Hij wees daarmee gisteren tijdens het Kamerdebat over de pensioenproblemen het verzoek van Paul Ulenbelt van de SP af om een andere rekenrente voor pensioenfondsen te gebruiken.

Ulenbelt pleit ervoor dat pensioenfondsen niet langer hoeven uit te gaan van de dagelijkse marktrente om hun verplichtingen uit te rekenen, maar hiervoor een voortschrijdend gemiddelde te gebruiken van vijf of tien jaar. Bij een dalende rente neemt de waarde van de verplichtingen toe en zakt de dekkingsgraad.

Risicovrije rente

Donner meent dat pensioenfondsen de risicovrije rente moeten blijven gebruiken. In de praktijk gaat het om de zogenoemde swaprente. 'Dit gebruik is het resultaat van intensief overleg in de afgelopen jaren en laat zien of het vermogen de toekomstige pensioenplichten dekken.'

De minister maakte duidelijk dat de marktrente niet alleen als 'rekenrente' iets zegt over de verwachte opbrengst op de pensioenfondsbeleggingen, maar dat ze ook een praktische kant heeft.

Kritiek

'De risicovrije rente is van wezenlijk belang als een fonds wordt geliquideerd en alle bezittingen bij bijvoorbeeld de overgang naar een verzekeraar risicovrij moeten worden belegd. De verzekeraar zal dan afrekenen op basis van deze rente. Mocht er een hogere rente zijn gebruikt, dan zal ineens toch een tekort blijken. Jaarlijks worden er tientallen fondsen geliquideerd.'

Donner kreeg zware kritiek op zijn handelen vorige week. Door het besluit bekend te maken dat wellicht veertien fondsen begin volgend jaar moeten korten maar niet de namen te openbaren, zou hij veel onrust hebben gezaaid.

Geheimhoudingsplicht

Donner stelde dat hij de betreffende fondsen niet vooraf kon informeren, omdat eerst het besluit moest worden genomen dat er niet langer uitstel van korting op de uitkering wordt verleend. Bovendien heeft de minister, net als de Nederlandsche Bank, een geheimhoudingsplicht.

Verschillende Kamerleden pleiten ervoor dat deze schimmigheid wordt beëindigd. 'In het geval van banken is de geheimhouding te begrijpen omdat spaarders zouden kunnen wegrennen. In het geval van pensioenfondsen hebben de deelnemers deze mogelijkheid niet', zegt Stef Blok van de VVD.

Lees alles over pensioenen op FD Selections Pensioen

De drie pensioenkoepels benadrukten dinsdag dat de 'situatie bijzonder ernstig is'. De koepels, de Vereniging van Bedrijfstakfondsen, de Unie van Beroepspensioenfondsen en de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen, pleiten ervoor om op korte termijn met Donner en werkgevers- en werknemersorganisaties te overleggen 'over de wijze waarop met de invloed van de gestaag dalende rente de komende tijd moet worden omgegaan'.

De koepels willen 'voorkomen dat louter als gevolg van de gehanteerde methodiek de pensioenfondsen door deze historisch lage rente binnenkort massaal hun pensioenaanspraken moeten korten'.

Toetsingskader voor pensioenfondsen

Zij willen geen afstand nemen van de waardering van pensioenbalansen via de marktrente, 'maar wel voorkomen dat pensioenfondsen nu drastische maatregelen moeten nemen die achteraf gezien helemaal niet nodig bleken'.

Zij refereren daarbij aan de mogelijke wijzigingen van het zogenoemde toetsingskader voor pensioenfondsen, dat voor dit najaar op de agenda staat. Daarin zou meer ruimte kunnen worden gegeven om in te grijpen bij fondsen. Ook het pensioenakkoord dat in juni is gesloten, kan tot nieuwe inzichten leiden.