Onze eigen munt, waarop leugens over het begrotingstekort van een land tweeduizend kilometer verderop geen vat hadden. We willen hem terug.

Bijna constant onrust

Het is valse romantiek. Zo geweldig was het niet toen ieder Europees land nog zijn eigen munt had. Er was bijna constant onrust over wisselkoersen, devaluaties en speculatieve aanvallen. Bovendien was de Nederlandse gulden in de praktijk weinig anders dan een vermomde mark. De Nederlandsche Bank volgde slaafs het monetaire beleid van de Duitse Bundesbank. We hadden minder over onze rente en inflatie te zeggen dan nu.

Ook vóór de invoering van de euro betaalde het noorden van Europa voor het wanbeleid van het zuiden. Landen als Frankrijk en Italië konden economische tegenslag via een devaluatie van de eigen munt afwentelen op landen met een sterke economie. ECB-bestuurder Lorenzo Bini Smaghi wees er deze week fijntjes op dat na de devaluatie van frank en lire in 1993 Duitsland in net zo'n diepe recessie belandde als Frankrijk. Ook in Nederland viel de economische groei dat jaar terug tot het laagste peil in meer dan een decennium. Zo leuk was die gulden niet.

Euro van 1999

Toch verlang ik ook terug naar een oude munt. Ik hunker naar de euro van 1999. Dat was een heel andere munt dan die we nu hebben. Allereerst omdat de Grieken nog niet meededen. Griekenland kwam pas in 2001 bij de muntunie, op basis van, zoals we nu weten, vervalste begrotingscijfers.

Bij de euro hoorde een kraakhelder stabiliteitspact, dat de begrotingsdiscipline er bij de eurolanden in zou hameren. Op straffe van hoge boetes moesten lidstaten afstand doen van hun begrotingsvrijheid en zich voegen naar de belangen van het collectief. Dat collectief beloofde om roekeloze landen nooit financieel te hulp te schieten, zodat geen land in de verleiding zou komen.

Nieuwe impuls

Bij de nieuwe munt hoorde ook een nieuwe centrale bank. De Europese Centrale Bank was op papier de meest onafhankelijke monetaire autoriteit ter wereld, die in volkomen vrijheid het eigen beleid kon bepalen, en zich helemaal kon richten op het voorkomen van hoge inflatie. Ook de ECB zou nooit eurolanden met betalingsproblemen te hulp schieten.

Het was een mooie munt, die euro van 1999. Op papier klopte het allemaal heel aardig. Daarbij kwam het geloof dat de euro de economische integratie en politieke samenwerking een nieuwe impuls zou geven, waardoor de logica achter de euro al sterker zou worden.

Roekeloze landen

Elf jaar later is er weinig meer over van deze munt. Het stabiliteitspact werd eerst genegeerd, en in 2005 formeel afgezwakt. Straffen zijn er nooit uitgedeeld. Integendeel, roekeloze landen krijgen subsidie. Ze kunnen putten uit het vorige maand opgerichte noodfonds.

ECB-president Jean-Claude Trichet heeft zijn bank een nieuwe taak toebedeeld: het liquide houden van de obligatiemarkt. Als niemand schuldpapier van Griekenland of Spanje wil kopen, dan springt de ECB wel bij. Inmiddels staat er al voor ruim euro 40 mrd aan onverkoopbare obligaties op de balans van de centrale bank.

Europese Bundesbank

Hoe krijgen we de euro van 1999 terug? Dat zal lastig worden. Maar we kunnen wel iets doen. Eind volgend jaar treedt Trichet af als ECB-president. Een mogelijk opvolger is de oerconservatieve inflatiehavik Axel Weber. Deze Duitser moet niets hebben van de rare fratsen die Trichet uithaalt met de obligaties van eurolanden.

Hij zou de ECB kunnen omvormen tot een soort Europese Bundesbank, waar schuldenlanden tevergeefs bij aankloppen en waar politici beleefd de deur wordt gewezen. Laat de lobby voor Weber beginnen.

Mathijs Bouman is macro-econoom.& nbsp;& nbsp;