De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) luidt de noodklok over de bezuinigingen die bij de Belastingdienst op stapel staan. 'Wij zijn bang dat de kwaliteit en de capaciteit bij de fiscus hierdoor sterk worden aangetast', zegt NOB-voorzitter Henk Koller.

Aanleiding voor de waarschuwing is de bekendmaking twee maanden geleden dat zesduizend werknemers bij de Belastingdienst een brief hebben ontvangen waarin zij het advies krijgen op zoek te gaan naar een andere baan. Op de afdelingen die zich bezighouden met heffen, controleren en innen zouden 450 van de 16.000 banen komen te vervallen. Via vrijwillig vertrek en natuurlijk verloop hoopt de leiding gedwongen ontslagen te vermijden.

Koller wil het misverstand uit de wereld helpen dat het grote bedrijfsleven alleen maar voordeel heeft van een zwakke fiscus. 'Onze klanten hebben baat bij een stabiele, efficiënte en snel opererende Belastingdienst. Niet bij een onderbemande, onervaren, twijfelende fiscus.'

Grootscheepse bezuinigingen

De NOB-voorzitter zegt te begrijpen dat bij de grootscheepse bezuinigingen die eraan komen, ook het ambtenarenapparaat niet aan afslanking ontkomt. Dat daarbij snel gekeken wordt naar een van de grootste ambtelijke organisaties, de Belastingdienst, is ook voorstelbaar. 'De NOB dringt er bij de politici echter op aan oog te houden voor een goed fiscaal vestigingsklimaat. Zekerheid voor ondernemers is daarbij essentieel.'

Koller, die zelf bij belastingadvieskantoor Deloitte werkt, zegt dat de NOB een nieuw kabinet wil wijzen op de gevaren van personele bezuinigingen bij de fiscus. 'De afgelopen jaren zijn er nauwelijks nieuwe mensen aangenomen bij de Belastingdienst. Het accent lag op het oplossen van de automatiseringsproblemen. Tegelijkertijd is met de invoering van het horizontaal toezicht steeds meer controlewerk verschoven naar de belastingadvieskantoren.'

Horizontaal toezicht

Met de introductie van horizontaal toezicht, pakweg drie jaar geleden, is de relatie tussen de fiscus, de belastingadviseurs en het bedrijfsleven ingrijpend gewijzigd. Onder dit systeem sluit de Belastingdienst convenanten met grote bedrijven, belastingadvieskantoren en brancheorganisaties waarin openheid over de fiscale risico's centraal staat. In ruil voor die transparantie belooft de Belastingdienst snel duidelijkheid te geven over de fiscale behandeling van de risico's. Daarmee worden jarenlang juridisch getouwtrek en onzekerheid voorkomen.

'Wij hadden aanvankelijk enige scepsis over de nieuwe aanpak, omdat het gevaar bestond dat bedrijven en adviseurs de deuren zouden openzetten en de inspecteurs bij de Belastingdienst vervolgens de draai naar een open relatie niet konden maken. Die argwaan is verdwenen', zegt Koller.

Koller: 'Horizontaal toezicht werkt goed. De controletaak van de fiscus wordt voor een deel overgenomen door de belastingadviseurs. Dat legt de branche geen windeieren, maar de grens is wel in zicht. Verdere personele bezuinigingen gaan ten koste van de kwaliteit. De gemiddelde leeftijd bij de Belastingdienst ligt met 47 al hoog, en het gevaar bestaat dat vooral de jongere garde zijn biezen zal pakken.'

Flexibiliteit verdwenen

De voorzitter van de NOB zegt dat zijn organisatie al langer signalen uit het midden-en kleinbedrijf ontvangt waaruit blijkt dat het contact met individuele inspecteurs steeds spaarzamer wordt. 'Het mkb komt met zijn vragen vaak niet verder dan de Belastingtelefoon. Zo anoniem is het contact van het grote en internationale bedrijfsleven met de fiscus nog niet. Maar we constateren wel dat de flexibiliteit bij de Belastingdienst grotendeels verdwenen is. Inspecteurs die groen licht moeten geven over ingewikkelde kwesties als interne verrekenprijzen en fiscale structuren (apa's en atr's) zijn wel capabel maar ook voorzichtiger geworden dan voorheen. Dat ligt voor een deel aan het gebrek aan ervaring', aldus Koller. Bij de NOB zijn 4600 leden van circa 300 kantoren aangesloten.