Dat blijkt uit een brief van KPN-netwerkdirecteur Joost Farwerck aan de ondernemingsraad. Het gaat om een vijfde van de 1.250 telefoniemasten die KPN beheert. De koper is volgens een betrokkene Novec, onderdeel van staatsbedrijf Tennet en gespecialiseerd in het uitbaten van antennemasten en opstelpunten.

KPN geeft geen commentaar. Een woordvoerder van Novec zegt de transactie met KPN niet te kunnen bevestigen of ontkennen.

Balans van KPN verkorten

De verkoop is een nieuwe stap in een veel bredere operatie om de balans van KPN te verkorten. Onder leiding van Ad Scheepbouwer is het bedrijf al jaren bezig om vastgoedbezittingen te verkopen zoals kantoorpanden en verouderde telefoniecentrales op A-locaties.

De telecomreus desinvesteert nu dus ook een deel van de fysieke masten waarop het zijn zendapparatuur heeft geplaatst, en stapt over op een 'sale-and-lease-back'-constructie. KPN, dat de masten ook verhuurt aan concurrenten als Vodafone en T-Mobile, wordt daarmee zelf huurder. Het bedrijf brengt de masten onder in een separate bv, en draagt de aandelen deze maand over aan de koper, die naar verluidt zo'n euro 20 mln betaalt. Die opbrengst komt direct ten goede aan de vrije kasstroom, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de opbrengst van gebouwen. Er zouden geen banen verloren gaan.

Waarde opstelpunten

KPN heeft het moment van de verkoop zorgvuldig gekozen; de waarde van opstelpunten is de laatste jaren alleen maar gegroeid omdat bewoners de bouw van nieuwe locaties steeds feller bevechten. Bovendien zullen de zendmasten steeds intensiever worden gebruikt; nieuwkomers Ziggo en UPC gaan met hun recentelijk verworven LTE-licenties ook de markt voor mobiel internet op. Daarmee groeien de kasstromen die exploitanten als Novec kunnen genereren over hun infrastructuur.

Het is denkbaar dat telecombedrijven als KPN op termijn al hun zendmasten in de verkoop doen, en ook andere delen van hun infrastructuur desinvesteren. 'Zij zien het organiseren van het netwerk als kerncompetentie, niet het beheren van beton en bakstenen', zegt Hendrik Rood, voorheen werkzaam bij KPN en netwerkspecialist bij Stratix Consulting. Rood ziet de transactie als een aftastende beweging, bedoeld om de markt te testen en om te onderzoeken of de huurconstructie ook op veel grotere schaal kan worden uitgerold. 'Als dit werkt, kun je op een heel nieuwe manier geld vrijmaken, en het herinvesteren in nieuwe telecomtechnologie.'

Verhuur van zendmasten en dakstellingen

Die strategie is voor de Nederlandse telecomsector uniek, maar de Amerikaanse markt bijvoorbeeld is al veel geavanceerder. Daar hebben miljardenbedrijven als Crown Castle en American Tower Corporation zich volledig toegelegd op de verhuur van zendmasten en dakstellingen.

Rood ziet in Nederland groeiende animo bij vastgoedbeleggers, die in telecominfrastuctuur vergelijkbare rendementen kunnen halen en met dezelfde lange afschrijvingstermijnen. Hij verwacht dat ook grote pensioenfondsen als Zorg en Welzijn instappen, eens te meer omdat hun inkomsten uit staatspapier opdrogen vanwege de deflatoire spiraal.

Het is denkbaar dat telecombedrijven op termijn veel meer infrastructuur gaan afstoten