Volgens een zondag gepubliceerd opinieonderzoek door Maurice de Hond wijt twee derde van de Nederlanders de huidige problemen aan de besturen. De meeste mensen vinden bovendien dat de overheid beter toezicht had moeten houden.

Nederlanders vrezen dat de tekorten in de oudedagsvoorziening niet beperkt blijven tot de veertien fondsen waarvan deze week bekend werd dat ze moeten snijden in de lopende uitkeringen. Zes op de tien denkt een te laag pensioen te zullen krijgen.& nbsp;Verder vindt 39 procent dat de overheid de tekorten bij de fondsen moet aanvullen, terwijl 44 procent daar tegen is.& nbsp;

Procedures

Intussen dreigen procedures tegen de huidige fondsbestuurders. 'Absoluut. Wij bekijken de mogelijkheden daarvoor', zegt voorzitter Martin Pikaart van het Alternatief voor Vakbond, een in 2005 opgerichte concurrent van FNV en CNV. 'Het zit er dik in dat dit tot veroordelingen gaat leiden.'

Het korten van pensioenrechten kan mogelijk succesvol worden aangeklaagd via een enquêteprocedure naar eventueel wanbeleid van het pensioenfonds. De nieuwe Pensioenwet biedt sinds 1 januari 2006 de mogelijkheid van zo'n procedure bij de Ondernemingskamer van het Amsterdamse Gerechtshof. Van die mogelijkheid is nog nooit gebruik gemaakt, zo melden advocaten.

Governance

De mogelijkheid om pensioenbestuurders aan te klagen is actueel geworden, nadat afgelopen week bekend werd dat veertien pensioenfondsen mogelijk hun uitkeringen moeten verlagen. Dat zorgt voor veel ophef.

'De discussie deze week over het afstempelen van pensioenrechten duidt soms op governancekwesties die kunnen spelen. Het is kennelijk niet bij alle fondsen uitsluitend de lage rente of de lage beurskoers', zegt advocaat Jurjen Lemstra van het kantoor Pels Rijcken & amp; Droogleever Fortuijn.

Lees alles over pensioen op FD Selections Pensioen

Ondernemingskamer

Een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer kan een eerste stap zijn naar het aansprakelijk stellen van de bestuurders van een pensioenfonds voor de ontstane schade, zegt ook pensioenrechtjurist Anton van Leeuwen van het kantoor SteensmaEven. 'Daar heb je overigens dan alleen wat aan als het bestuur een goede aansprakelijkheidsverzekering heeft, want het gaat hier natuurlijk meteen om grote bedragen. Te groot voor individuele bestuurders.'

Van Leeuwen kan zich wel wat voorstellen bij de boosheid en ongerustheid onder deelnemers. 'Ze zijn verplicht deel te nemen aan die pensioenfondsen.' Hij benadrukt dat een gang naar de Ondernemingskamer nog wat voeten in de aarde heeft. 'Het moet lopen via het interne verantwoordingsorgaan van het pensioenfonds. Dat beslist of een wanbeleidprocedure tegen het bestuur kan worden aangespannen.' In dat orgaan, zitten vertegenwoordigers van deelnemers, gerechtigden en werkgevers.

Aansprakelijkheid

Ouderenorganisatie Anbo is volgens adviseur Juanita Bouwman op de hoogte van de enquêtemogelijkheden. 'Maar het is volgens ons nog te vroeg om daarvoor naar de rechter te stappen.'

Pikaart van de AVV wijst er op dat de bestuurders van het ABP vorig jaar hun bestuurlijke aansprakelijkheid 'volledig' hebben opgeruimd. Het ABP neemt eventuele kosten van bestuursaansprakelijkheid over, zo is nu vastgelegd. 'Die zagen de bui kennelijk aankomen.'

De besturen van bedrijfstakpensioenfondsen bestaan uit vertegenwoordigers van werkgevers- en werknemersorganisaties. In het bestuur van ondernemingspensioenfondsen zitten vaak een directielid en individuele werknemers. Bij beroepspensioenfondsen, voor apotheker of notaris, zijn de bestuursleden doorgaans ook zelf apotheker of notaris.

Lees ook: Deel fondsen houdt crisis pensioen stil (alleen voor abonnees)