Nadat de veiling van Belgisch staatspapier maandagmorgen redelijk gunstig was verlopen, zakte die risico-opslag op Belgisch schuldpapier weer. Tienjarige staatsleningen van de Belgische overheid hadden eind vorige week een rente van 1%-punt (100 basispunten) boven die op het ankerpunt in de markt, Duitse staatsleningen. Vanwege zijn onberispelijke kredietstatus kent de Duitse staat de laagste rente in de eurozone. De rente in Duitsland fungeert daarom als basisrente, waarvan andere rentes worden afgeleid.

Na de Belgische veiling was de opslag van België boven Duitsland gezakt naar 90 basispunten in tienjarige leningen.

Lening België

België leende maandag euro 709 mln tegen een uitgifterente van 1,42% voor een looptijd tot eind maart 2013. Er werden in totaal vier leningen opengesteld. Op een lening die in maart 2016 afloopt, vergoedde België een uitgifterendement van 2,78%. Voor een tienjarige lening (het leenbedrag was euro 1,4 mrd) betaalde de Belgische staat een uitgifterente van 3,57% en op een achttienjarige lening moet België een uitgifterendement van 4,05% vergoeden.

De afstand van Italiaanse staatsleningen ten opzichte van vergelijkbare Duitse leningen liep maandag op naar 154 basispunten. Ook andere landen moesten maandag wat afstand nemen vergeleken met Duitsland. Nederland, dat doorgaans dicht in het kielzog van de Duitsers opereert, verloor eveneens wat terrein. Nederlandse tienjarige staatsleningen werden maandag verhandeld op 2,90% en dat is 29 basispunten boven Duitsland, terwijl dat in een niet al te ver verleden in de buurt van de 20 basispunten en lager heeft gelegen.

Franse en Spaanse rente

Ook de Franse en Spaanse rente liepen op tegenover de Duitse. Voor Spanje geldt dat het land later in de week met een emissie komt. Dat betekent dat er op dat moment een grote verkoper is van Spaanse leningen (de Spaanse overheid), en dat drukt momenteel de koersen van Spaanse staatsleningen. Een en ander drijft de rente op. De rente, of beter gezegd het effectieve rendement, stijgt als de obligatiekoersen dalen en vice versa. Een hogere aanvangsinvestering is voor de koper immers het gevolg van een hogere koers. Dat betekent dat het rendement daalt, omdat de jaarlijks uitgekeerde rentecoupon hetzelfde blijft. Spanje noteerde gisteren 1,95%-punt boven Duitsland.

Ondanks oplopende renteverschillen op de obligatiemarkt in de eurozone zijn de rendementen tot dusver dit jaar goed. Sinds het begin van dit jaar is het naar schuldomvang gewogen rendement van de landen in de eurozone 2,2%, volgens een berekening van de rentestrategen van ING. Dat is ondanks een negatief rendement van 20% op Griekse staatsobligaties en minus 5,9% op Portugese. Dat zijn echter relatief kleinere markten, net als de Ierse (minus 1,4%).

Italiaanse staatsobligatiemarkt

De naar beurswaarde gemeten veel grotere Italiaanse staatsobligatiemarkt kende een positief rendement van 0,9%. Het hoogste rendement was er echter voor Duitse staatsobligaties. Wie daarin belegde, kon dit jaar een rendement halen van 6,7%. De tienjarige rente in Duitsland staat dan ook bijzonder laag op een niveau van 2,59%. Dat weerspiegelt zich in gestegen koersen.

Die negatieve rendementen van Portugal, Griekenland en Ierland zijn dan ook nog geflatteerd doordat de Europese Centrale Bank (ECB) momenteel een programma heeft om obligaties in markten die onder druk staan, op te kopen. Dat steunt in die landen de koersen van de betreffende staatsobligaties.

Rentebetalingen Duitsland

Tegenover de vraag naar geld de komende dagen - Duitsland op woensdag en op donderdag Frankrijk en Spanje - staat ook geld dat naar de markt vloeit. De Italiaanse overheid moet euro 12 mrd uitbetalen aan aflossingen op bestaande leningen op donderdag. Op zondag 4 juli (in de praktijk op maandag de vijfde, omdat zondag geen betaaldag is) steunt Duitsland de markt met euro 11 mrd aan rentebetalingen en euro 21 mrd aan aflossingen die naar beleggers gaan. Voor de gehele maand juli rekent ING op euro 540 mrd aan middelen die door overheden worden uitgekeerd.

Belangrijk voor de obligatiemarkt is wel of er nog liquiditeitssteun komt van de ECB voor de geldmarkt, ofwel de banken. Op 1 juli vervalt liquiditeitssteun van euro 442 mrd. De banken krijgen daarvoor in de plaats kortlopende leningen, maar onbekend is voor hoeveel.