Volgens Rutte vond de PVV het CDA niet stabiel genoeg om verder te praten over politieke samenwerking.& nbsp;Hij had& nbsp;wel voldoende vertrouwen in de stabiliteit van het CDA, dat de afgelopen week dreigde te worden verscheurd door interne twisten over de steun die& nbsp;bij de PVV moest worden gezocht.

'Ik betreur dat het dat door deze afweging politieke samenwerking niet mogelijk is', zei Rutte over het standpunt van PVV-leider Geert Wilders. 'Het land moet een regering krijgen. Het duurt veel te lang allemaal. Het ligt voor de hand dat ik zelf aan de slag ga om een akkoord te schrijven.'

Schriftelijke garanties

Wilders wilde schriftelijke garanties& nbsp;dat& nbsp;de dissidenten binnen het CDA zich zouden& nbsp;schikken in een mogelijk ja van het CDA-congres& nbsp;tegen& nbsp;het minderheidskabinet. De drie& nbsp;CDA-Kamerleden,& nbsp;Ab Klink, Kathleen Ferrier en Ad Koppejan, zouden ook hun zetel moeten opgeven als zij zich niet konden vinden in het akkoord.

'Het CDA kon niet aan die eis voldoen. Voor ons& nbsp;ging het om een essentiële voorwaarde', aldus Wilders.& nbsp;Hij zei dat er te veel wantrouwen was ontstaan nadat de brief van Klink naar buiten was gekomen, waarin die zich keerde tegen samenwerking met de PVV. 'Het gaat om om iemand die wekenlang naast je zit en zich tegen je keert.'

Oppositie

Wilders& nbsp;liet blijken& nbsp;geen rol meer te& nbsp;verwachten in andere regeringsvormen. 'Wij moeten ons nu als een oppositieleider gaan waarmaken. Maar ik had het liever anders gezien.'& nbsp;

CDA-onderhandelaar Maxime Verhagen sprak van een 'onmogelijke eis' van de PVV. 'Die garanties kan je niet geven. Ze zijn ook in tegenspraak met de grondwet. Het vertrouwen om verder kunnen werken ontbrak helaas bij de PVV.'

Verhagen steunt het voorstel van Rutte om een regeerakkoord te gaan schrijven. 'Het is een goed voorstel, wat ik zeer serieus zal overwegen.'

Gesprekken

De partijen waren sinds donderdag weer in gesprek nadat het CDA twee dagen crisisberaad voerde over samenwerking met de PVV. Bij hervatting van de gesprekken wilden VVD-leider Rutte en PVV-leider Wilders opheldering van CDA-fractieleider Verhagen over de ontwikkelingen binnen zijn partij.

Rutte en Wilders gaven donderdag na het overleg aan dat ze eerst wilden nadenken over de antwoorden van Verhagen. Vrijdag kwamen de onderhandelaars weer bijeen, maar een half uur na het begin van het overleg werden de gesprekken geschorst.

Opstelten

Informateur Ivo Opstelten maakte aan het eind van de middag in een persverklaring bekend dat de formatie is mislukt. Daarna gaven Rutte, Wilders en Verhagen afzonderlijk persconferenties.

Andere partijen reageerden& nbsp;opgetogen op& nbsp;het mislukken van de formatie van een rechts kabinet. Femke Halsema van GroenLinks zei 'ongelooflijk opgelucht' te zijn. Volgens PvdA-voorman& nbsp;Job Cohen kan voor zijn partij ook een rol zijn weggelegd bij het schrijven van een regeerakkoord. D66-leider Alexander Pechtold vindt het 'onverstandig en prematuur' om Rutte& nbsp;nu al aan te wijzen als schrijver van een regeerakkoord.& nbsp;De bal ligt weer bij de koningin, zo maakte hij duidelijk.& nbsp;