Digitalisering, de opkomst van de genetwerkte samenleving en sociale media treffen de kern van de gevestigde industrie. Klassieke waardeketen zijn verstoord geraakt en soms zelfs vernietigd. Bestaande regimes van copyright en intellectueel eigendom zijn onhoudbaar gebleken en aan ernstige revisie toe. De creatieve industrie is zowel aanjager als slachtoffer van die ontwrichtende en ook cultuur veranderende ontwikkelingen, met als motor de zich steeds sneller doorontwikkelende ICT. En die trend zal zich doorzetten.

Door de totale digitalisering van hele bedrijfskolommen speelt de beschikbaarheid van ICT-oplossingen een kritische en beslissende rol bij innovatie, ontwerpen, projectmanagement en businessmodellen van en voor de creatieve industrie. Maar dit is slechts het halve verhaal: de toegang tot ICT is zo gedemocratiseerd dat veel technieken nu dagelijks gereedschap zijn geworden voor miljoenen mensen over de hele wereld. Vanuit de zolderkamer kan in recordtempo een wereldbedrijf worden neergezet. Belangrijke delen van de klassieke media, zoals de dagbladen, televisie en uitgeverij, staan zozeer onder druk dat sommigen het voortbestaan ervan betwijfelen. De reclame-industrie ziet grote delen van haar inkomen online gaan naar niet-reclame bedrijven zoals Google. De muziekindustrie is al dramatisch veranderd door de komst van Apple's iTunes.

De Westerse modebranche weet al jaren wat het is om aan de andere kant van de wereld te produceren en ontwerpen digitaal heen en weer te sturen. Miljoenen mensen gaan dagelijks online om games te spelen, foto's te delen of muziek uit te wisselen. De sturende ontwikkeling in (cloud)computing, open softwareontwikkeling en nieuwe apparaten zoals de iPad, e-books en 3D-tv dwingt de creatieve industrie zich voortdurend opnieuw uit te vinden. Maar ook schept zij nieuwe mogelijkheden voor startende ondernemers zoals het Amsterdamse Layer of gamebedrijven als Spil Games.

De Nederlandse creatieve industrie vertegenwoordigt een belangrijk deel van de Nederlandse economie, met name in de regio Amsterdam. Ze bestaat ruwweg uit drie segmenten: creatieve zakelijke dienstverlening (tot dit deel van de creatieve industrie worden bijvoorbeeld ontwerpbureaus, reclamebedrijven en architectenbureaus gerekend), de mode, media- en entertainmentindustrie en de kunsten. Elders in Nederland is er geen vergelijkbare concentratie aan 'creative arts' te vinden. In Amsterdam werken ongeveer 32.500 mensen in de creatieve industrie, dat is bijna zeven procent van het totaal aantal banen.

Daarmee is de creatieve industrie één van de middelgrote sectoren van de Amsterdamse economie, vergelijkbaar met bijvoorbeeld de horeca en het onderwijs en kan de hoofdstad zich meten met steden als Berlijn, London, New York en Singapore. Dit laatste kan niet genoeg worden benadrukt, want de sociaaleconomische aantrekkingskracht van het hebben van zo'n sterke creatieve industrie wordt in ons land soms onderschat, zeker in een tijd van bezuinigingen. De creatieve industrie wordt namelijk veel te vaak zeer smal en vooral synoniem gezien met kunst.

Het is dan ook niet voor niets dat in Europees verband een continue stroom van documenten, vergaderingen en projecten oproept tot het plaatsen van cultuur en creativiteit in het hart van het competitiebeleid van de EU. Met als centrale vraag: hoe kan de creatieve industrie bijdragen aan het transformatieproces en de creativiteit van allerlei andere sectoren zoals techniek, water, energie en educatie die zich ook voor grote vraagstukken geplaatst zien en zo bijdragen aan de weg naar economisch herstel? Dit is een leidend thema tijdens het Wereld Congres Informatie Technologie, eind mei in de RAI Amsterdam (WCIT2010).

Een belangrijk aspect van dit vraagstuk is de toenemende verschuiving van productie en economische kracht weg van het westelijk halfrond. In Azië - en dan vooral Maleisië - wordt de creatieve industrie wel erkend als een spil van de economische ontwikkeling van het land en de regio. Tot nu toe werd gedacht dat het Westen de ideeën leverde en dat ze in het Oosten werden uitgevoerd. Niets is minder waar. Het monopolie van het Westen op de zogenaamde kenniseconomie erodeert zonder dat er een duidelijk beleid lijkt te zijn om dit tegen te gaan.

Hier liggen de uitdagingen en de mogelijkheden voor toegepast 'consumer- driven' onderzoek, creatief denken en innovatie in het hart van industrieën, ondernemingen en organisaties, en niet op het niveau van platforms. Het thema Creative Industries tijdens WCIT wil hier een bijdrage aan leveren om te laten zien hoe innovatie bijdraagt aan welvaart in een genetwerkte wereld. Uitgangspunt is dat onder de druk van ICT alle industrieën zich moeten schikken in een permanent proces van creativiteit. Ze moeten zichzelf, hun manier van zakendoen, hun producten en diensten voortdurend heruitvinden. De creatieve industrie kan laten zien hoe haar talent, organisatievermogen en creativiteit omgaan met de voortdurende uitdagingen op het gebied van ondernemen, onderwijs, samenleving, economie en politiek.

Vier gebieden die zich fenomenaal heruitvinden komen terug bij het onderwerp Creative Industries: de nieuwe mix van oude en nieuwe media, de exponentiële groei van gaming en ook serious gaming (van bestuurskamer tot oorlogssimulatie), transformative design en grenzeloos reizen met ICT. Ieder op hun eigen manier dragen zij bij aan de doelstellingen van het Wereld Congres IT: het realiseren van blijvende economische groei, substantiële verbetering van het energieverbruik, een significante verhoging van de kwaliteit van leven, en het stimuleren van lokale initiatieven in de globalisering.

Inspiratie, innovatie en transformatie door toegepaste creativiteit zijn sleutelwoorden voor deze vier gebieden. Na een tijdperk van lineaire naar exponentiële creatieve groei, zijn we nu aangekomen in het tijdperk van wat we noemen "logaritmische creatieve destructie," waarin door verstoring, ontkoppeling, verplaatsing en een ongekende dynamiek creativiteit steeds sterker en sneller over de wereld wordt verdeeld en door de lokale versmelting van technologieën een kettingreactie op gang gebracht wordt in krachtige sociale netwerken die maar één ding gemeen hebben: passie, kennis en competenties om te delen in diverse vormen van cocreatie. Het Wereld Congres is daarmee een uitdrukking van dit nieuwe creatieve paradigma: "wie kan delen, kan vermenigvuldigen". De wereld zoals wij die nu kennen zal verschuiven van boardroom naar bedroom, van het hoofdkantoor naar de grenzen van haar netwerk en van West naar Oost. De Creative Track is in die zin een "window of opportunity."

Peter van Gorsel is domeinvoorzitter Media, Creatie en Informatie aan de Hogeschool Amsterdam. Carel Mackenbach is strategisch adviseur

Dagelijks gaan miljoenen online om filmpjes en foto's te delen en muziek uit te wisselen.