Dit jaar waren 140 specialisten in het Elkerliekziekenhuis (de opvolger van het Lambertus) werkzaam.& nbsp;

Weinig betalen

De produktiestijging bij consulten, telefonische adviezen en visites op de spoedposten Eindhoven/Geldrop is jaarlijks 7%. Bij de Centrale Huisartsenpost Zuid-Oost Brabant werken meer dan 100 personen. In onze huisartsengroepspraktijk zijn momenteel 20 professionals werkzaam, in 1990 werkten we nog met 8 personen.

De patient/consument wil voor zijn verzekeringspremie het liefste zo weinig mogelijk betalen, zolang hij of zij gezond is. Bij ziekte wil iedereen echter maximale zorg met gebruikmaking van alle technische mogelijkheden qua diagnostiek en behandeling. De vraag naar zorg door de consument is schier eindeloos.

Poeppoli, plaspoli, mannenpoli

Door betere informatie via tv en internet kunnen allerlei vormen van diagnostiek en behandeling opgezocht worden en het aanbod aan behandelpoli's wordt alleen maar groter. Zo bieden de ziekenhuizen te pas en te onpas allerlei thema-poli's aan: poeppoli, plaspoli, mannenpoli, overgangsklachtenpoli, allergiepoli, q-koortspoli om zo maar een aantal voorbeelden te noemen.

De patient bezoekt de huisarts en vraagt om verwijzing naar een van de talloze loketten waar steeds meer doktoren en ondersteunend personeel steeds meer mensen behandelen tegen steeds hogere kosten. De grenzen tussen zinnige zorg, noodzakelijke zorg en luxe zorg raken steeds meer vertroebelt. Gevolg is een enorme volumestijging, een almaar groeiend aanbod van specialistische doktoren en centra met als gevolg een peperdure zorg.

Aanbod is oeverloos

De huisarts ziet vervolgens op zijn spreekuur de consequenties hiervan en probeert zinvolle en minder zinvolle zaken samen met de patient te bespreken. Minister Klink erkent de poortwachtersrol van de huisarts en wil - om de zorg betaalbaar te houden - zoveel mogelijk chronische zorg in de eerstelijn laten plaatsvinden en niet in de dure tweedelijn.

Soms lukt dit, soms niet. De klant is koning en de huisarts adviseert, niet meer en niet minder. Als professional ben je onvoldoende in staat om tegen de steeds sterkere onderstroom van steeds meer en anders op te boksen. De klant is koning en de huisarts adviseert, niet meer en niet minder. Second opinion, privé-kliniek, een verwijzing naar een academisch ziekenhuis, het aanbod is oeverloos en de vraag oneindig.

Ingrijpende diagnose

Een tweede mening is zinvol als aanvulling op een advies voor behandeling van een ernstige ziekte of als bevestiging van de juistheid van een elders gestelde ingrijpende diagnose. Niet als zoektocht van de patient naar de oplossing voor een relatief eenvoudige maar hardnekkige, onschuldige alledaagse aandoening.

In het laatste geval is geen sprake van noodzaak terwijl de kosten van verder onderzoek en advies binnen het basispakket van de zorgverzekering vallen en door de premies van alle burgers betaald moeten worden. Binnen de spoedzorg in de avond, nacht en het weekend is hetzelfde fenomeen waarneembaar. Steeds meer patiënten bezoeken met onschuldige aandoeningen de spoedposten en tot nu toe is deze volumestijging op geen enkele manier te beteugelen.

Politiek niet haalbaar

We missen als professional in dit soort situaties een kader waarbij de grens tussen noodzakelijke zorg en luxe zorg getrokken wordt. In het begin van de jaren negentig heeft wijlen prof. Dunning zijn trechter ontwikkeld, waarbij op een heldere manier deze scheidslijn getrokken werd. Helaas waren zijn plannen politiek niet haalbaar.

Momenteel voeren we opnieuw een publiek debat over de almaar stijgende kosten van de zorg, de vergrijzing, het dreigend tekort aan goed personeel en de demotivatie bij vele verpleegkundigen en verzorgsters door de werkdruk, slechte betaling en toenemende bureaucratisering.

Steeds dezelfde discussie

De politiek is mijns inziens nu aan zet om keuzes te maken in de zorg en deze helder uit te leggen. Met hulp van ervaren professionals die met twee benen op de grond staan, de echte praktijk kennen en weten wat noodzakelijkheid en wat luxe is. Heb je eenmaal de keuzes scherp gemaakt, betaal dan collectief de noodzakelijke zorg en zet alle luxe zorg buiten het pakket. Iedereen kan dan voor zichzelf uitmaken welke keuzes hij of zij maakt en de basale zorg blijft voor ieder gegarandeerd.

Zolang de politiek voor dergelijke keuzes terug deinst, blijven we telkens dezelfde discussie over stijgende kosten, tekort aan personeel en schaarste voeren. De zorg verdient een doortastende politieke besluitvorming hierover! Zowel de patient als alle professionals in de zorg zijn hiermee gebaat.

Wim van Herpen is huisarts en voorzitter zorggroep huisartsen ELAN Helmond/Geldrop.