'Er is een grens aan hoe snel je zou moeten kunnen handelen en die grens zijn we gepasseerd', zegt de Amerikaanse professor Michael Goldstein. 'Het is misschien tijd voor een maximumsnelheid op de beurs.' Goldstein is een van de deskundigen die door de Amerikaanse toezichthouder SEC is gevraagd zijn mening te geven over de stabiliteit van de aandelenmarkt.

Risico's

De Securities and Exchange Commission (SEC) en ook de Europese toezichthouders verenigd in Cesr, maken zich zorgen over de hoge snelheid waarmee op de beurzen wordt gehandeld. Zij zijn bang dat de snelheid van sommigen, anderen benadeelt, dat de kans op grote koersuitslagen toeneemt en dat toezicht moeilijker wordt. Zowel de SEC als Cesr werken aan regels die deze risico's moeten beperken. De discussie wordt door snelle handelshuizen in Nederland, zoals IMC, Optiver en All Options op de voet gevolgd.

Wedloop

De handel is de afgelopen jaren steeds sneller geworden. Beurzen spelen in op de wedloop tussen handelshuizen die eerder dan concurrenten op de markt willen kunnen reageren. Deze zogenaamde 'high frequency'-handelaren verdienen hun geld met kleine winsten op heel veel transacties. Een aandeel houden zij vaak slechts seconden vast. Het record voor het afwikkelen van een transactie op de beurs, van order tot bevestiging van uitvoering, ligt inmiddels op circa 250 microseconden. Dat is bijna tweeduizend keer sneller dan een menselijk oog knippert. De beurs van Singapore kondigde gisteren aan dat zij een nog sneller platform bouwen. En het Britse bedrijf Algo Technologies adverteert met een systeem dat in 16 microseconden een order uitvoert.

Ongelukken

Volgens professor Goldstein vergroot die enorme snelheid de kans op ongelukken. Een voorbeeld van zo'n ongeluk zou de 'flash crash' van 6 mei zijn. Toen zakte de Dow Jones-index onverwacht van de ene op de andere minuut 9% weg. Bovendien belemmert de snelheid het toezicht op de markt.

'Ik zie niet hoe vertraging het toezicht vereenvoudigt', reageert Joost van der Laan van All Options, een Amsterdams handelshuis dat van snelheid gebruik maakt. 'Bovendien hebben toezichthouders volgens mij al voldoende middelen om te controleren of handelshuizen hun risicomanagement op orde hebben.' Optiver, een van de grootste elektronische handelshuizen in Europa bestrijdt dat snel handelen de risico's vergroot. 'Het gebruik van snelle geautomatiseerde handelssystemen zorgt voor hogere volumes, meer liquiditeit en kleinere spreads', schrijven zij in een brief aan Cesr. Dankzij de snelheid kunnen handelaren 'tijdig' reageren op veranderingen. Regelgeving die de handel langzamer maakt, is volgens Optiver dan ook slecht voor de markt.

'Snelheid is niet het probleem', stelt Hirander Misra van Algo Technologies. 'Vergelijk het met de Duitse Autobahn, die is veiliger dan de Britse, ondanks dat er geen snelheidslimiet geldt.' De beslissing om 'circuit breakers' in te voeren is volgens hem wel een zinniger stap. De SEC heeft na de flash crash besloten de handel in S& amp;P500-aandelen vijf minuten stil te leggen, als de koers in een periode van vijf minuten een uitslag laat zien van meer dan 10%. Zo krijgt de markt de kans om af te koelen, zonder snelheidslimiet.