Nationale regeringen en toezichthouders, zoals de Nederlandsche Bank, zullen bevoegdheden moeten inleveren ten gunste van deze Europese instanties.

Het Europees Parlement, de lidstaten en de Europese Commissie hebben donderdag na maandenlange onderhandelingen een akkoord bereikt over het financieel toezicht. Per 1 januari worden drie toezichthouders opgericht, een voor banken in Londen, een voor verzekeraars in Frankfurt en een voor markten in Parijs.

Daarnaast komt er een European Systemic Risk Board, een instelling die nauwgezet de financiële stabiliteit in Europa op macroniveau zal bewaken. Deze instantie is nauw gelieerd aan de Europese Centrale Bank (ECB). President Jean-Claude Trichet van de ECB wordt de eerste jaren zeer de voorzitter van deze instantie.

Volgens de Belgische minister Didier Reynders, die namens de lidstaten onderhandelde, is dat ‘het meest efficiënt’. Het staat open of deze functie permanent door de zittende ECB-topman wordt vervuld.

Europees financieel toezicht was jarenlang voor veel regeringen onbespreekbaar. Maar door de kredietcrisis stond het al meteen in het najaar van 2008 prominent op de politieke agenda. Toen realiseerden ministers van financiën en nationale bankentoezichthouders zich dat zij niet in staat zouden zijn om gezamenlijk grote, internationale financiële instellingen te redden. De strubbelingen tussen België en Nederland bij de redding van Fortis dienden als illustratie voor het gebrek aan duidelijke Europese afstemming.

Volgens Didier Reynders, de Belgische minister van financiën, gaat het om een principeakkoord. Het moet nog worden goedgekeurd door de lidstaten en het volledige Europese parlement. Dat staat op de agenda voor later deze maand. België is op dit moment voorzitter van de EU. De Britse regering, potentieel een van de grootste tegenstanders, noemde het akkoord gisteren een 'zeer goed resultaat voor het VK'.