De Piratenpartij bestaat vooral uit jonge, goedwillende computernerds en een lijsttrekker die zaken roept als: 'De platenindustrie moet keihard kapotgemaakt worden.' Deze oud-computerhacker verwacht dat zijn partij vandaag drie tot vier zetels haalt. Ik voorspel dat het er nul worden.

Toch moeten we het fenomeen Piratenpartijen wel serieus nemen. De Nederlandse afdeling maakt deel uit van een internationaal netwerk van enkele tientallen Piratenpartijen die inmiddels in een aantal Europese landen hebben deelgenomen aan verkiezingen. Het meest succesvol is de oudste Piratenpartij, de Zweedse 'Piratpartiet'. In 2006 opgericht in reactie op een rechtszaak tegen de Zweedse downloadsite The Pirate Bay heeft die partij sinds vorig jaar twee zetels in het Europees Parlement en is ze in ledental de derde van het land. Met een uitgekiendere verkiezingscampagne en fatsoenlijke mediatraining had ook de Nederlandse Piratenpartij een kans gehad.

Wat willen de Piratenpartijen precies? Ze zeggen op te komen voor 'de vrije doorstroom van informatie en cultuur'. Dat betekent vooral het toestaan van 'niet-commercieel downloaden'. Zolang een consument er niet aan verdient, mag hij onbetaald muziek, films of software downloaden. Een verbod is volgens de partij ook ongewenst, omdat de overheid dat alleen kan handhaven door als een totalitaire staat het individuele internetgebruik te monitoren. Ondertussen beweert de entertainmentindustrie dat zij kapot wordt gemaakt door illegaal downloaden.

Dat is niet terecht. Sinds de opkomst van ruilnetwerk Napster in 1999 is de platenverkoop weliswaar fors gekelderd, maar zijn andere vormen van elektronisch vermaak, zoals games, veel populairder geworden. Ook blijkt uit onderzoek dat mensen die illegaal downloaden tegelijk meer dvd's en games kopen.

Maar het is onzinnig illegaal gedrag te legaliseren, louter omdat het op grote schaal gebeurt en moeilijk te handhaven is. De bestrijding van piraterij moet doorgaan. Niet door overheidsinstanties of internetaanbieders individuen te laten monitoren. Dat is technisch te feilbaar en inderdaad een schending van de privacy. Wel moeten platforms voor illegaal downloaden worden aangepakt, ook omdat er vaak goed aan advertentie-inkomsten wordt verdiend. Piraten moeten vooral ook met creativiteit worden bestreden. Gelukkig is de industrie hard op zoek naar slimmere businessmodellen voor betaald downloaden. Dat gaat steeds beter, zoals de virusvrije omgeving van de iTunes Store of het onbeperkt luisteren voor een vast bedrag bij Spotify laten zien. Met dank aan diezelfde piraterij, die de entertainmentindustrie wakker heeft geschud.

Louis Hoeks is coördinator van FD Entrepreneur. Twitter: @louishoeks