Uitvoering van de motie betekent een drama voor de patiënt, het zorgstelsel en het bedrijfsleven.

Dezelfde indicaties

Het GVS regelt al meer dan twintig jaar aanspraak (toegang) en vergoeding van geneesmiddelen. Geneesmiddelen zijn geclusterd in groepen als zij onderling vervangbaar zijn op populatieniveau. Criteria voor onderlinge vervanging zijn dat het moet gaan om dezelfde indicaties, toedieningswijze, leeftijdsgroep en er mogen ook geen klinisch relevante verschillen bestaan.

Per cluster is een vergoedingslimiet vastgesteld. Als de prijs van een geneesmiddel hoger is dan die limiet, dan betaalt de patiënt het verschil in prijs bij. Iedere groep bevat een geneesmiddel waarvoor de patiënt niet hoeft bij te betalen: dit is de zogenoemde vrijloper.

Strijdig met EU-regels

De motie die kostenbesparing in de zorg tot doel heeft door een herberekening van het GVS, is onuitvoerbaar. De minister kan geen geneesmiddel zonder bijbetaling garanderen in ieder cluster als patiënten niet van medicatie kunnen veranderen. Het GVS bevat daarnaast ook nog eens geen regels voor de hoogte van bijbetaling. Selectieve herberekening - dat wil zeggen alleen voor bepaalde clusters - is in strijd met Europese regelgeving (transparantierichtlijn) en leidt tot concurrentievervalsing.

In het Algemeen Overleg Bezuinigingsvoorstellen Zorg is aangegeven dat herberekening van het GVS leidt tot verlaging van geneesmiddelenprijzen. Dat is echter niet juist: de herberekeningsmaatregel leidt tot verschuiving van publieke betalingen naar private betalingen. Met andere woorden, kosten die worden bespaard in de boeken van het ministerie, komen voor rekening van de individuele patiënt.

Neerwaartse prijsspiraal

De Wet geneesmiddelenprijzen (Wgp) heeft de Nederlandse geneesmiddelenprijzen reeds op of onder het Europees gemiddelde gebracht. In 2009 leverde dat een besparing op van ruim 80 miljoen euro. Ook in de ons omringende landen hebben overheden maatregelen genomen die doorwerken in de Wgp. Deze is gebaseerd op de medicijnenprijzen in het VK, Duitsland, Frankrijk en België.

Verdere prijsverlaging in Nederland leidt via referentieprijssystemen ook in andere landen tot een neerwaartse prijsspiraal en tot nog meer parallelexport vanuit Nederland. De kans op werkelijke prijsverlagingen is daardoor beperkt. Door dit massale bijbetalingencircus zal de omzet afnemen en zullen bepaalde geneesmiddelen worden teruggetrokken uit Nederland. Nieuwe geneesmiddelen worden niet meer geïntroduceerd omdat gedane investeringen niet kunnen worden terugverdiend. Dit heeft gevolgen voor de werkgelegenheid in Nederland, denk hierbij aan de recente berichten over Organon.

Onder dwang& nbsp;veranderen

Er zullen gevolgen optreden voor de samenleving die ook weer leiden tot een verhoging van de kosten. Patiënten worden geconfronteerd met bijbetalingen, gedwongen van geneesmiddel te veranderen en met de mogelijkheid dat het medisch noodzakelijk geachte geneesmiddel niet meer verkrijgbaar is. Dat leidt onherroepelijk tot chaos. Vooral ouderen en chronisch zieken zullen hieronder lijden. Zij gebruiken vaak meerdere geneesmiddelen en het overzetten naar andere geneesmiddelen brengt instellingsproblemen en bijwerkingen met zich mee.

Bijwerkingen leiden tot extra opnames. Artsen worden vaker bezocht doordat het opnieuw en bij herhaling instellen van medicatie kan leiden tot verergering van de aandoening. Om nog maar te zwijgen over de vele vragen die artsen en apothekers zullen krijgen over deze administratieve maatregel.

Geen acceptatieplicht

Dat aanvullende verzekeringen de bijbetalingen kunnen opvangen, is een illusie. Dit idee verdraagt zich niet alleen slecht met de opzet van de basisverzekering, maar verzekeraars kennen voor aanvullende verzekeringen geen acceptatieplicht. Verzekeraars kunnen chronisch zieke patiënten weigeren of hen confronteren met aanmerkelijk hogere premies. Verzekeraars verzekeren nu eenmaal geen 'brandende huizen', zoals dat heet in verzekeraarskringen.

Kortom, deze ogenschijnlijk eenvoudige maatregel spant het paard achter de wagen en laat ons terugkeren naar een totaal centraal gereguleerde gezondheidszorg, waarin de patiënt nauwelijks een rol speelt!

Michel Dutrée is algemeen directeur Nefarma.