Met het verval neemt de kans toe dat er moet worden gekort in de pensioenuitkeringen en -rechten. Officieel hoeft dit besluit niet eerder dan eind volgend jaar te worden genomen, maar in ernstige gevallen kan de ingreep eerder worden afgedwongen.

De gemiddelde dekkingsgraad van de zeshonderd Nederlandse pensioenfondsen zakte woensdag voor het eerst in dertien maanden weer naar 100%, zo blijkt uit de 'Pensioenthermometer' van consultant Hewitt die de dekkingsgraden op dagbasis bijhoudt. Eind vorig jaar lag deze nog op 112%. Het is vooral de dalende rente die de buffers de laatste weken in hoog tempo heeft uitgehold.

Turbulentie

De dekkingsgraad van pensioenfonds Zorg & amp; Welzijn is onder de 100% gedaald, zo geeft directeur Peter Borgdorff aan. Zorg & amp; Welzijn is met euro 90 mrd het tweede fonds van Nederland. Eind april meldde het fonds een dekkingsgraad van 107%. 'Vorige week zaten we nog boven de 100%, maar met de turbulentie van de laatste dagen zitten we daar nu onder.'

• Kijk voor de actuele gemiddelde& nbsp;dekkingsgraad op FD Selections Pensioenen

Borgdorff is niet blij met de situatie. 'Als je onder de 100% zit, betekent dat eenvoudig dat je geld uitkeert dat je niet hebt.' In die situatie dragen premiebetalende werknemers direct een (klein) deel van hun inleg af aan de gepensioneerden die al uitkering genieten.

Omslagstelsel

Daarmee krijgt het kapitaalgedekte pensioenstelsel trekken van de AOW, het omslagstelsel waarbij werkenden direct het pensioen van gepensioneerden opbrengen. Alleen door uitkeringen en rechten te korten, kan deze onevenwichtigheid worden gerepareerd.

De dekkingsgraad van ABP, met een vermogen van ruim euro 200 mrd het grootste fonds, is vermoedelijk ook onder de 100% gedaald. Het fonds zat eind april op 102% en is in vergelijkbare mate gevoelig voor de rente en de beurzen als Zorg & amp; Welzijn. ABP geeft geen tussentijdse standen en publiceert in juni de stand van eind mei.

Onder water

Ook de metaalfondsen PMT (euro 34 mrd) en PME (euro 21 mrd), de respectievelijke nummers drie en vijf, zitten 'onder water'. Eind april waren hun dekkingsgraden respectievelijk 97% en 98%.

Bij een dekkingsgraad van 100% hebben pensioenfondsen maar net genoeg in kas om 'nominale' pensioenen betalen, maar niets om deze met de jaarlijkse inflatie op te kunnen hogen. Voor het betalen van inflatievaste pensioenen moeten de vermogens dan nog eens 40% hoger zijn. Dat betekent dat de fondsen op een totaalvermogen van circa euro 650 mrd een tekort hebben van euro 250 mrd.