Hoe belangrijk is de overheid voor ondernemersbeslissingen waarin duurzaamheid een rol speelt? En hoe terecht is die zorg?

Het is te vroeg om nu al te beoordelen of die zorg terecht is. Wel zijn een paar zaken duidelijk. Subsidies voor duurzame projecten zullen flink teruglopen. Vooral exploitatiesubsidies maken bij een partij als de VVD niet veel kans.

Maar tegelijkertijd wil ook de VVD dat Nederland minder afhankelijk wordt van fossiele brandstof en zuinig omgaat met energie en materialen, en dat de uitstoot van CO2 wordt teruggebracht. Om dat te bereiken, wil de VVD ruim baan geven aan nieuwe technieken. Daartoe moeten volgens de liberalen slechts enkele eenvoudige regelingen overblijven die gericht zijn op het stimuleren van innovatie, bijvoorbeeld op het gebied van schone en hernieuwbare energie. Op die manier gaan ook de administratieve lasten omlaag; en dat is ook wat waard.

Daarnaast is ook de VVD voorstander van duurzaam inkopen door de overheid. En verder vindt zij dat de energietransitie naar hernieuwbare bronnen dé kans is om nieuwe economische activiteiten te ontwikkelen en als land een koppositie te verwerven op het gebied van kennis, innovatie en toepassing ervan.

Dat pleidooi vormt ook de hoofdmoot van een recent SER-advies over duurzaamheid als bron voor economische groei in ons land. Dit advies, dat breed wordt gedragen door VNO-NCW en MKB-Nederland, zal naar verwachting een belangrijke rol gaan spelen in het nieuwe beleid van ministeries als Economische Zaken, Vrom en LNV.

Kortom, duurzaamheid blijft ook bij een rechts kabinet belangrijk. Daarbij zal de overheid ongetwijfeld een minder stimulerende rol spelen, en dat zou onverstandig zijn, maar economisch en maatschappelijk is duurzaamheid van dermate groot belang dat een nieuwe regering daar niet omheen wil, noch kan. Daarmee komen we ook op de tweede vraag.

Hoe belangrijk is de rol van de overheid voor ondernemersbeslissingen op dit terrein?

Die rol is belangrijk maar beperkt. Ondernemers laten zich bij hun beslissingen vooral leiden door marktvraag en door kosten- of efficiencyvoordelen. En op die terreinen begint duurzaamheid steeds duidelijker haar waarde te bewijzen. Uit een recente peiling onder de circa duizend bij MVO Nederland aangesloten bedrijven blijkt dat ongeveer de helft van deze ondernemers merkt dat MVO een positief effect heeft op het bedrijfsresultaat. Vooral bedrijven die al wat langer met duurzaamheid bezig zijn, merken de voordelen hiervan.

Circa 90% van de ondervraagde ondernemers stelde in de komende periode meer aan duurzaamheid te gaan doen. Deze ondernemers doen dat niet omdat de regering dat wil, zij doen dat omdat ze er voordeel van verwachten. Daarmee is de markt voor de toekomst van duurzaamheid belangrijker dan de komst van een nieuw kabinet.

De auteur is directeur van MVO Nederland.