De Europese Centrale Bank (ECB) kampt met een dilemma. Met haar historisch lage rentetarief probeert de bank de gekwetste Europese kredietmarkt te behoeden voor erger. Landsgrenzen doen er voor ECB's voorzitter Jean-Claude Trichet niet toe, het crisistarief geldt voor de hele monetaire unie. Terwijl de groeiscenario's van de afzonderlijke landen steeds verder uiteenlopen.

Cijfers van het Europese bureau voor de statistiek Eurostat lieten deze maand zien dat de EU met twee verschillende snelheden groeit. Nederland en vooral Duitsland laten Zuid-Europa ver achter zich. De Duitse economie groeide in één kwartaal 2,2%. Ook Nederland zag met een plus van 0,9% de economie harder groeien dan verwacht. Het contrast met de zuidelijke landen is groot. De Griekse economie kromp in het tweede kwartaal, en ook Spanje en Portugal overtuigden niet. Zij groeiden met een magere 0,2%.

Sterke groei in Duitsland

'Met de sterke groei in Duitsland zou de rente van de ECB op zich wel wat omhoog kunnen', zegt fondsmanager Edwin Buikstra van Lombard Odier. 'Want blijft de economie groeien, dan dreigt inflatie. Maar tegelijkertijd kunnen de economieën van Zuid-Europese landen een renteverhoging nog niet aan. Dat is een dilemma.'

Bij het vaststellen van haar monetair beleid kijkt de ECB naar het gewogen gemiddelde van de inflatie in de afzonderlijke landen. Hoe groter het land, hoe zwaarder het weegt in de maat die de ECB neemt. De bank heeft zich tot doel gesteld de gemiddelde inflatie onder de 2% te houden.

Pan-Europese rentetarief

Volgens rentestrateeg Padhraic Garvey van ING is er een levendig debat gaande over het pan-Europese rentetarief. 'De ironie wil dat de huidige schuldencrisis mede ontstaan is doordat de rente niet voor alle lidstaten passend is geweest.' Eerder waren het juist de matige groeiscenario's van Noord-Europese landen die de rente laag hielden. Zij drukten het gemiddelde cijfer, waarop de ECB besloot de rente te verlagen. 'Terwijl landen als Griekenland en Ierland toen behoefte hadden aan een hogere rente. Die zou de schuldencrisis voorkomen kunnen hebben, de zeepbel was dan niet ontstaan.'

Garvey denk dat er op dit moment nog geen reden is te vrezen voor nadelige effecten van de lage Europese rente. 'Er is nu nog geen inflatieprobleem. Ook niet in de landen waar het economisch voor de wind gaat.'

Ingrijpen ECB

Dreigt inflatie in de nabije toekomst voor bepaalde landen wél een probleem te worden, dan zal de ECB ingrijpen, denkt Garvey. Ook als op datzelfde moment Europa's economische zorgenkindjes achterblijven. 'De schade die een hogere rente aanricht aan de kwetsbare economieën van onder meer Griekenland en Ierland zal de ECB dan tenietdoen door deze landen financiële injecties te geven.'

Buikstra van Lombard Odier ziet een andere oplossing voor het probleem. Hij ziet een verantwoordelijkheid voor nationale overheden. 'Zij zullen moeten ingrijpen en met bezuinigingen de rem moeten zetten op te snelle groei. De overheden van de landen die nu in de problemen zijn geraakt, zoals Spanje en Ierland, hebben dat in het verleden nagelaten.'

Inflatie Europese landen

Analisten houden op korte termijn geen rekening met inflatie in Europese landen. En hoewel grote onderlinge verschillen tussen Europese landen het de ECB moeilijk maken een sterk pan-Europees rentebeleid te voeren, ziet Garvey donkerder wolken aan de lucht voor de bank. 'In het geval van inflatie zal opluchting overheersen. Want dat zou betekenen dat Trichets nachtmerriescenario van de deflatie afgewend is. In het geval van deflatie kan de ECB alleen maar machteloos toekijken.'