Deze majeure doorbraak in de vastgoedfraudezaak werd gisteren bekendgemaakt door het Openbaar Ministerie (OM).

Van V. moet zich nog wel persoonlijk verantwoorden in de zaak en riskeert een jarenlang celstraf wegens onder meer omkoping. Net als circa vijftien andere verdachten die voor de komende anderhalve week op zitting zijn gedaagd. Bouwfonds en Philips Pensioenfonds zullen wel een kleinere rol spelen in de strafzaak.

Unieke schikking

'De man is alles kwijt', zegt zijn advocaat Willem Koops. 'Zijn huis, zijn boot, zijn zestien bedrijven.' Koops zegt dat de vastgoedfraude wat zijn cliënt betreft 'niet meer over geld gaat'. Volgens Koops overtreft de schikking in omvang alle voorgaande in de Nederlandse geschiedenis ruim.

De financiële regelingen volgen op het afkopen van een strafzaak door vastgoedmagnaat Harry Hilders voor in totaal euro 40 mln afgelopen week.

Verheugd

Philips Pensioenfonds reageert verheugd. 'Dit zijn verstrekkende bedragen en wij danken het OM voor die inspanning. Onze civiele zaak tegen de verdachten die schikken is van de baan.' Het fonds zegt de claims tegen een groep andere verdachten, onder wie twee eigen voormalige pensioenfondsdirecteuren, te handhaven.

Voor de benadeelde instellingen is het proces immers niet meer zo interessant nu de hoofdverdachte het wederrechtelijk verkregen voordeel terugbetaalt. Het is niet gebruikelijk dat verdachten voorafgaand aan een zitting de beweerde slachtoffers van de fraude schadeloos stellen.

Politiek

Vastgoedbedrijf Bouwfonds, sinds eind 2006 in handen van Rabobank, stelde gisteravond: 'De terugbetalingen door Van V. en anderen zijn in goed overleg met het OM tot stand gekomen. Het is goed dat daardoor in een vroeg stadium een aanzienlijk bedrag aan ons wordt terugbetaald.'

Dat het OM kiest voor financiële afdoening van strafzaken tegen zeer vermogende vastgoedfiguren, is slecht gevallen bij politieke partijen aan de linkerkant van het politieke spectrum.

Criminele organisatie

Het OM wil reageren op die stellingname. 'Gezien het grote aantal verdachten is het echter niet wenselijk om alle verdachten te dagvaarden. De zaken van een aantal verdachten worden daarom - mede om redenen van proces-economie - met een transactie afgedaan.' Een nadere toelichting volgt woensdag op zitting.

Behalve de schadeloosstelling zijn vijf vennootschappen van Van V. een boete van totaal euro 5 mln overeengekomen met het OM. De bv's werden onder meer verdacht van witwassen, valsheid in geschrifte en deelname aan een criminele organisatie.

Schikkingen

Van V. en zijn bedrijven hebben tientallen miljoenen euro's voordeel gehad bij transacties waarbij valse facturen werden verstuurd of onroerende zaken tegen onzakelijke prijzen werden verkocht, aldus het OM.

Naast de regelingen met de bedrijven van Van V. maakte het OM bekend met twaalf andere verdachten geschikt te hebben. Zij zullen net als Hilders niet op zitting hoeven te verschijnen. Een middelgrote verdachte uit de makelaardij, door het OM met naam en toenaam aangeduid als Michiel Floris, is beboet met euro 300.000. Daarnaast krijgt hij, net als Hilders, een taakstraf van 120 uur.

Schoonvader

Floris werd verdacht van oplichting en witwassen bij de verkoop van een groot pakket onroerend goed door Philips Pensioenfonds aan de aan Floris gelieerde vennootschap AFR Vastgoed. Dit pakket zou voor een te lage prijs zijn verkocht. Floris is de schoonzoon van vastgoedmagnaat Kees Rijsterborgh. Floris zou de naam van zijn schoonvader hebben misbruikt bij de transactie. Floris en en zijn vennootschappen stellen Bouwfonds en Philips Pensioenfonds voor euro 1,7 mln schadeloos.

Woensdag moet Van V. opnieuw voor de rechter komen. Een van de hoofdvragen is of de bestuurders van Philips Pensioenfonds en Bouwfonds wel of niet mochten bijverdienen aan de transacties waarin ze meewerkten.