beter inzicht in de problemen op de werkvloer. Zij stimuleren werknemers om hun noden bij de directie aan te kaarten met hulp van allerlei acties, variërend van open brieven tot poortacties en stakingen. 'Dat maakt de werknemers mondiger', aldus Bondgenoten.

Guerrilla-acties

Rats van VNO-NCW zegt dat de werkgevers groot belang hecht aan sterke vakbonden die weten wat er speelt onder grote groepen werknemers. 'Als bonden weten wat er speelt, kunnen wij samen de problemen oplossen.'

Maar tegelijkertijd vreest hij dat 'organizen' wordt gebruikt voor 'guerrilla-acties' van kleine, radicale groepen die veel aandacht trekken en druk zetten op de vakcentrale.

VNO-NCW ervaart volgens Rats nu al dat het moeilijker wordt om op centraal niveau te onderhandelen, omdat de leiding van de vakcentrale FNV zich zou laat gijzelen door een kleine groep van radicale vakbondsbestuurders met sterke SP-sympathieën.

AOW-leeftijd

Rats: 'Neem de discussie over de verhoging van de AOW-leeftijd vorig jaar. Uit meerdere onderzoeken bleek dat een meerderheid van de Nederlandse bevolking wel inzag dat er iets met de AOW moet gebeuren, maar de vakbeweging bleef, gesteund door de SP en de PVV, heel lang tegen een leeftijdsverhoging.'

Dergelijke 'guerrilla-tactieken' staan volgens Rats het sociaal overleg in de weg en dwingen werkgeversorganisaties om zich af te vragen hoe ze met dergelijke groepen moeten omgaan. 'We proberen nu vooral actie en gedoe te voorkomen, in plaats van samen te werken aan structurele oplossingen. We hopen dat de vakbeweging niet vervalt in zijn extreme kant.'

Vakbondshistoricus Sjaak van der Velden zegt zich te kunnen voorstellen dat 'organizen' niet goed uitpakt voor het sociaal overleg. 'Het kan dat werkgevers zeggen: met zo'n actieclub willen we niet onderhandelen, de leiding heeft zijn leden niet in de hand.'

Te veel stakingen

Van zo'n situatie was volgens Van der Velden eind jaren zeventig, begin jaren tachtig ook sprake. Er werd in die jaren zoveel gestaakt dat werkgevers dreigden het sociaal overleg op te schorten. 'Het is het klassieke dilemma. Voor meer leden moet je meer doen dan praten. Maar als bonden teveel actie voeren, praten werkgevers niet meer met ze.'